# Ülke genelinde hizmet veren halk kütüphanelerine ve yayıncılık sektörünün desteklenmesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/43622 - **Veren:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 17 Nisan 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 31 Temmuz 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ecaffb2c-22fa-4e16-bb05-019dab3c5d4c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43622-ulke-genelinde-hizmet-veren-halk-kutuphanelerine-ve-yayincilik-sektorunun-desteklenmesine > Serhat Eren (DEM Parti), 17 Nisan 2026 tarihinde 7/43622 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 31 Temmuz 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Kütüphaneler ve yayıncılık faaliyetleri, toplumun bilgiye erişim hakkının güvence altına alınması, kültürel üretimin desteklenmesi ve düşünsel çeşitliliğin korunması bakımından kamusal sorumluluğun temel alanlarından biridir. Bu kapsamda son dönemde yapılan açıklamalarda Türkiye genelinde halk kütüphanesi sayısının 1.300'ün üzerine çıktığı, kullanım alanının 800 bin metrekareyi aştığı ve yalnızca 2025 yılı içerisinde 52 yeni veya yenilenen kütüphanenin hizmete açıldığı ifade edilmektedir. Ayrıca yayıncılık sektörüne sağlanan desteklerin toplam tutarının 318 milyon TL'yi geçtiği belirtilmektedir. Bu veriler, kütüphane altyapısında ve yayıncılık desteklerinde niceliksel bir artışa işaret etmekle birlikte, bu artışın ülke genelinde dengeli bir şekilde dağılıp dağılmadığı, kütüphanelerin erişilebilirliği, içerik çeşitliliği ve sağlanan desteklerin hangi ölçütlere göre ve kimlere yönlendirildiği hususlarında kamuoyuna açık, ayrıntılı ve karşılaştırılabilir verilerin sınırlı olduğu görülmektedir. Özellikle bölgesel eşitsizliklerin belirgin olduğu illerde, kişi başına düşen kütüphane sayısı, kitap sayısı ve kültürel hizmetlere erişim imkanlarının ülke ortalamasının gerisinde kalıp kalmadığı önemli bir soru olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durum, başta Diyarbakır olmak üzere pek çok ilde yurttaşların bilgiye erişim hakkının fiilen sınırlanmasına yol açabilecek bir risk taşımaktadır. Öte yandan, farklı dil ve kültürlerde üretilen yayınların desteklenmesi ve kütüphanelerde bu yayınlara erişimin sağlanması, toplumsal çeşitliliğin korunması açısından temel bir gerekliliktir. Ancak bu alanda yürütülen politikalara ilişkin ayrıntılı verilerin ve uygulama sonuçlarının kamuoyuyla yeterince paylaşılmadığı görülmektedir. Yayıncılık alanına sağlanan kamu desteklerinin, bağımsız ve küçük ölçekli yayınevleri ile farklı dil ve alanlarda üretim yapan kuruluşlar bakımından ne ölçüde kapsayıcı olduğu da açıklığa kavuşturulması gereken bir diğer husustur. Kültürel üretimin çoğulcu bir zeminde gelişebilmesi, ancak bu destek mekanizmalarının adil, şeffaf ve erişilebilir olmasıyla mümkündür. Bu bağlamda; 1. Türkiye genelinde il bazında halk kütüphanesi sayısı nedir? Bu kütüphanelerin metrekare büyüklüğü, kitap sayısı ve yıllık kullanıcı sayıları nelerdir? 2. Son beş yıl içerisinde açılan veya yenilenen halk kütüphanelerinin illere göre dağılımı nasıldır? Bu yatırımların planlanmasında hangi kriterler esas alınmaktadır? 3. Halk kütüphanelerinde görev yapan personel sayısı ve niteliği nedir? Kütüphanelerdeki personel ihtiyacının karşılanmasına yönelik yürütülen çalışmalar nelerdir? 4. Halk kütüphanelerinde bulunan kitapların dil, tür ve konu dağılımına ilişkin veriler nelerdir? Farklı dil ve kültürlerde yayınlara erişimin artırılmasına yönelik bir politika bulunmakta mıdır? 5. Yayıncılık sektörüne sağlanan desteklerin toplam tutarı ne kadardır? Bu destekler hangi başlıklar altında verilmektedir? 