# Vize başvurularında aracılık hizmeti sunan işletmelerin denetimine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/43771 - **Veren:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 24 Nisan 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 22 Mayıs 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3d85350b-6f0a-4062-91ac-019dd36404bd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43771-vize-basvurularinda-aracilik-hizmeti-sunan-isletmelerin-denetimine-iliskin > Elif Esen (Yeni Yol), 24 Nisan 2026 tarihinde 7/43771 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 22 Mayıs 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, T.C. Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Schengen vizesi başvuru süreçlerinde özel aracı kurumların oynadığı rol giderek büyümektedir. Bu kurumlar; randevu temini, belge hazırlığı ve başvuru takibi gibi hizmetler sunmakta, ancak faaliyetleri yeterince denetlenememektedir. Son dönemde gündeme gelen iddialara göre bazı yapılar, bot yazılımlar aracılığıyla topladıkları randevuları ticari amaçla satmaktadır. Bu durum, haksız ticari uygulama ve tüketici hakkı ihlali niteliği taşımaktadır. Vize başvuru aracılığının Türkiye'de kayıt dışı ya da denetimsiz biçimde büyüyen bir sektöre dönüşmesi, hem tüketici koruması hem de haksız rekabet önleme mevzuatı açısından ciddi sorunlar doğurmaktadır. Bu bağlamda; 1. Türkiye'de vize başvurusu aracılığı hizmeti sunan kurumlar Bakanlığınız tarafından herhangi bir şekilde kayıt altına alınmakta ya da denetlenmekte midir; bu kurumların tabi olduğu ticari mevzuat nedir? 2. Randevu satışı faaliyetinin haksız ticari uygulama veya hizmet ticaretine ilişkin mevzuat kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediği; bu faaliyetlere yönelik bugüne kadar herhangi bir inceleme, yaptırım ya da soruşturma başlatılıp başlatılmadığı nedir? 3. Vize başvuru aracılığı hizmeti sunan kurumların sundukları hizmetlerin fiyatlandırılması, iade koşulları ve bilgilendirme yükümlülükleri bakımından tüketici koruma mevzuatına uyumları denetlenmekte midir; son beş yıl içinde bu alanda kaç şikâyet alınmıştır? 4. Söz konusu sektörün kayıt altına alınması, fiyat şeffaflığının sağlanması ve haksız uygulamaların önlenmesi amacıyla yeni bir düzenleyici çerçeve oluşturulması gündemde midir? ## Bakanlığın cevabı İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN tarafından verilen 7/43771 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN'e Ait 7/43771 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 4) Türkiye'de vize başvurusu aracılığı hizmeti sunan kuruluşların kayıt altına alınmasına ilişkin olarak Bakanlığımıza görev veya yetki tanınmamıştır. Diğer taraftan, bu şirketlerin tüketicilere sunmuş oldukları hizmetler, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun ayıplı hizmet ve temel ilkeler başta olmak üzere genel hükümlerine tabidir. başkonsolosluklar tarafından yetkilendirilen kurumlar dışında; başvuru sahibi adına vize başvurularının yapılması ya da randevu oluşturulması gibi hizmetleri sunan ve danışmanlık adı altında faaliyet gösteren bazı firmaların olduğu da bilinmektedir. Konuya ilişkin olarak Bakanlığımıza ulaşan başvurular, Bakanlığımızın görev alanında bulunan mevzuat kapsamında incelenmekte, uyuşmazlıkların çözümü için başvuru sahipleri ilgili mercilere yönlendirilmektedir. Türkiye'de vize danışmanlık hizmeti sunan şirketlerin hizmetlerine ilişkin olarak, 6502 sayılı Kanunun 61'inci ve 62'nci maddeleri kapsamında aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalar kapsamında Reklam Kurulunca gerek başvuru üzerine gerek re'sen inceleme yapılmaktadır. 