# Trabzon'da bulunan üniversitelerin engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik faaliyetlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/44105 - **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 30 Nisan 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 23 Haziran 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b2897ade-d69f-4afb-a4fc-019df3270874 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44105-trabzon-da-bulunan-universitelerin-engelli-ve-ozel-gereksinimli-bireylere-yonelik-faaliyet > Ali Karaoba (CHP), 30 Nisan 2026 tarihinde 7/44105 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 23 Haziran 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. Üniversiteler yalnızca akademik bilgi üreten kurumlar değil; bulundukları şehirlerin ekonomik, sosyal ve kültürel potansiyelini toplumsal faydaya dönüştürmesi beklenen kamusal yapılardır. Bu sorumluluğun en önemli başlıklarından biri de engelli ve özel gereksinimi! bireylerin eğitime, üretime, istihdama ve sosyal yaşama eşit katılımını sağlayacak çalışmaların geliştirilmesidir. Trabzon ili; Karadeniz Bölgesi'nin tarihsel, ekonomik ve kültürel merkezlerinden biri olup liman kenti kimliği, ticaret geçmişi, güçlü yükseköğretim altyapısı, sağlık hizmetleri kapasitesi, spor kültürü ve turizm potansiyeli ile öne çıkmaktadır. Aynı zamanda doğal yapısı, yayla turizmi, denizle iç içe kent dokusu ve bölgesel merkez niteliği sayesinde hem şehir içi yaşamın hem de kırsal hinterlandın ihtiyaçlarını birlikte barındıran özel bir yapıya sahiptir. Böyle bir şehirde üniversitelerin yalnızca kampüs sınırları içinde faaliyet gösteren kurumlar olarak değil; engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitim hakkı, sosyal katılımı, bağımsız yaşam becerileri, istihdam olanakları ve toplumsal görünürlüğü açısından dönüştürücü rol üstlenen kamusal aktörler olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Karadeniz Teknik Üniversitesi başta olmak üzere Trabzon'daki üniversitelerin; mühendislik, sağlık bilimleri, eğitim bilimleri, sosyal hizmet, spor bilimleri, turizm, iletişim ve sosyal bilimler alanlarındaki akademik kapasitesini engelli ve özel gereksinimli bireylerin yaşam kalitesini artıracak, mesleki becerilerini geliştirecek ve toplumsal yaşama katılımlarını güçlendirecek şekilde ne ölçüde kullandığı kamuoyunda yeterince şeffaf biçimde ortaya konulamamaktadır. KATÜ'de "Dezavantajlı Gruplar Birimi" ve ilgili birimin web sayfası bulunmasına rağmen 20256 faaliyet raporuna ulaşılamamakta, ulaşılan faaliyet raporlarında da yeterli miktarda detaylı veri elde edilememektedir. Trabzon'daki üniversitelerin 2020-2026 döneminde bu alanda yaptığı çalışmaların kapsamı, sürdürülebilirliği, sayısal çıktıları ve şehir ölçeğinde yarattığı somut etki hakkında bütünlüklü ve karşılaştırılabilir verilere ulaşmak çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Özellikle topoğrafı yapının ulaşım ve erişilebilirlik bakımından ek güçlükler doğurabildiği Trabzon gibi şehirlerde, engelli bireylerin kampüs yaşamına tam katılımı, yükseköğretime erişimi, sosyal izolasyonun önlenmesi, spor ve kültür faaliyetlerine dahil edilmesi, rehabilitasyon ve mesleki yönlendirme süreçlerinin desteklenmesi daha da büyük önem taşımaktadır. Üniversitelerin yerel yönetimler, kamu kurumlan, sivil toplum kuruluşları ve istihdam piyasasıyla iş birliği içinde daha aktif, planlı ve kapsayıcı politikalar geliştirmesi beklenmektedir. Millî Eğitim Bakanlığı ile üniversiteler arasındaki koordinasyon; özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik, yükseköğretime geçiş ve yerel kalkınma süreçlerinin bütüncül biçimde yürütülmesi açısından hayati önemdedir. Bu nedenle Trabzon ili ve üniversiteleri özelinde 2020-2026 döneminde yürütülen çalışmaların kapsamlı biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, 1. Trabzon'da faaliyet gösteren üniversiteler tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, projeler, programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir? 2. Karadeniz Teknik Üniversitesi başta olmak üzere Trabzon'daki üniversitelerde engelli bireylere yönelik koordinasyon hangi birimler aracılığıyla yürütülmektedir? Bu birimlerde görev yapan personel sayısı kaçtır? 3. 2020-2026 yılları arasında Trabzon'daki üniversite kampüslerinde erişilebilirlik kapsamında yapılan fiziki düzenlemeler nelerdir? Bu düzenlemeler hangi yerleşkelerde ve hangi binalarda uygulanmıştır? 4. Aynı dönemde Trabzon'daki üniversitelerde görme, işitme, ortopedik, zihinsel, nörogelişimsel veya diğer engel gruplarına sahip öğrencilerin eğitime erişimini kolaylaştırmak amacıyla hangi akademik uyarlamalar yapılmıştır? 