# Mersin ilinde balıkçılık sektöründe yaşanan sorunlara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/43560 - **Veren:** Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 16 Nisan 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 134 gün sonra, 28 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eb920405-7d07-4af4-acba-019d9a244930 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43560-mersin-ilinde-balikcilik-sektorunde-yasanan-sorunlara-iliskin > Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 16 Nisan 2026 tarihinde 7/43560 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 134 gün sonra, 28 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki en önemli su ürünleri merkezlerinden biri olan Mersin; Karaduvar, Çamlıbel ve Erdemli gibi tarihsel balıkçılık duraklarıyla binlerce aileye doğrudan, on binlerce kişiye ise dolaylı olarak iştihdam sağlayan devasa bir ekonomik ekosistemdir. Ancak 2026 yılı itibarıyla Mersin balıkçılığı sadece bir kârlılık sorunu değil, bir "varoluş krizi" ile karşı karşıyadır. Geleneksel kıyı balıkçılığı, artan işletme maliyetleri ve yapısal ihmaller nedeniyle tarihinin en büyük tasfiye sürecini yaşamaktadır. Mersinli balıkçılar için mazot sadece bir enerji kaynağı değil, denize açılabilmenin yegâne anahtarıdır. 2026 yılı başındaki yüksek enflasyonist baskı ve akaryakıt zamları, bir teknenin denize çıkış maliyetini, avlanması muhtemel balığın piyasa değerinin üzerine çıkarmıştır. Karaduvar Balıkçı Kooperatifi üyelerinin "denize çıkıp zarar etmektense limanda kalmak" tercihi, bir sektörün "kontak kapatma" noktasına geldiğinin en acı kanıtıdır. Mazot, ağ bakımı, kumanya ve bağlama ücretlerindeki fahiş artışlar, küçük ölçekli balıkçılığı sürdürülemez bir ekonomik yük haline getirmiştir. Balıkçılık sektörü Mersin'de ciddi bir "genç nüfus" kaybı yaşamaktadır. Mesleğin ağır çalışma koşullarına rağmen gelirinin asgari geçim standartlarının altına düşmesi, tecrübeli tayfaların ve genç neslin sektörü terk ederek kentin lojistik ve inşaat alanlarına kaymasına neden olmaktadır. Mersin Körfezi'ndeki ekosistem; kirlilik, iklim değişikliği ve istilacı türlerin (balon balığı vb.) baskısı altındadır. Bunun üzerine, endüstriyel gırgır teknelerinin yasal sınırları zorlayarak kıyıya yakın bölgelerde avlanması, Karaduvar ve Erdemli'deki küçük ölçekli balıkçıların av sahalarını tamamen daraltmıştır. Kıyı balıkçısının "rızkı" olan alanların endüstriyel baskı altında kalması sadece ekonomik bir kayıp değil, denizdeki biyolojik çeşitliliğin ve sürdürülebilirliğin de yok edilmesidir. Sektörün en büyük koruyucu kalkanı olması gereken balıkçı kooperatifleri, finansal imkansızlıklar nedeniyle üyelerine mazot, ağ veya teçhizat desteği veremez hale gelmiştir. Kooperatiflerin güçsüzleşmesi, balıkçıyı bireysel borç sarmalına itmekte ve kâr marjının tamamen aracılar ile büyük toptancıların kontrolüne geçmesine neden olmaktadır. Mersin balıkçılığındaki bu çöküş, kentin sosyo-kültürel kimliğini bozacak ve mavi vatani ekonomisinde stratejik bir zafiyet yaratacaktır. Karaduvar, Çamlıbel ve Erdemli balıkçılarının desteklenmesi, ÖTV'siz yakıt desteğinin artırılması, av sahalarının korunması ve kooperatiflerin finansal olarak güçlendirilmesi bir tercih değil, milli bir zorunluluktur. Bu bağlamda; 1. 2026 yılı başı itibarıyla artan mazot ve kumanya maliyetlerinin, Mersinli küçük ölçekli balıkçılar için denize çıkış maliyetini, avlanan balığın piyasa değerinin üzerine çıkarması durumu Bakanlığınızın bilgisinde midir? 2. Karaduvar ve Erdemli limanlarında, maliyetler nedeniyle zarar etmektense limanda kalmayı" tercih ederek kontak kapatan tekne sayısı kaçtır? Bu teknelere yönelik acil bir "Mavi Mazot" sübvansiyon artışı planlanmakta mıdır? 