# MESEM kapsamında eğitim görürken iş kazası geçiren öğrencilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/43891
- **Veren:** Nail Çiler (CHP, Kocaeli)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 27 Nisan 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 23 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c080633d-2ac0-4e06-a911-019dd8f66c68
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43891-mesem-kapsaminda-egitim-gorurken-is-kazasi-geciren-ogrencilere-iliskin

> Nail Çiler (CHP), 27 Nisan 2026 tarihinde 7/43891 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 23 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Son dönemde Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çocukların çalışma yaşamına erken yaşta dahil edildiği ve iş kazaları sonucu hayatını kaybettiği yönünde ciddi iddialar kamuoyuna yansımaktadır. Basına yansıyan verilere göre, yalnızca 2025 yılı içerisinde MESEM dahilinde veya çocuk işçilik kapsamında en az 85 çocuğun hayatını kaybettiği ifade edilmektedir.

MESEM modeli kapsamında çocukların haftanın büyük bölümünü işletmelerde geçirdiği, uzun çalışma saatleri, iş sağlığı ve güvenliği eksiklikleri ve denetim yetersizlikleri nedeniyle ciddi risklerle karşı karşıya kaldığı yönünde bulgular bulunmaktadır.

Bu bağlamda;

1. 2023, 2024 ve 2025 yıllarında MESEM kapsamında eğitim gören öğrencilerden kaçının iş kazası sonucu hayatını kaybettiği tespit edilmiştir? Bu ölümler hangi sektörlerde yoğunlaşmaktadır?

2. MESEM kapsamında işletmelerde çalışan öğrencilerin iş sağlığı ve güvenliği koşullarının denetimi hangi sıklıkla ve hangi kurumlar tarafından yapılmaktadır? 3. Çocukların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmasını önlemek adına Bakanlığınızın yürüttüğü somut bir denetim ve yaptırım mekanizması var mıdır?

4. MESEM kapsamında çalıştırılan öğrencilerin günlük ve haftalık çalışma saatleri fiilen ne kadardır? Bu sürelerin mevzuata uygunluğu nasıl denetlenmektedir? 5. Iş kazası sonucu hayatını kaybeden çocuklara ilişkin olarak işverenler hakkında kaç idari ve adli işlem başlatılmıştır?

6. Eğitim çağındaki çocukların üretim süreçlerinde ucuz iş gücü olarak kullanılmasının önüne geçmek için Bakanlığınızın uzun vadeli politikası nedir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi 7/44235 (74 153

:a) 21.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842000 sayılı yazınız.

b) 07.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1851528 sayılı yazınız. 7144236 0K 153

c) 13.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1855925 sayılı yazınız. 7/ 44239 6K 153

ç) 14.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1859258 sayılı yazınız. 7/44243 GK 153

d) 15.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1859955 sayılı yazınız.

e) 21.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1863244 sayılı yazınız. 7 / 44351 ak 155 Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazılarla iletilen Eskişehir Milletvekili Jale Nur SÜLLÜ'nün 7/43143, İstanbul Milletvekili Engin ALTAY'ın 7/43873, Niğde Milletvekili Ömer Fethi GÜRER'in 7/43882 ve 7/44239, Kocaeli Milletvekili Nail ÇİLER'in 7/43891, Antalya Milletvekili Mustafa ERDEM'in 7/44235, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/44236, Burdur Milletvekili Izzet AKBULUT'un 7/44243, Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA'nın 7/44351, Şanhurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/44352, Mardin Milletvekili Beritan GÜNEŞ ALTIN'ın 7/44454 ile Ankara Milletvekili Aylin YAMAN'ın 7/44576 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

KOCAELİ MİLLETVEKİLİ NAİL ÇİLER'İN 7/43891 ESAS NUMARALI YAZILI SORU

MESEM programı, örnekleri farklı ülkelerde de bulunan iş yeri tabanlı mesleki eğitim programı olarak örgün eğitim kapsamındadır. Öğrenciler teorik eğitimlerini okulda, beceri eğitimlerini ise işletmelerde usta öğretici gözetiminde ve koordinatör öğretmenlerin kontrolünde belirli bir program dâhilinde almaktadır. Bu programda öğrencilerin işletmelerde yaptıkları beceri eğitimi haftalık 32 saat, haftanın 4 günü olarak uygulanmakta; isteyen öğrenciler eğitim süresi boyunca fark derslerini de tamamlayarak mezun olduklarında ustalık belgesi yanında ortaöğretim diploması almakta ve yükseköğrenimlerine devam edebilmektedir.