5. Trabzon'daki devlet üniversitelerinde 2020-2026 yılları arasında öğrenim gören engelli öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin engel gruplarına, üniversitelere, fakülte ve yüksekokullara ve yıllara göre dağılımı nasıldır? 6. Aynı dönemde Trabzon'daki devlet üniversitelerinde görev yapan engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Bu personelin üniversitelere ve birimlere göre dağılımı nasıldır? 7. Trabzon'daki üniversiteler ile Trabzon İl Millî Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yılları arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik ve engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişi kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir? 8. Trabzon'daki üniversiteler tarafından engelli bireylerin istihdam edilebilirliğini artırmak amacıyla mesleki eğitim, kariyer danışmanlığı, staj, sertifika programı veya işveren iş birliği modeli geliştirilmiş midir? Geliştirildiyse kapsamı nedir? 9. Sağlık bilimleri, eğitim bilimleri, sosyal hizmet, psikoloji, rehberlik ve spor bilimleri alanlarında Trabzon'daki üniversiteler tarafından engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini, toplumsal katılımını ve eğitim hakkını desteklemeye yönelik yürütülen çalışmalar nelerdir? 10. Trabzon'daki üniversiteler tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmus+, Avrupa Birliği fonları veya benzeri ulusal ve uluslararası projeler yürütülmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları ve çıktıları nelerdir? 11. Trabzon'daki üniversiteler ile yerel yönetimler, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, il Sağlık Müdürlüğü, İŞKUR, sivil toplum kuruluşları ve engelli dernekleri arasında 2020- 2026 döneminde yürütülen iş birlikleri nelerdir? 12. Trabzon'daki üniversitelerde dijital erişilebilirlik bakımından web siteleri, öğrenci bilgi sistemleri, uzaktan eğitim altyapıları ve kurumsal dijital platformlar engelli bireylerin kullanımına uygun mudur? Bu konuda yapılan çalışmalar nelerdir? 13. 2020-2026 yılları arasında Trabzon'daki devlet üniversitelerine CİMER üzerinden iletilen ve engelli bireyler ile ilgili başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların konu başlıklarına göre dağılımı nasıldır? 14. Trabzon ili özelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin yükseköğretime erişimi, kampüs yaşamına katılımı, mezuniyet sonrası istihdamı ve sosyal yaşama dahil olması bakımından tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir? 15. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın Trabzon'daki üniversitelerle birlikte yürüttüğü veya 2026 ve sonrası için planladığı özel bir çalışma, program veya strateji belgesi bulunmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı b) 07.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1851528 sayılı yazınız. c) 11.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1852982 sayılı yazınız. g) 14.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1859258 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazılarla iletilen İstanbul Milletvekili Nimet ÖZDEMİR'in 7/40961, Bursa Milletvekili Kayıhan PALA'nın 7/43890, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/44105 ve Diyarbakır Milletvekili Sevilay ÇELENK ÖZEN'in 7/44349 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 75 39 Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 37414 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır. YIK T.C. • 51260930. Sayı : E-57802651-610-37414 Konu : Soru Önergeleri- 7/44105 b) Avrasya Üniversitesi Rektörlüğünün 21.05.2026 tarihli ve E-69268593-622.01-37871 sayılı yazısı. c) Trabzon Üniversitesi Rektörlüğünün 22.05.2026 tarihli ve E-57832977-610-2600030068 sayılı yazısı. g) Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğünün 23.05.2026 tarihli ve E-68833763-610-1820 sayılı yazısı. Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/44105 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup Avrasya Üniversitesi Rektörlüğü, Trabzon Üniversitesi Rektörlüğü ile Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğünün cevabı ekte sunulmuştur. 