# Botan Vadisi Milli Parkı içinde yer alıp kamulaştırılan arazilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/4381
- **Veren:** Tuncer Bakırhan (DEM Parti, Siirt)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 12 Eylül 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 154 gün sonra, 13 Şubat 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/751bd80d-3e94-47bf-8711-018a9363d116
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4381-botan-vadisi-milli-parki-icinde-yer-alip-kamulastirilan-arazilere-iliskin

> Tuncer Bakırhan (DEM Parti), 12 Eylül 2023 tarihinde 7/4381 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 154 gün sonra, 13 Şubat 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla dilerim.

HAN

TBMM İdare Amiri Siirt Milletvekili

Botan, Dicle Nehri'nin bir koludur. Aynı zamanda Şırnak, Siirt, Mardin'in Doğusu ve Batman'ı kapsayan tarihsel bir bölgeyi ifade eder. İsmini geçmişteki Botan Beyliği'nden alır. Bu tarihsel ve coğrafi öneme haiz bölge, 1421 sayılı cumhurbaşkanlığı kararının 30859 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla 15 Ağustos 2019 tarihinde Siirt ilindeki kain taşınmazlar yıllardan beri mera vasfında olmasına rağmen usule aykırı bir şekilde taşınmazların vasfı mera olmaktan çıkarılmış. Daha sonra ise bu alan milli park ilan edilmiş. Botan Milli Parkı yaklaşık 120 bin dönümden oluşuyor. Milli park olarak ilan edilen alan içerisinde vatandaşlara ait bağ, bahçe ve tarla vasfındaki tarım arazileri de bulunmaktadır. Yurttaşlara ait tarım arazileri bölge halkı tarafından etkin ve aktif olarak ekilip biçilmektedir. Siirt ilimizin ekonomisine büyük katkı sağlayan fıstığın önemli bir kısmı Milli Park olarak ilan edilen alanın içerisindeki tarım arazilerinden karşılanmaktadır.

Botan Vadisi Milli Park sınırları içerisinde kalan birçok taşınmaz "Botan Vadisi Milli Parkı" sınırları içerisinde kalması sebebiyle bölge sakinleri hayvancılık ve tarım yapamaz duruma gelmişler. Bölgede yaşayan yurttaşların ve muhtarların görüşü alınmadan ve yurttaşların tüm itirazlarına rağmen söz konusu bölgenin vasfının değiştirilmesi yurttaşların mağduriyetine sebebiyet vermiştir. Milli parkın içinde kalıp kamulaştırma bedeli ödenmeyen toprak için köylüler hukuk mücadelesi başlatmışlar. Ancak yıllardır sonuç alamıyorlar. Yüzyılı aşkın bir zamandır ekilip biçilen topraklar bir gecede çıkan kararname ile milli park ilan edilmesinden kaynaklı yurttaşlar ellerinde tapuları olmasına rağmen, toprakları üzerinde istediği tasarrufta bulunamıyorlar. Botan Nehri üzerinde yapılan barajların yarattığı sorunun yanı sıra, milli park ilan edilen alanda da köylüler mağdur edilmektedir.

Bu bağlamda;

1. Botan Vadisi Milli Parkı için ne kadarlık bir alan kamulaştırılmıştır. Yapılan kamulaştırmadan kaç yurttaşın taşınmazı etkilenmiştir?

2. Botan Vadisi Milli Parkı kamulaştırması yapılırken bölge halkının ve muhtarlarının görüşü neden alınmamıştır? Sürekli milli iradenin öneminden bahseden iktidarınız Siirt'te yapılan kamulaştırmada bölge halkı duruma karşı çıkmasına rağmen bu durum neden milli irade olarak görmemektedir?

Siirt'te yaşayan yurttaşlarımız Botan Vadisi Milli Parkının yapılmasından kaynaklı mağdur olduklarını ve bundan dolayı bu duruma karşı çıkıyorlar. Bakanlık olarak bu kararınızda ısrarcı olmanızın nedeni nedir?

