# Küçük ve orta ölçekli esnafın desteklenmesi talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/43602
- **Veren:** Tahsin Becan (CHP, Yalova)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 17 Nisan 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 67 gün sonra, 23 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bac9af63-7d78-4199-bc6b-019daa0936a9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43602-kucuk-ve-orta-olcekli-esnafin-desteklenmesi-talebine-iliskin

> Tahsin Becan (CHP), 17 Nisan 2026 tarihinde 7/43602 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 67 gün sonra, 23 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü"'nün 96. ve 99*uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın

Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim. 14.4.2026

Son dönemde esnaf ve küçük işletmelerin içinde bulunduğu ekonomik koşullara ilişkin yapılan açıklamalar, sahadan gelen veriler ve meslek örgütlerinin değerlendirmeleri; artan maliyetler, yüksek enflasyon, finansmana erişimde yaşanan güçlükler ve vergi yükünün küçük işletmeler üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle piyasalarda yaşanan daralma, girdi maliyetlerindeki hızlı artış ve ticari faaliyetlerin sürdürülebilirliğinin zorlaşması, esnafın borçluluk düzeyini artırmakta, vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerinin yerine getirilmesini güçleştirmektedir.

Banka kredilerine erişimde yaşanan engeller, yüksek faiz oranları ve finansal sicile ilişkin sorunlar, küçük işletmelerin nakit akışını yönetmesini daha da zorlaştırmaktadır. Esnaf kesimi, mevcut ekonomik koşullar altında borçların yeniden yapılandırılması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve sicil affı gibi düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu sıklıkla dile getirmektedir. Küçük esnafın ekonomik faaliyetlerini sürdürebilmesi ve yerel ekonominin korunabilmesi adına mevcut durumun kapsamlı şekilde değerlendirilerek, gerekli tedbirlerin alınması önem taşımaktadır.

Bu çerçevede;

1. Türkiye genelinde küçük ve orta ölçekli esnafın vergi ve SGK borçlarının toplam tutarı nedir? Bu borçların illere göre dağılımı nasıldır? Esnafın vergi ve SGK borçları, son 10 yıl itibariyle nasıl gerçekleşmiştir?

2. Esnafin artan borç yükünün hafifletilmesi için yeni bir yapılandırma çalışması yapılması planlanmakta mıdır? Yapılacaksa kapsamı ve taksitlendirme süresi ne olacaktır?

3. Esnaf temsilcilerinin dile getirdiği en az 48 ay vadeli yapılandırma talebi Bakanlığınız gündeminde midir?

4. Esnafın finansmana erişimde yaşadığı sorunların çözümü için kamu bankaları aracılığıyla yeni kredi paketleri hazırlanmakta mıdır?

5. POS cihazı komisyonları ve banka kesintilerinin esnaf üzerindeki yükünü azaltmaya yönelik bir düzenleme planlanmakta mıdır?

6. Esnafın talep ettiği sicil affına yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?

7. Son yıllarda artan vergi denetimleri ve cezai uygulamaların küçük esnaf üzerindeki etkileri Bakanlığınızca analiz edilmiş midir?

8. Yüksek enflasyon ve girdi maliyetlerindeki artışın küçük esnaf üzerindeki etkilerini azaltmaya yönelik özel bir destek programı planlanmakta mıdır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 3.Kat No: F-327 Çankaya / Ankara 06543

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan Yalova Milletvekili Sayın Tahsin BECAN'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok. Kat: 3-4

7/43602 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye

Sayın Tahsin BECAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Ülkemizde vergi adaletinin artırılması, sabit gelirli vatandaşlarımızın vergi yükünün azaltılması ve küçük ölçekli işletmeleri teşvik etmek amacıyla geçtiğimiz dönemde çok önemli düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda, ağırlıklı olarak esnaflarımızın oluşturduğu basit usule tabi mükelleflerimizin elde ettiği ticari kazançları gelir vergisinden istisna edilmiş, esnaf muaflığının kapsamı genişletilmiş; evlerde imal ettikleri ürünleri, internet ve benzeri elektronik ortamlarda satanların, yıllık toplam satışlarının asgari ücretin yıllık brüt tutarını (2026 yılı için 396.360 TL) aşmaması kaydıyla, esnaf muaflığından faydalanmaları mümkün hale getirilmiştir.

Bununla birlikte, gerek vergiden muaf esnaf gerekse kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisinden istisna bulunmaktadır. Ayrıca, 1/1/2022 tarihinden itibaren asgari ücret vergi dışı bırakılmış, asgari ücretin üzerinde ücret alanlarda ise asgari ücretin gelir vergisi matrahına isabet eden tutar gelir vergisinden, brüt asgari ücrete isabet eden tutar damga vergisinden istisna edilmiştir. Söz konusu düzenleme, hem ücretlilere önemli bir vergisel avantaj sağlamakta hem de yanında hizmet erbabı çalıştıran esnaf ve sanatkarlar açısından teşvik niteliği taşımaktadır.

