# Diyarbakır ilinde kaçak hayvan kesiminin önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/43654 - **Veren:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 17 Nisan 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 94 gün sonra, 20 Temmuz 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9c62c90a-3553-404b-9108-019daf0b14a2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43654-diyarbakir-ilinde-kacak-hayvan-kesiminin-onlenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin > Serhat Eren (DEM Parti), 17 Nisan 2026 tarihinde 7/43654 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 94 gün sonra, 20 Temmuz 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Basına ve kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, Diyarbakır'da bir atık alanında çok sayıda büyükbaş olmayan, "tek tırnaklı" hayvanlara ait olduğu değerlendirilen kemiklerin bulunması, kentte kaçak ve denetimsiz hayvan kesimi yapıldığı yönünde ciddi şüpheler doğurmuştur. Söz konusu görüntülerde kemiklerin çok sayıda noktaya yayılmış olması ve bir kısmının yeni kesilmiş hayvanlara ait olduğunun ifade edilmesi, bu faaliyetin münferit değil, süreklilik arz eden ve organize bir yapı içinde gerçekleşmiş olabileceğine işaret etmektedir. Kaçak ve denetimsiz hayvan kesimi yalnızca mevzuata aykırı bir faaliyet değil, aynı zamanda halk sağlığını doğrudan tehdit eden ciddi bir sorundur. Veteriner kontrolünden geçmeyen, kaynağı ve niteliği belirsiz etlerin piyasaya sürülmesi ihtimali, toplum sağlığı açısından ağır riskler barındırmaktadır. Bunun yanında çevreye kontrolsüz şekilde bırakılan hayvansal atıklar, bulaşıcı hastalık riskini artırmakta ve kent ekolojisini tehdit etmektedir. Daha önce de benzer şekilde Diyarbakır'da kaçak kesim faaliyetlerinin mahallelerde çevre ve sağlık sorunlarına yol açtığı, uzun süreli şikayetlere rağmen kalıcı çözümler üretilmediği bilinmektedir. Bu durum, denetim mekanizmalarının yetersizliğini, ilgili kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliğini ve kaçak kesim faaliyetlerinin zamanla kontrolsüz ve organize bir yapıya evrildiğini göstermektedir. Kamusal denetimin zayıfladığı alanlarda bu tür faaliyetlerin yaygınlaşması, aynı zamanda kayıt dışı ekonomi ve suç ağlarının güçlenmesine de zemin hazırlamaktadır. Halk sağlığı, çevre güvenliği ve gıda güvenliği açısından son derece ciddi sonuçlar doğurabilecek bu iddiaların tüm yönleriyle araştırılması ve sorumluların ortaya çıkarılması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda; 1. Diyarbakır'da kaçak ve denetimsiz hayvan kesimi yapıldığı yönündeki bilgiler Bakanlığınız tarafından doğrulanmış mıdır? Bu konuda herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır? 2. Söz konusu bölgede bulunan hayvan kemiklerinin hangi türe ait olduğunun belirlenmesine yönelik herhangi bir numune alma ve analiz çalışması yapılmış mıdır? 3. Türkiye genelinde son 5 yıl içinde tespit edilen kaçak hayvan kesimi vakalarının sayısı kaçtır? Bu vakaların illere göre dağılımı nedir? 4. Tek tırnaklı hayvan kesiminin yasak olmasına rağmen bu tür faaliyetlerin devam etmesinin nedenleri nelerdir? Bu faaliyetlere karşı uygulanan yaptırımlar nelerdir? 5. Kaçak kesim yoluyla elde edilen etlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla hangi denetim mekanizmaları işletilmektedir? Bu mekanizmaların etkinliği nasıl denetlenmektedir? 6. Diyarbakır'da ve benzer risk taşıyan bölgelerde veteriner denetimi, mezbaha kontrolü ve gıda güvenliği denetimleri hangi sıklıkla yapılmaktadır? 7. Kaçak kesim faaliyetlerinin organize yapılar veya suç ağlarıyla bağlantılı olup olmadığına ilişkin Bakanlığınızın veya ilgili kurumların yürüttüğü bir çalışma bulunmakta mıdır? 8. Çevreye kontrolsüz şekilde bırakılan hayvansal atıkların halk sağlığına etkilerine ilişkin herhangi bir risk analizi yapılmış mıdır? 9. Belediyeler, Il Tarım ve Orman Müdürlükleri ve kolluk kuvvetleri arasında kaçak kesimle mücadele kapsamında nasıl bir koordinasyon mekanizması bulunmaktadır? 10. Kaçak hayvan kesiminin önlenmesi ve gıda güvenliğinin sağlanması için Diyarbakır özelinde alınması planlanan acil ve kalıcı tedbirler nelerdir? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde gıda güvenilirliğinin sağlanması, gıdalarda taklit ve tağşişin önlenmesi, kişilerin sağlığının ve tüketici menfaatlerinin korunması ile sektörde haksız rekabetin engellenmesi amacıyla gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarında resmi kontrol faaliyetleri Bakanlığımızca risk esasına göre, ön bildirim gereken haller dışında, önceden haber verilmeksizin yıllık program çerçevesinde yürütülmektedir. Resmi kontrollerin sıklığı İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlemesi Prosedürü" çerçevesinde belirlenmekte olup herhangi bir risk durumunda bu sıklık artmaktadır. Bakanlığımız görev alanına giren konulara ilişkin risk esasına dayalı olarak yürütülen rutin denetim ve kontrollerin yanı sıra şüphe ve şikâyet üzerine 174 Alo Gıda Hattı ihbarları ve CİMER başvuruları kapsamında denetimler sürdürülmektedir. Diyarbakır genelinde son 5 yıl içinde 57 kişiye ait 286 adet hayvana 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 36'ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereği idari yaptırım uygulanmıştır. Kaçak kesimlerin kolluk kuvvetleri veya diğer bildirim mekanizmalarınca Bakanlığımıza iletilmesi durumunda resmi kontroller için resmi veteriner hekim görevlendirilmektedir. Bakanlığımızca gıda işletmesinde yürütülen rutin kontrollerde hammaddeden son ürüne özellikle hayvansal ürünlerde olması gereken etiketlerin kontrolleri, geri ve ileriye doğru ürün/hammadde izlenebilirlik çalışmaları yürütülmektedir. Önerge bahsi geçen konu ile ilgili olarak Bakanlığımıza yapılmış resmi bir başvuru, ihbar ve/veya şikâyet bulunmamaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır ilinde kaçak hayvan kesiminin önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43654, 17 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43654-diyarbakir-ilinde-kacak-hayvan-kesiminin-onlenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9c62c90a-3553-404b-9108-019daf0b14a2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.