# Deprem bölgesinde tarım ve hayvancılık ile uğraşan vatandaşlara yönelik yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/4384 - **Veren:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 19 Eylül 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 142 gün sonra, 8 Şubat 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ebb7874a-a6fe-4f94-b906-018ab157db89 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4384-deprem-bolgesinde-tarim-ve-hayvancilik-ile-ugrasan-vatandaslara-yonelik-yapilan-calismalar > Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 19 Eylül 2023 tarihinde 7/4384 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 142 gün sonra, 8 Şubat 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını rica ederim. Beritan GİNEŞ ALTIN ardin Milletvekili 6 Şubat 2023 tarihinde Maraş merkezli gerçekleşen depremlerin üzerin di ay geçmiş olmasına rağmen depremden etkilenen 11 ilde yurttaşların temel hizmetlere erişiminde hala çok büyük problemler söz konusudur. Yurttaşların yaşadıkları problemlerin ilk sıralarında da ekonomik altyapılarının çökmüş veyahut da büyük zarar almış olması gelmektedir. Verilen tüm sözlere rağmen gerekli desteklerin sağlanmamasından ötürü hayvancılıkla uğraşan birçok kişi de depremin ardından hayvanlarını satmak ve yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalmıştır. Depremden en çok etkilenen illerin başında gelen Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesine bağlı Kalemkaş köyünde yaşayan depremzedeler de yıllardır geçimlerini tarım ve hayvancılıkla sağlamaktadırlar. Ancak depremin ardından konteynerlarda yaşayan ve geçim kaynaklarının önemli kısmı ortadan kalkan, ahırları yıkılan, hayvanları telef olan yurttaşlar büyük mağduriyetler yaşamaktadırlar. Depremde neredeyse tüm ahırların yıkıldığı Kalemkaş Köyünde yurttaşların hayvanları açıkta kalmaktadır. Kış ayları ve soğuk havaların yaklaşmasından ötürü yurttaşlar hayvanlarına barınak bulamamakta ve hayvanlarının akıbetine dair derin endişeler yaşamaktadırlar. Bu bağlamda; 1. Deprem bölgelerinde tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan yurttaşların korunmasına dönük ne tür çalışmalarda bulunulmuştur? 2. Kışaylarının yaklaşmasıyla yurttaşların Kalemkaş köyünde yaşayan yurttaşların açıkta kalan hayvanlarına barınak sağlanması gibi bir çalışmanız olacak mıdır? Buna dönük planlamanız ne boyuttadır? 3. Deprem bölgelerinde yıkılan ve kullanılamaz hale gelen ahır sayısı kaçtır? Bu hasarın illere göre dağılımı nedir? ## Bakanlığın cevabı Deprem nedeni ile zarar gören üretici ve yetiştiricilerimize mevcut tarımsal destekler yanı sıra bir defaya mahsus olmak üzere; arıcılık faaliyeti ile uğraşan arıcılarımıza besleme amaçlı şeker yardımı, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiricilerimize yem desteği, hayvanları zarar gören yetiştiricilerimize canlı hayvan alım desteği, deniz ve iç sularda avcılık yapan balıkçı gemi sahiplerinin gerçekleştiremedikleri avcılık faaliyetinden oluşan gelir kayıplarını karşılamak ve avcılık faaliyetlerinin sürdürülebilirliği için destekleme ödemeleri yapılmıştır. Hayvancılık faaliyetlerinin devamlılığını sağlamak, verimliliği artırmak ve hayvan sağlığı ile refahını temin etmek amacıyla 1,4 milyar TL yem desteği, 869,5 milyon TL canlı hayvan alımı, 128,9 milyon TL besleme amaçlı şeker yardımı kapsamında ödeme yapılmıştır. Depremden zarar gören üreticilerimize 20 bin hayvan çadırı ve 16 bin ton yem dağıtılmıştır. Depremden etkilenen 11 ilimizdeki 198.078 büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiricisine, bir defaya mahsus olmak üzere büyükbaş hayvan başına 500 TL, küçükbaş hayvan başına 50 TL olmak üzere toplamda 1.364.608.700 TL yem desteği ödenmiştir. Üretim tesisleri zarar gören su ürünleri yetiştiricilik işletmelerinin devamlılığını sağlamak üzere 44,7 milyon TL destek ödenmiştir. Deniz ve iç sularda avcılık yapan balıkçı gemi sahiplerinin gerçekleştiremedikleri avcılık faaliyetinden oluşan gelir kayıplarını karşılamak ve avcılık faaliyetlerinin sürdürülebilirliği için 11,3 milyon TL destek ödenmiştir. 2022 üretim yılı mazot ve gübre destekleri diğer illerimizde ayni olarak ödenirken deprem olan illerimizde 301.472 çiftçiye 2.861.743.200 TL nakit olarak ödenmiştir. Deprem yaşanan illerimizdeki üreticilerimizin süt, buzağı, arıcılık, anaç koyun keçi, sürü büyütme ve yenileme, besi, hastalıktan ari işletme destekleri normal ödeme takviminden önce ödenmiştir. Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği'nde değişiklik yapılarak 2023 üretim yılı için ürün değişikliği başvuru süresi uzatılmıştır. Böylece başta deprem bölgesinde bulunan 11 ildeki yaklaşık 300 bin çiftçi olmak üzere tüm çiftçilerin bu düzenlemeden yararlanması sağlanmıştır. Yurtiçinde üretilip sertifikalandırılan tohumu kullanarak 2023 üretim yılında Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı arazilerinde ekim dikim yapan çiftçilere sertifikalı tohum kullanım desteği 90100 artırılarak ödenmiştir. Böylece deprem illerinde yaklaşık 65 bin çiftçiye 721 milyon TL destekleme ödemesi yapılmıştır. Deprem illerine Tarım Arazilerinin Kullanımın Etkinleştirilmesi Projesi kapsamında ilkbahar ekilişlerinde kullanılmak üzere 92.025.124 TL ödenek tahsis edilmiştir. Depremden etkilenen ve afet bölgesi ilan edilen il ve ilçelerimizde hayvancılık yapan çiftçilerimizin telef olan arı kolonileri için 32.385.410 TL ve kanatlı hayvanları için 6.681.059 TL ödenmiştir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 2006 yılından itibaren ülke genelinde uygulan Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında ise, afet bölgesi ilan edilen illerde yapılacak olan tarım ve hayvancılık yatırımlarına ilişkin başvuru süreçleri Cumhurbaşkanı Kararı ile 3 ay süreyle uzatılmış, yatırımı tamamlanarak izleme sürecine geçilmiş olan projelerde başvuru yapan yatırımcılara mücbir sebep kapsamında izleme süreleri kaldırılmış ve kırsal kalkınma yatırımlarına ilişkin 314 milyon TL bütçe aktarımı yapılmıştır. Afetten bu zamana kadar KKYDP kapsamında 1.917 adet projeye 117,5 milyon TL hibe ödenmiştir. Kırsalda Uzman Eller Projesi (UZEL) kapsamında ise 229 adet projeye 56,4 milyon TL hibe ödenmiştir. 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen deprem sonrasında deprem bölgesine TARSİM tarafından 37 milyon TL hasar tazminatı ödemesi yapılmıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Deprem bölgesinde tarım ve hayvancılık ile uğraşan vatandaşlara yönelik yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4384, 19 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4384-deprem-bolgesinde-tarim-ve-hayvancilik-ile-ugrasan-vatandaslara-yonelik-yapilan-calismalar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ebb7874a-a6fe-4f94-b906-018ab157db89 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.