# Ceza infaz kurumlarının engelli kişiler için erişilebilirliğine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/43701 - **Veren:** Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Akın Gürlek) - **Veriliş tarihi:** 22 Nisan 2026 - **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7375f56c-241f-47c7-9acb-019db6c1e2ad - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43701-ceza-infaz-kurumlarinin-engelli-kisiler-icin-erisilebilirligine-iliskin > Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 22 Nisan 2026 tarihinde 7/43701 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Adalet Bakanı Sayın Akın GÜRLEK tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Engelli bireylerin kamusal hizmetlere eşit, bağımsız ve onurlu biçimde erişimi, anayasal eşitlik ilkesinin ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası yükümlülüklerin bir gereğidir. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile Türkiye'nin taraf olduğu ve 28 Ekim 2009 tarihinde yürürlüğe giren Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme, kamu hizmetlerinin erişilebilirliğine ilişkin idareye açık sorumluluklar yüklemektedir. Savunma hakkı, adil yargılanma hakkının kurucu unsurlarından biridir. Bu hakkın etkin biçimde kullanılabilmesi, avukatların müvekkilleriyle kesintisiz ve bağımsız şekilde görüşebilmesine bağlıdır. Ceza infaz kurumlarında avukat ile müvekkil arasındaki görüşmeler, yargılamanın sağlıklı yürütülmesi bakımından doğrudan belirleyici nitelik taşımaktadır. Bu kapsamda Diyarbakır Barosuna kayıtlı Erhan Ürküt gibi engelli avukatların ceza infaz kurumlarına girişten itibaren karşılaştıkları fiziki ve teknik engellere ilişkin çeşitli iddia ve başvurular kamuoyuna yansımaktadır. Güvenlik prosedürleri kapsamında kullanılan bazı sistemlerin engelli bireylerin kullanımına uygun olmadığı, tekerlekli sandalye ile bağımsız geçişin sağlanamadığı ve her defasında üçüncü kişilerin yardımına ihtiyaç duyulduğu yönünde değerlendirmeler dile getirilmektedir. Söz konusu uygulamalar, engelli avukatların mesleki faaliyetini ve fiilen mahpusun hukuki temsilini doğrudan sekteye uğratmaktadır. Benzer şekilde, engelli ziyaretçilerin ceza infaz kurumlarına erişim süreçlerinde karşılaştıkları güçlüklerin aile hayatına temas eden yönleri bulunduğu, engelli mahpusların ise günlük yaşam koşullarına ilişkin erişilebilirlik sorunlarıyla karşılaşabildiği ifade edilmektedir. Buna karşılık, bu alana ilişkin kapsamlı ve güncel verilerin sınırlı olması, mevcut durumun değerlendirilmesini zorlaştırmakta olup, engelli bireylerin ceza infaz kurumlarına erişim imkânlarının fiilen ne ölçüde sağlandığı, bu doğrultuda herhangi bir kurumsal çalışmanın yürütülüp yürütülmediği, verilen tavsiye kararlarına uyum sağlanıp sağlanmadığı ile mevcut uygulamaların temel hakların kullanımı üzerindeki etkisinin belirlenmesinin önem arz ettiği aşikardır. Bu bağlamda; 1. Türkiye genelinde ceza infaz kurumlarının erişilebilirliğine ilişkin Bakanlığınız tarafından bugüne kadar yapılmış bir araştırma veya inceleme bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise tespit edilen hususlar nelerdir? 2. 5378 sayılı Kanun ile Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme kapsamında, ceza infaz kurumlarının erişilebilirliğinin sağlanmasına yönelik yürütülen çalışmalar nelerdir? 3. Sincan Ceza İnfaz Kurumları ile Türkiye genelinde diğer Ceza İnfaz Kurumlarının engelli avukatlar ve ziyaretçilerin kurumlara giriş ve çıkış süreçlerine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir inceleme bulunmakta mıdır? 