2023 yılı itibarıyla, 6502 sayılı Kanunun 61'inci maddesi kapsamında tüketicileri aldatıcı-yanıltıcı reklamlara yer verdiği değerlendirilen bir şirket hakkında anılan reklamları durdurma, bir diğer şirket hakkında da anılan reklamları durdurma ile birlikte idari para cezaları uygulanmasına karar verilmiştir. Bununla birlikte, vize başvuru aracılığı hizmeti sunan firmaların hizmet ve tanıtımlarına ilişkin olarak, Reklam Kurulu tarafından altısı re'sen incelemeye alınan toplam yedi farklı şirket hakkında, 6502 sayılı Kanunun 61'inci ve 62'nci maddeleri kapsamında incelemeler devam etmektedir. Vize başvuru aracılığı hizmeti sunan kurumların sundukları hizmetlerin fiyatlandırılması, iade koşulları ve bilgilendirme yükümlülükleri bakımından tüketicinin korunması mevzuatında özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer taraftan, vize hizmetleri de dahil tüketicilere sunulan tüm hizmetler, 6502 sayılı Kanunun ayıplı hizmet ve temel ilkeler başta olmak üzere genel hükümleri kapsamında yer aldığından, tüketici uyuşmazlıklarının çözüm merci parasal sınırlar dikkate alınarak tüketici hakem heyetleri veya tüketici mahkemeleridir. Bakanlığımıza intikal eden tüketici şikayetleri bu kapsamda, uyuşmazlık çözüm mercilerine yönlendirilmektedir. Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza; Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER), Alo 175 Tüketici Danışma Hattı, tüketici hakem heyetleri, elektronik devlet (e-Devlet kapısı), Bakana Ulaşın gibi kanallar aracılığıyla başvurular iletilmektedir. Son beş yıllık dönemde e-Devlet üzerinden vize başvuru aracılığı hizmetlerine ilişkin 143 adet CİMER ve 10 adet e-Devlet başvurusu iletilmiş olup, uyuşmazlıkların çözülmesi amacıyla söz konusu başvurular 6502 sayılı Kanun kapsamında hak arama yollarına yönlendirilmiştir. Diğer taraftan, bu işlemlerde IBAN bilgileri aracılığıyla şahsi hesaba ödeme alınması ve fatura verilmemesi gibi iddiaları içeren başvurular Hazine ve Maliye Bakanlığına ve ayrıca Dışişleri Bakanlığına da iletilmiştir. Bilindiği üzere, e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) kanalıyla, şahsen veya posta yoluyla tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılabilmektedir. 2026 yılı için tüketici hakem heyetleri başvuru parasal sınırı 186.000 TL olup, bu değerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici mahkemeleri görevlidir. Bu kapsamda, TÜBİS üzerinde yapılan incelemede, vize başvuru aracılığı hizmeti sunan kurumlara yönelik son beş yılda tüketici hakem heyetlerine 1.187 adet başvuru yapıldığı tespit edilmiştir. Sektörün tüketiciye yönelik uygulamaları, 6502 sayılı Kanunun ayıplı hizmet ve temel ilkeler başta olmak üzere genel hükümlerine tabi olup, bu hizmeti sunan şirketlerin kuruluş ve yetkilendirilmelerine ilişkin iş ve işlemler Bakanlığımızın görev ve yetki alanında bulunmamaktadır. Son olarak, dijital aracılık hizmetleri de dâhil olmak üzere tüketicilere yönelik hizmet sunumunda şeffaflığın artırılması, fiyatlandırma süreçlerinde öngörülebilirliğin sağlanması ve haksız ticari uygulamaların önlenmesine yönelik ilave düzenleyici tedbirlerin alınıp alınmaması hususu, diğer ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri de dikkate alınarak değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “Vize başvurularında aracılık hizmeti sunan işletmelerin denetimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43771, 24 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43771-vize-basvurularinda-aracilik-hizmeti-sunan-isletmelerin-denetimine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3d85350b-6f0a-4062-91ac-019dd36404bd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.