Mesleki eğitim yapılacak işletmelerin eğitim uygulamaları yönüyle uygun olup olmadığı, il ve ilçelerde oluşturulan işletme belirleme komisyonları aracılığıyla tespit edilmektedir. İşletmelerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki yükümlülükleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili mevzuat kapsamında düzenlenmiş olup bu kapsamdaki denetim yetkisi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uhdesindedir. İşletmelerdeki mesleki eğitim uygulamalarına ilişkin hususlar ise Bakanlığımızca takip edilmekte ve denetlenmektedir.

İşletmelerde eğitim gören öğrencilerin iş sağlığı ve güvenliğini korumak ve güçlendirmek amacıyla 02 Şubat 2024 tarihinde "Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği" konulu 2024/36 sayılı Genelge yayımlanmıştır. Genelge kapsamında işletme denetimlerinin artırılması, işletmelerin uygunluğunun iş güvenliği uzmanlarının desteğiyle değerlendirilmesi, uygun olmayan işletmelere beceri eğitimi için öğrenci gönderilmemesi, işletmelerin öğrencinin eğitiminden sorumlu usta öğretici bulundurması ve öğrencilere iş sağlığı ve güvenliği bilincinin kazandırılması amacıyla gerekli seminerlerin verilmesi hususlarında kapsamlı kurallar getirilmiştir.

Bu kapsamda öğrencilerin staj ve beceri eğitimi yaptıkları işletmelerde verilen eğitimin müfredata ve mevzuata uygunluğu yönünden gerekli inceleme ve denetimler yapılmakta; işletmelerin 6331 sayılı Kanun hükümlerine göre iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alması ve bu hususların valiliklerce takip edilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 127'nci maddesi uyarınca işletmelerde staj yapan öğrenciler, okul müdürlüğünce planlanan program dâhilinde koordinatör olarak görevlendirilen atölye ve laboratuvar öğretmenleri tarafından denetlenmektedir.

Genelge'nin yayımlanmasını müteakip 2024 yılı sonu itibarıyla 253.940 işletme incelenmiş, uygun bulunmayan 23.252 işletmeyle sözleşme sonlandırılmış ve 2025 yılında da uygun olmayan işletmelerle yeni sözleşme yapılmamıştır. İşletmelerde öğrencilerin maruz kalabileceği iş kazalarının önlenmesi amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile iş birliğinde çalışmalar yürütülmekte; Bakanlığımız taşra teşkilatında konuyla ilgili personele iş sağlığı ve güvenliği konularında eğitimler verilmekte ve bilinçlendirme faaliyetleri sürdürülmektedir.

MESEM kapsamındaki öğrencilerin işletmelerde gerçekleştirilen beceri eğitimleri; işletmelerde görev yapan, iş pedagojisi eğitimi almış usta öğreticiler nezaretinde ve koordinatör öğretmenlerin kontrolü altında, işletme, okul, öğrenci ve veli arasında düzenlenen işletmelerde beceri eğitimi/staj sözleşmesine dayalı olarak yürütülmektedir. Öğrencilerin çalışma ve eğitim süreçlerinin mevzuata uygunluğu; okul/merkez müdürlükleri tarafından yapılan koordinatör öğretmen ziyaretleri, işletmelerle yapılan sözleşmeler, devam-devamsızlık kayıtları ve alan/dal şeflikleri aracılığıyla takip edilmektedir. Öğrenci, veli veya ilgili kurumlar tarafından iletilen HAT MILT FEN T.C.

şikâyet ve bildirimler doğrultusunda gerekli inceleme ve denetimler yapılmakta; mevzuata aykırı uygulamaların tespiti hâlinde ilgili işletmelere yönelik gerekli idari işlemler uygulanmakta ve öğrencilerin eğitim haklarının korunmasına yönelik tedbirler alınmaktadır.