3. Mersin Körfezi'nde endüstriyel gırgır teknelerinin yasal sınırları ihlal ederek kıyıya yakın bölgelerde avlanması sonucu, küçük ölçekli balıkçıların geleneksel av sahalarının tahrip edildiği iddiaları doğru mudur? 4. Kıyı balıkçısının rızkını ve deniz ekosistemini korumak adına, Mersin Körfezi'nde 7/24 uydu takibi (VMS) ve fiziksel sahil güvenlik denetimleri artırılacak mıdır? Endüstriyel tekneler için yeni bir mesafe/derinlik sınırı düzenlemesi gündeminizde midir? 5. Mersin balıkçılığında tecrübeli tayfaların ve reislerin, düşük kazanç ve ağır iş yükü nedeniyle kentin lojistik ve inşaat sektörlerine kayması sonucunda oluşan "istihdam boşluğu" nasıl giderilecektir? 6. Balıkçılık mesleğinin genç nesiller için yeniden cazip hale getirilmesi amacıyla, bu iş kolunun "yıpranma payı" kapsamına alınması veya "Genç Balıkçı Girişimci Destekleri" kapsamında faizsiz kredi verilmesi planlanmakta mıdır? 7. Mersinli balıkçıların ağlarına ve av verimine büyük zarar veren balon balığı ve aslan balığı gibi istilacı türlerin avcılığına verilen destekleme ödemeleri, 2026 yılındaki fahiş operasyonel giderleri karşılayacak seviyeye (enflasyon oranında) güncellenecek midir? 8. Balıkçıların ağ kaybını ve teçhizat hasarını telafi edecek bir "Ekosistem Hasar Tazmin Fonui oluşturulması düşünülmekte midir? 9. Kirlilik ve iklim değişikliği nedeniyle verimi düşen Çamlıbel ve Erdemli kıyı hatlarında, biyolojik çeşitliliği artırmak ve küçük balıkçının av verimini yükseltmek için 2026 yılı bütçesinden ne kadarlık bir pay ayrılmıştır? 10. Karaduvar Balıkçı Kooperatifi gibi köklü yapıların, finansal yetersizlik nedeniyle üyelerine ağ, motor ve yakıt desteği veremez hale gelmesi karşısında, kooperatiflerin işletme sermayesini güçlendirecek hibe ve düşük faizli kredi modelleri devreye alınacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Su ürünleri avcılık faaliyetleri; hedeflenen tür, av miktarı ve sezonluk koşullara bağlı olarak dönemsel farklılıklar göstermekte olup küçük ölçekli balıkçılığın ekonomik durumu yıl geneline yayılan bütüncül bir değerlendirme ile ele alınmaktadır. Bu çerçevede, sezonluk dalgalanmalar dikkate alındığında sektörün genel itibarıyla sürdürülebilirliğini koruduğu değerlendirilmektedir. Bakanlığımız, balıkçı gemileri büyüklüklerine ve motor güçlerine göre özel tüketim vergisiz /indirimli akaryakıt desteği sağlamakta; ayrıca uygun koşullu kredi ve finansman imkânları gibi çeşitli destek mekanizmalarını uygulamaya devam etmektedir. Bakanlığımızca hazırlanan 2024-2028 dönemi "Su Ürünleri Avcılığı Tebliğleri" kapsamında, gırgır avcılığına yönelik alan, mesafe ve derinlik sınırlamaları açıkça belirlenmiş olup Akdeniz'de 24 metreden daha sığ sularda gırgır avcılığı yapılması yasaktır. Mersin Körfezi dâhil kıyıya yakın alanlarda mevzuata aykırı avcılığa izin verilmemekte olup tespit edilmesi halinde gerekli idari yaptırımlar uygulanmaktadır. Bakanlığımızca kıyı balıkçılarımızın av sahalarının korunması ve deniz ekosisteminin sürdürülebilirliği amacıyla denetim ve izleme faaliyetleri etkin şekilde sürdürülmektedir. Balıkçılık faaliyetlerinin etkin şekilde takip edilmesi ve yasa dışı avcılığın önlenmesi amacıyla, Bakanlığımızca 2016 yılından itibaren 12 metre ve üzeri balıkçı gemileri Balıkçı Gemilerini İzleme Sistemi (BAGIS) üzerinden 7/24 esasına göre GSM ve uydu teknolojileri aracılığıyla izlenmektedir. Konum, hız, avlanma sahası ve derinlik kriterleri anlık olarak kontrol edilmektedir. Ayrıca denizlerde, karaya çıkış noktalarında ve tedarik zincirinin tüm aşamalarında fiziksel denetimler aralıksız devam etmekte olup gerekli görülen alanlarda denetim kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Mevcut mesafe ve derinlik sınırları bilimsel veriler ışığında düzenli olarak gözden geçirilmekte olup ihtiyaç duyulması halinde yeni düzenlemeler yapılabilecektir. Denetim faaliyetleri Bakanlığımız personelinin yanı sıra Sahil Güvenlik Komutanlığı başta olmak üzere ilgili kolluk kuvvetleriyle koordinasyon içinde yürütülmekte; yasa dışı avcılıkla mücadele kapsamında ihbar ve şikâyetler ivedilikle değerlendirilmektedir. 