6. Son üç yıl içerisinde kamu desteklerinden yararlanan yayınevleri hangileridir? Bu yayınevlerine sağlanan destek tutarlarının dağılımı nasıldır? 7. Yayıncılık desteklerinin verilmesinde hangi ölçütler esas alınmaktadır? Başvuru ve değerlendirme süreçlerinde şeffaflığın sağlanmasına yönelik ne tür mekanizmalar uygulanmaktadır? 8. Küçük ve bağımsız yayınevlerinin kamu desteklerinden yararlanma oranı nedir? Bu yayınevlerinin desteklere erişimini kolaylaştırmaya yönelik özel bir çalışma bulunmakta mıdır? 9. Dezavantajlı bölgelerde yaşayan yurttaşların kütüphanelere erişimini artırmaya yönelik yürütülen projeler nelerdir? Mobil kütüphane uygulamalarının kapsamı ve illere göre dağılımı nasıldır? 10. Önümüzdeki dönemde kütüphane ve yayıncılık alanında planlanan yeni yatırım ve destek programları nelerdir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü)' ca; Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğüne bağlı Türkiye genelinde 1.302 halk kütüphanesi bulunmakta olup kullanım alanı yaklaşık olarak 800.000 m'dir. Halk kütüphanelerinde bulunan kitapların sayısı 26.041.029, kullanıcı sayısı ise 39.194.669' dur. Kütüphane hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve okuma kültürü alışkanlığının kazandırılmasına yönelik Bakanlığımızca ülke genelinde ihtiyaç doğrultusunda ve bütçe imkanları çerçevesinde çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda Bakanlığımızca ülke genelinde son 5 yılda (2021 yılından itibaren) açılan halk kütüphanesi sayısı 165 olup yenilenen kütüphane sayısı ise 250'dir. Genel Müdürlüğe bağlı halk kütüphanelerinde 5.058 kadrolu personel görev yapmaktadır. Kütüphanelerdeki personel ihtiyacının karşılanmasına yönelik, Genel Müdürlükçe her yıl kütüphane büyüklüğü, aktif okuyucu sayısı, kitap sayısı, nüfus ve personel durumu konularında gerekli değerlendirilmeler yapılmakta ve Personel Genel Müdürlüğüne bildirilmektedir. Bu çerçevede 2019 yılından bu yana 2.048 yeni personel istihdam edilmiştir. Daha fazla sayıda personel istihdam edilmesine yönelik çalışmalara devam edilmektedir. Genel Müdürlüğe bağlı halk kütüphanelerinde bulunan kitapların dillere ve konularına göre (Türkçe, Ingilizce, Fransızca, Ispanyolca, Arapça, Rusça, Almanca, Eski Harfli Türkçe, Farsça, İtalyanca, Çok Dilli, Diğer Diller) 26.041.029 adet kitap bulunmakta olup konulara göre dağılımı aşağıdaki tabloda belirtilmektedir. Coğrafya, Tarih ve Yardımcı Disiplinler 2.325.753 Bakanlığımıza bağlı kütüphaneler için kitap alımları yayıncılık sektörüne önemli bir destek sağlamaktadır. 2025 yılında Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen merkezi kitap alımlarının tutarı; yerelden alımlar, süreli yayın ve elektronik yayın alımlarıyla birlikte toplam 241 milyon TL'dir. Uluslararası fuar katılım destekleri, çeviri destekleri ve eser üretimi destekleri de eklendiğinde, Bakanlığımızın yayıncılık sektörüne doğrudan sağladığı katkı 318 milyon TL'yi aşmıştır. Ayrıca, Edebiyat Eserlerini Destekleme (EDES) Programı kapsamında 2014 yılından bu yana 610 ilk esere destek verilmiştir. Program kapsamında ilk eser niteliği taşıyan edebiyat eserlerini yayımlayacak yayınevlerine destek sağlanmaktadır. Programa bütün edebi türler için başvuru yapılabilmektedir. EDES Programı kapsamında 2023-2025 yıllarında 184 ilk edebi esere destek verilmiş 2014 yılından bu yana 102 farklı yayınevi ilk eser desteğinden yararlanmıştır. 2026 yılında 118 yayınevine uluslararası fuar katılım desteği sağlanması öngörülmektedir. 