MESEM kapsamında eğitim gören öğrenciler haftada bir veya iki gün okulda teorik eğitim almakta, üç veya dört gün ise işletmelerde beceri eğitimi görmektedir. İşletmelerde yapılan beceri eğitimi mevzuat hükümleri doğrultusunda hafta içi günlerinde ve günlük 8 saati aşmayacak şekilde planlanmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 73'üncü maddesi kapsamında sanayiye ait işlerin dışındaki sektörlerde mesleki eğitim, il istihdam ve mesleki eğitim kurulunun kararıyla gece de yapılabilmekte olup bu eğitimler de günde 8 saati ve saat 22.00'yi geçememektedir. Ayrıca yoğunlaştırılmış eğitim programı kapsamında işletmelerde mesleki eğitim, haftalık azami çalışma süresini aşmamak şartıyla veli veya reşit ise öğrencinin talebi doğrultusunda haftada 6 gün olarak da planlanabilmektedir.

Mesleki Eğitim Kurulu Kararı'nda; 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamındaki meslek alan ve dallarında, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerine verilen işletmede mesleki eğitim, staj, çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimlerinde, bir program dâhilinde, usta öğretici gözetiminde ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması şartıyla tehlikeli ve çok tehlikeli işler sınıfında yer alan işler ve iş yerlerinde mesleki eğitim alınabileceği ve bu ortamlarda bulunulabileceği hükme bağlanmıştır. Bu kapsamdaki iş ve işlemler uluslararası sözleşmeler ile ulusal mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir.

Bakanlığımız kayıtlarına göre 2016 yılından bu yana uygulanan MESEM Programı kapsamında 3.080 iş kazası meydana gelmiş, bu kazaların 13'ü ölümle sonuçlanmıştır. Söz konusu iş kazaları sonucunda 20 öğrencinin tedavisine gerek görülmemiş, 60 öğrenci ise hastanede yatılı tedavi görmüştür. İş kazalarına ilişkin adli süreçler yargı mercilerince, iş sağlığı ve güvenliği hükümleri kapsamındaki denetim ve idari yaptırım süreçleri ise görevli kurumlarca yürütülmektedir. Bakanlığımızca kendi görev alanı çerçevesinde işletmelerin mesleki eğitime uygunluğu, öğrencinin eğitim hakkının korunması, sözleşmelerin mevzuata uygunluğu, koordinatör öğretmen denetimleri ve uygunsuz işletmelerle sözleşmenin sonlandırılması gibi tedbirler uygulanmaktadır.

Mesleki eğitim merkezi öğrencileri Bakanlıkça belirlenmiş meslek alanlarında eğitim almakta olup işletmelerde yürütülen beceri eğitimleri, öğretim programının bir parçası ve mesleki eğitimin tamamlayıcısı niteliğindedir. Bu eğitimler; işletmelerde görevli, iş pedagojisi eğitimi almış usta öğreticiler nezaretinde ve koordinatör öğretmenlerin kontrolünde, ulusal mevzuat ve uluslararası sözleşmelerde belirtilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmektedir. Uluslararası Çalışma Örgütünün 138 No'lu Asgari Yaş Sözleşmesi'nin 6'ncı maddesi de asgari yaşa ilişkin hükümlerin mesleki eğitimin ayrılmaz bir parçası olan işlerde uygulanmayacağını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin mesleki eğitim kapsamında işletmelerde bulunmaları çocuk işçiliği kapsamında değerlendirilmemekte; MESEM uygulamaları, öğrencilerin üretim süreçlerinde ucuz iş gücü olarak kullanılması amacıyla değil, teorik ve pratik eğitimin bütünleştirilmesi, mesleki beceri kazanmaları ve iş sağlığı ve güvenliği kültürü edinmeleri amacıyla yürütülmektedir.

Resmî İstatistik Programı kapsamında MESEM'e ilişkin okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayılarına dair veriler Bakanlığımızın resmî internet adresinde yayımlanan "Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim" adlı yayında yer alan "2.10 Ortaöğretim kurumlarında okul türlerine göre okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı" başlıklı tabloda yer almakta olup geçmişe dönük verilere de aynı yayınlar üzerinden ulaşılabilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Nail Çiler (CHP, Kocaeli). “MESEM kapsamında eğitim görürken iş kazası geçiren öğrencilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43891, 27 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43891-mesem-kapsaminda-egitim-gorurken-is-kazasi-geciren-ogrencilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c080633d-2ac0-4e06-a911-019dd8f66c68

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.