8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Üreticilerin finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı #Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında su ürünleri sektörüne yönelik 40 milyon TL üst limitli yatırım ve işletme kredileri kullandırılmaktadır. Bu kapsamda faiz/kâr payı desteği standart durumda %50, genç çiftçi ve girişimcilerde ilave %15, tarımsal amaçlı örgüt üyelerinde ilave %10 olarak uygulanmakta olup tüm indirimlerin birlikte değerlendirilmesi halinde destek oranı %100'e kadar ulaşabilmektedir. Ulkemiz karasularında yayılım gösteren istilacı balon balıklarının üzerinde av baskısı oluşturarak mevcut popülasyonlarının ve stoğa katılım oranlarının düşürülmesi, ülke balıkçılığının ve ekonomisinin uğrayacağı zararın azaltılması, sucul biyolojik çeşitliliğin ve doğal balık stoklarının korunması amacıyla 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında, Su Ürünleri Bilgi Sistemi'ne kayıtlı, geçerli ruhsat tezkeresine sahip bir balıkçı gemisi ile su ürünleri avcılık faaliyeti yapan ve istilacı balon balıklarından Lagocephalus sceleratus, lavimaculosus türlerinin Akdeniz ve Ege Denizi'ne kıyısı olan illerde avcılığını yapan balıkçılara 2024-2026 yılları için balon balığı avcılığı desteği verilmektedir. Lagocephalus sceleratus türü için 25 TL/adet olan birim fiyat 2025 yılında 35 TL/adet'e çıkarılmıştır. Diğer türler için 10 TL/adet destek verilmektedir. Ayrıca; Bakanlığımızca yürütülen "Sucul Biyolojik Çeşitliliğin Korunması ve Geliştirilmesi" yatırım projesi kapsamında, tüm illerimiz genelinde sucul biyolojik çeşitliliğin korunması ve arttırılması ile ilgili faaliyetler yürütülmektedir. Balıkçılarımızın, sel deprem vb. doğal afetler gibi olağanüstü şartlarda uğradığı zararların telafisine yönelik destek mekanizmaları geliştirilmektedir. Hali hazırda küçük ölçekli balıkçılarımıza yapılan destek ödemesiyle birlikte ağ kaybı, ekipman hasarına veya doğal afetlere yönelik desteklemelerin oluşturulmasına ilişkin hususlar, sektörel ihtiyaçlar, bütçe imkânları ve sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bakanlığımızca su ürünleri avcılık faaliyetlerinin Tarım Sigortaları kapsamına alınmasına yönelik çalışmaların başlatılması bahsi geçen gerekçeler doğrultusunda, su ürünleri avcılığı faaliyetinde bulunan balıkçı gemileri ile su ürünleri avcılığı ve yetiştiriciliği sektörüne olumsuz etkileri bulunan müsilaj ve benzeri türde çevre felaketlerinin 2026 yılı devlet destekli tarım sigortaları kapsamına dahil edilmesi başta olmak üzere diğer hususlara ilişkin görüşlerimizin TARSİM kapsamında değerlendirilmesi noktasında çalışmalarımız sürdürülmektedir. Ayrıca 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesi kapsamında yayımlanan Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik doğrultusunda, 2024 yılı itibarıyla su ürünleri üretiminde planlı üretim modeline geçilmiş; sözleşmeli üretim, desteklemeler ve faiz destekli krediler bu sürece entegre edilmiştir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “Mersin ilinde balıkçılık sektöründe yaşanan sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43560, 16 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43560-mersin-ilinde-balikcilik-sektorunde-yasanan-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eb920405-7d07-4af4-acba-019d9a244930 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.