Bilindiği üzere mera; hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen ve bu amaçla kullanılan yerlerdir. Milli Park ilan edilen alan bölge halkının mera alanıdır. Botan Vadisi Milli Parkın kamulaştırmasına bölge halkı karşı çıkmasına ve mağdur edilmesine rağmen neden böyle bir karar alınmıştır?

Botan Vadisi Milli Parkının kamulaştırılmasına karşı açılmış kaç dava mevcuttur? Söz konusu alan ile ilgili hukuki süreç ne aşamadadır?

Bir bölgenin Milli Park ilan edilmesi için korunmaya muhtaç tabii ve kültürel alan bulunması gerekiyor. Milli Park ilan edilen alanda korunmaya muhtaç bir alan olmamasına rağmen söz konusu bölgenin kamulaştırılmasının nedeni nedir?

Milli park olarak ilan edilen alan içerisinde kalan özel mülkiyete konu taşınmazlarla ilgili alınan kamulaştırma kararı sebebiyle bugüne kadar vatandaşların mağduriyetini giderecek herhangi bir ödeme yapılmış mıdır? Yapılmış ise ne kadardır? Yapılmamış ise neden yapılmamıştır?

Botan Vadisi Milli Park ilan edilen alan içerisindeki korucuların ve iktidarınıza yakın kişilerin özel mülkiyet taşınmazlarının kamulaştırılmamasının özel nedeni nedir? İktidarınıza yakın kişilere neden böyle bir iltimas tanınmıştır?

Söz konusu kamulaştırmadan zarar gören yurttaşların mağduriyetini gidermek için bakanlığınız ne gibi adımlar atacaktır?

## Bakanlığın cevabı

Etüt-envanter sürecinde ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri, bölge halkının, muhtarların ve STK'ların önerileri dikkate alınarak sınırları belirlenen alan 15.08.2019 tarihli ve 30859 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1421 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'nun 3'üncü maddesi gereğince Botan Vadisi Milli Parkı olarak belirlenmiştir.

Yerlibahçe ve Meydandere köylerinin talepleri üzerine yerleşim alanları Botan Vadisi Milli Park sınırı dışında bırakılmıştır. Milli park sınırları dâhilinde kalan özel mülkiyete konu araziler için kamulaştırma yapılmamış olup, yargıya intikal eden bir süreç bulunmamaktadır. Bu nedenle kamulaştırma adı altında yapılan ödeme ya da ödenen tazminat mevcut değildir.

Botan Vadisi Milli Parkı sınırları içerisinde bulunan alanda;

Eruh-Gökçebağ Yolu (Gökçebağ Antik Yolu) (Tiblis Yolu), Siirt Akabesi (Antik Akabe Yürüyüş Yolu),

Çınarlısu (Hatrant) Köyü Halvent (Erenler) Kalesi, Çınarlısu (Hatrant) Köyü Halvent (Erenler) Kalesi Camii, Tillo Kalat'ul Üstad (Işık Hadisesi),

Mor Yakub Manastırı,

Kalender Köyü Kilisesi (Matran Kilise Yerleşimi), Çınarlısu (Hatrantt) Köyü Halvent (Erenler) Mezarlığı,

Siirt Merkez-Taşbaşı Kaya Oyma Mekanı (Deliklitaş Mağarası), Gökçebağ Beldesi Kaya Evler,

Deliklitaş (Nasıl Hacar), gibi korunması gereken tarihi, kültürel ve coğrafi kaynak değerler bulunmaktadır.

Botan Vadisi Milli Parkı Uzun Devreli Gelişme Planı çalışmalarında özel mülkiyetteki arazilerin durumu, tarım ve hayvancılık faaliyetleri dikkate alınarak karar ve hükümler oluşturulmuştur. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğümüzce görevlendirilen komisyon, alandaki talepleri de değerlendirerek çalışmalarına devam etmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Tuncer Bakırhan (DEM Parti, Siirt). “Botan Vadisi Milli Parkı içinde yer alıp kamulaştırılan arazilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4381, 12 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4381-botan-vadisi-milli-parki-icinde-yer-alip-kamulastirilan-arazilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/751bd80d-3e94-47bf-8711-018a9363d116

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