Ayrıca, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında mükelleflerin çok zor durumda olmaları nedeniyle borçlarını defaten ödeyemeyeceklerini belirterek bağlı bulundukları vergi dairesinden borçlarının tecilini talep etmeleri ve yapılacak değerlendirme sonucunda bu talebin kabul edilmesi halinde, tecil kapsamına giren borçlarını maddedeki genel şartlar ve tecile yetkili makamın öngördüğü diğer şartlar dahilinde taksitler halinde ödemeleri mümkün bulunmaktadır.

Bununla birlikte, 13/6/2026 tarihli ve 33279 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla teminatsız tecil tutarı 10 milyon TL'ye yükseltilmiş, böylece mükelleflerimizin kamuya olan borçlarını ödemelerinde ilave kolaylıklar sağlanmıştır.

Diğer taraftan, Anayasamızın "Vergi ödevi" başlıklı 73 üncü maddesi kapsamında kamu alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin düzenlemelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilecek bir kanunla yapılması gerekmekle birlikte, konu ile ilgili yapılmış son düzenleme olan 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında taksit ödemeleri bugün itibarıyla devam etmektedir.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4

Önümüzdeki dönemde de vergi politikamız, bütüncül sosyal politikalarımızın önemli bir bileşeni olarak da etkin bir şekilde kullanılacak, vatandaşlarımız, esnafımız, çiftçimiz, ücretli çalışanlarımız başta olmak üzere ihtiyaç duyulan bütün alanlar desteklenmeye devam edilecektir.

Öte yandan, 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır.

Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025-2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 16/01/2025 tarihli ve 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Karar'da belirlenmiştir. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak yüzde 50 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Devlet hazinesinden karşılanmaktadır.

Bu kapsamda 2025 yılı sonu itibarıyla 257.709 esnaf ve sanatkâra toplam 176 milyar TL tutarında kredi kullandırılmış olup aynı yıl itibarıyla esnaf kredilerine ilişkin toplam kredi bakiyesi ise 297 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Böylece 2025 yılında toplam yaklaşık 60 milyar TL'lik faiz desteği Bakanlığımız tarafından karşılanmış olup 2026 yılında bu desteğin 70 milyar TL'ye ulaşması planlanmaktadır. Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır.

Bununla birlikte, 9436 sayılı Kararın 7 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yapılacak kredi/finansman tahsis işlemlerinde vadesi geçmiş borç durumu" sorgulanması hükme bağlanmıştır. Ancak 15/02/2026 tarihli ve 10953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 9436 sayılı Kararda revizyona gidilmiştir. Yeni düzenleme ile esnaf ve sanatkârı korumak adına kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarındaki esnaf ve sanatkâr kredileri 2026 sonuna kadar istisna kapsamına alınmış, diğer kullanımlarda ise borcu bulunan esnaf ve sanatkârların krediye erişimlerine imkân tanınmıştır. Bu kapsamda, kredi/finansman kullandırım aşamasında borcu bulunanlar için kredi tutarının yüzde 25'ini ve her halükarda yılda toplam 300.000 TL'yi geçmemek kaydıyla borcun öncelikli olarak açılacak farklı bir krediden mahsup edilmesi imkânı getirilmiştir.

Bunun yanı sıra, bankacılık mevzuatı kapsamında, finansal güçlük nedeniyle yükümlülüklerini yerine getiremeyen ya da getiremeyecek olan borçluya gerektiğinde ilave kredi kullandırımı ya da mevcut kredi ya da alacağın vadesinin uzatılması suretiyle veya bir Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4 başka şekilde alacağın yeni bir borç ödeme planına bağlanması imkânlarını içeren yeniden yapılandırma müessesesinin uygulanması mümkün olup, yeniden yapılandırma için borçlunun başvurusu ve bu başvurunun bankaca uygun görülmesi gerekmektedir.

Ayrıca, reel sektörün finansal sorunlarının çözümlenmesi, finansal güçlük yaşayan borçlulara ödeme gücü kazandırılması ve mali kesime olan yükümlülüklerini yerine getirebilmelerinin sağlanması amacına yönelik olarak vergi ve sair mevzuata ilişkin istisna, teşvik ve kesintilerle ilgili olarak uygulama esaslarının da belirlendiği 5411 sayılı Bankacılık Kanununun Geçici 32 nci maddesi yürürlükte olup. 25/12/2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 10765 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 5411 sayılı Kanunun Geçici 32 nci maddesinin süresi 2 yıl daha uzatılmıştır. Bu madde uyarınca müşterilerin kredilerini finansal yeniden yapılandırmaya tabi tutma imkanları bulunmaktadır.

Öte yandan, POS cihazı komisyonlarına ilişkin olarak, 2020/4 sayılı Tebliğ'in 20 nci maddesinde yer alan hükümler kapsamında üye işyeri ücretine azami bir sınır getirilmiştir. Konuya ilişkin daha detaylı bilgileri içeren tebliğ ve talimat düzenlemeleri "https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Banka+ Hakkında/M evzuat/Bankacılık/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.

Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Tahsin Becan (CHP, Yalova). “Küçük ve orta ölçekli esnafın desteklenmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43602, 17 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43602-kucuk-ve-orta-olcekli-esnafin-desteklenmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bac9af63-7d78-4199-bc6b-019daa0936a9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.