2025 yılında 92 yayıncıya, 2024 yılında 88 yayıncıya, uluslararası fuar katılım desteği sağlanmıştır. Uluslararası kitap fuarları kapsamında katılım sağlanan ülkeye göre uçak bileti fiyatı ve fuar girişleri, stant masası desteği için harcanan tutarlar değişebilmektedir. Fuarlarda sergilenmek üzere kitap alımları, ilgili yönetmelik doğrultusunda şeffaf bir şekilde yürütülmektedir. Yayıncılık desteklerinin kararlaştırılması aşaması Uluslararası Kitap Fuarları Türkiye Ulusal Organizasyon Komitesi koordinesinde kararlaştırılmaktadır. Komite, Türkiye yayıncılık ve edebiyat çevrelerini temsil eden yayıncı ve meslek birlikleri ile Bakanlığımız temsilcilerinden oluşmaktadır. Katılım sağlanacak uluslararası kitap fuarlarının belirlenmesi ve bu fuarlar kapsamında kamu destekleri alacak olan küçük, orta ve büyük ölçekli yayınevlerinin belirlenmesi şeffaf bir şekilde Türkiye Yayıncılar Birliği ve Basın Yayın Birliği tarafından gerçekleştirilmektedir. Bakanlığımızca kamu desteği Birlikler üzerinden gelen yayınevlerine sağlanmaktadır. Ayrıca, EDES Programı kapsamında sağlanan destekler için 26 Ağustos 2017 tarihli ve 30166 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Edebiyat Eserlerinin Desteklenmesi Hakkında Yönetmeliğin 6'ncı maddesinde başvuru şartları belirlenmiştir. Başvuru şartlarını taşıyan eserler Edebiyat Eserlerini Destekleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından değerlendirilmekte olup eseri yayımlayacak yayımcı aşağıdaki şartlar çerçevesinde yayın desteğine müracaat edebilir: a) Yayıncılar Telif Hakları ve Lisanslama Meslek Birliği veya Türkiye Basım Yayın Meslek Birliği üyesi olması, b) Üretilecek eserin dilinin Türkçe olması, c) Uretilecek eserin edebiyat üretimini artırması ve edebiyata yeni boyutlar kazandırması, ç) Üretilecek eserin özgünlük taşıması, yurt içinde veya yurt dışında daha önce hiçbir şekilde basılmamış, yayımlanmamış olması, d) Eserin, başvuru öncesinde veya proje uygulama süresince herhangi bir fondan destek almamış olması, e) Yazarın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması, f) Eserin yazara ait ilk eser olması. Uluslararası kitap fuarları kapsamında destek sağlanacak yayınevleri, Türkiye yayıncılık sektörünün en büyük iki meslek örgütünden istenilen listelerin değerlendirilmesi sonucunda belirtilen Türkiye Yayıncılar Birliği ve Basın Yayın Birliği destekler konusunda temsil kabiliyeti, yurt dışı yayın ve pazarlama olanakları gibi kriterleri dikkate alarak desteklenecek yayınevlerini belirlemektedir. EDES Programına yurt içinde faaliyet gösteren yayımcı sertifikasına sahip tüm yayınevleri başvuru yapabilmektedir. Küçük, orta ya da büyük ölçekli tüm yayınevleri ayırt edilmeksizin destekten faydalanabilmektedir. Öte yandan ilk eser desteği başvurularının tamamına yakınının küçük ve orta ölçekli yayınevlerinden geldiği görülmektedir. Ülkemiz genelinde yerleşik kütüphane hizmetlerinden yararlanamayan kullanıcılara gereksinim duydukları materyali ulaştırmak, vatandaşlarımızın bilgiye erişiminde fırsat eşitliğini sağlayabilmek için belde, köy ve mahallelerde kullamılmak üzere 78 Gezici Kütüphane aracı ile 75 ilde hizmet verilmekte olup gezici kütüphane aracı bulunmayan iller (Bitlis, Bolu, Düzce, Gümüşhane, Karabük ve Rize) için gezici kütüphane aracı sağlanmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir. Önümüzdeki dönemde mevcut desteklerin devam ettirilmesi planlanmaktadır. Yayıncılık alanında yeni mevzuat düzenlemelerinin ardından yatırım ve destek programları degerlendirilecektir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Ülke genelinde hizmet veren halk kütüphanelerine ve yayıncılık sektörünün desteklenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43622, 17 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43622-ulke-genelinde-hizmet-veren-halk-kutuphanelerine-ve-yayincilik-sektorunun-desteklenmesine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ecaffb2c-22fa-4e16-bb05-019dab3c5d4c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.