4. Engelli avukatların ve ziyaretçilerin ceza infaz kurumlarına giriş ve çıkışlarında karşılaştıkları hususlara ilişkin bir mevzuat çalışması yürütülmekte midir? Yürütülmekte ise çalışmanın kapsamı ve öngörülen takvim nedir? Hangi kurumlar bu çalışmaya dahil edilmiştir? 5. Türkiye genelindeki ceza infaz kurumlarının kaçında X-Ray ve göz biyometrisi cihazları ile turnike sistemleri engelli bireylerin bağımsız kullanımına uygun şekilde tasarlanmıştır? Bu sistemlerin engelli erişimine uygun olmadığı kurumlar hangileridir ve söz konusu kurumlar için herhangi bir iyileştirme planı öngörülmekte midir? 6. Engelli bireylerin ceza infaz kurumlarına girişlerinde yardımcı ekipmanlarıyla birlikte hareket edebilmesine yönelik mevcut uygulamalar nelerdir? 7. Engelli avukatlar ve ziyaretçilerin ceza infaz kurumlarına erişimine ilişkin Bakanlığınıza bugüne kadar iletilmiş şikâyet veya başvuru sayısı kaçtır? Bu şikâyet ve başvurular üzerine hangi işlemler yapılmıştır? 8. Türkiye genelinde ceza infaz kurumlarında 02.04.2026 tarihi itibariyle bulunan 476 engelli mahpusun engellilik türlerine ve bulundukları kurumlara göre dağılımı nedir? 9. Engelli mahpusların barınma ve günlük yaşam koşullarına ilişkin erişilebilirlik düzenlemeleri nelerdir? Bu hususta Bakanlığınıza iletilmiş başvuru ve şikayet sayısı kaçtır? Söz konusu şikâyet ve başvurular kapsamında hangi işlemler yapılmıştır! 10. Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık) tarafından 10 Haziran 2024 tarih ve 2024/6327-S.24.9918 sayı numarasıyla tavsiye kararıyla; Tüm ceza infaz kurumlarının engelli erişebilirliği mevzuatı uyarınca denetlenmesi ve eksikliklerin makul bir süre içerisinde giderilmesi, kurum girişlerindeki X-Ray ve göz biyometrisi cihazları ile turnike geçişlerinin tüm engel gruplarının erişimine uygun hale getirilmesi; kuramlara tekerlekli sandalye temini, rampa yapımı gibi daha düşük bütçeli makul düzenlemelerin ivedi olarak tamamlanması ve bu hususlarda özellikle kurum girişlerinde görevli çalışanlara düzenli eğitimler verilmesi, bilgilendirme yapılması hususunda ADALET BAKANLIĞI'NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA, 6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin veya eylemin 30 (otuz) gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna; Kararın, Başvurana ve Adalet Bakanlığı 'na tebliğine'" şeklinde karar verilmiştir. Bakanlığınız söz konusu tavsiye kararına uyum sağlamış mıdır? Uyum sağlanmışsa hangi tedbirler hangi tarihler itibarıyla hayata geçirilmiştir? Uyum sağlanmamış ise gerekçesi nedir? 11. Bakanlığınız tarafından Adalet Bakanhğı'nın ACEP (Akıllı Teknolojilerin Ceza İnfaz Kurumlarına Entegrasyonu Projesi) uygulaması kapsamında tutuklu veya hükümlüler ile gerçekleştirilen görüntülü görüşmelerde, fiziki erişim engelleri gözetilerek engelli avukatlara, temsil ettikleri kişilerin tabi olduğu suç türünden bağımsız olarak, görüntülü görüşme sisteminden yararlanma imkânı tanınmakta mıdır? Tanınmıyorsa bunun gerekçesi nedir ve bu konuda bir düzenleme yapılması öngörülmekte midir? --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “Ceza infaz kurumlarının engelli kişiler için erişilebilirliğine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43701, 22 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43701-ceza-infaz-kurumlarinin-engelli-kisiler-icin-erisilebilirligine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7375f56c-241f-47c7-9acb-019db6c1e2ad Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.