1. İlgi (b) yazı (8 Sayfa) 2. İlgi (c) yazı (20 Sayfa) 3. İlgi (ç) yazı (14 Sayfa) SEVERSTER AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Sayı : E-69268593-622.01-37871 51260 Konu : Soru Önergeleri- 7/44105 Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/44105 esas numaralı yazılı soru önergesine ilişkin bilgiler ekte sunulmuştur. Adres: Pelitli Telefon No : 0(462) 334 64 44 Fax No : 0(462) 334 64 54 Yazı İşleri Müdürü 1. Trabzon' da faaliyet gösteren üniversiteler tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, projeler programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir? Engelli Öğrenci Danışma ve Koordinasyon Birimi yapısı Üniversitemizde engelli öğrencilerin akademik, sosyal ve fiziksel erişilebilirlik süreçlerini desteklemek amacıyla Rektörlüğe bağlı "Engelli Öğrenci Danışma ve Koordinasyon Birimi" taalıyet göstermektedir. Birimin çalışma esasları, Avrasya Üniversitesi Engelli Öğrenci Danışma ve Koordinasyon Birimi Yönergesi doğrultusunda yürütülmektedir. Yönerge kapsamında; engelli öğrencilerin yükseköğretime eşit erişiminin sağlanması, eğitim-öğretim süreçlerine tam katılımın desteklenmesi, sosyal yaşama aktif katılımın artırılması, gerekli akademik ve idari düzenlemelerin yapılması amaçlanmaktadır. Univerşite bünyesinde engelli öğrencilere ilişkin işlemler Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı koordinasyonunda yürütülmekte olup, öğrenci tespit ve destek süreçlerinde Engelli Öğrenci Tespit Formu kullanılmaktadır. Avrasya Üniversitesi 2021-2025 Stratejik Planı doğrultusunda üniversitemiz; eğitim-öğretim, araştırma-geliştirme, toplumsal katkı ve yönetim süreçlerinde kalite odaklı, erişilebilir ve sürdürülebilir bir yönetim anlayışını benimsemektedir. Stratejik plan kapsamında tüm öğrencilere eşit fırsatlar sunulması, eğitimde erişilebilirliğin desteklenmesi, öğrenci memnuniyetinin artırılması ve sürekli iyileştirme yaklaşımının sürdürülmesi temel hedefler arasında yer almaktadır. Üniversitemiz kalite güvence sistemi çerçevesinde Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al (PUKÖ)" döngüsünü tüm akademik ve idari süreçlerde uygulamakta; öğrenci odaklı, kapsayıcı ve sürdürülebilir hizmet anlayışı doğrultusunda çalışmalar yürütmektedir. Avrasya Üniversitesi Kalite Güvence Yönergesi kapsamında eğitim-öğretim ve idari hizmetlerin kalite düzeyinin geliştirilmesi, iç ve dış kalite güvencesi süreçlerinin yürütülmesi ve tüm paydaşların Üniversitemizde engelli öğrencilerin akademik, şosyal ve fiziksel erişilebilirlik süreçlerini desteklemek amacıyla Rektörlüğe bağlı "Engelli Öğrenci Danışma ve Koordinasyon Birimi" faaliyet göstermektedir. Birimin çalışma esasları, Avrasya Üniversitesi Engelli Öğrenci Danışma ve Koordinasyon Birimi Yönergesi doğrultusunda yürütülmektedir. Yönerge kapsamında; engelli öğrencilerin yükseköğretime eşit erişiminin sağlanması, eğitim-öğretim süreçlerine tam katılımın desteklenmesi, sosyal yaşama aktif katılımın artırılması, gerekli akademik ve idari düzenlemelerin yapılması amaçlanmaktadır. Üniversite bünyesinde engelli öğrencilere ilişkin işlemler Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı koordinasyonunda yürütülmekte olup, öğrenci tespit ve destek süreçlerinde Engelli Öğrenci Tespit Formu kullanılmaktadır. Engelli öğrenci destek mekanizmaları Engelli Öğrenci Danışma ve Koordinasyon Birimi ile Engelli ve özel gereksinimli öğrencilere yönelik destek süreçlerinde Psikolojik Danışmalık ve Rehberlik Merkezi ile koordineli çalışmalar yürütülmektedir." 2. Karadeniz Teknik Üniversitesi başta olmak üzere Trabzon'daki üniversitelerde engelli bireylere yönelik koordinasyon hangi birimler aracılığıyla yürütülmektedir? Bu birimlerde görev yapan personel sayısı kaçtır? ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ 609 Engelli Öğrenci Birimi Yönetim Kurulu: 8 kişi Akademik Temsilci Sayısı: 10 kişi Toplam : 18 kişi 3. 2020-2026 yılları arasında Trabzon'daki üniversite kampüslerinde erişilebitirlik kapsamında yapılan fiziki düzenlemeler nelerdir? Bu düzenlemeler hangi yerleşkelerde ve hangi binalarda uygulanmıştır? Avrasya Üniversitesi, engelli ve özel gereksinimli bireylerin kampüs yaşamına etkin katılımını desteklemek amacıyla yerleşkelerinde erişilebilirlik odaklı fiziksel düzenlemeler ve altyapı çalışmaları yürütmektedir. Üniversite bünyesinde öğrencilerin akademik, sosyal ve idari alanlara erişimini kolaylaştırmaya yönelik uygulamalar sürdürülmektedir. Bu kapsamda; • Bina girişlerinde erişimi destekleyici rampa uygulamaları, • Katlar arası ulaşımı kolaylaştıran asansör sistemleri, • Ortak kullanım alanlarında erişilebilir dolaşım alanları, • Engelli kullanımına uygun tuvalet alanları, • Kampüs içi ulaşımı destekleyici düzenlemeler, • Erişilebilir otopark kullanım alanları, • Sınıf, laboratuvar ve ortak kullanım alanlarında erişilebilir fiziksel ortamların geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Üniversitemiz, erişilebilir kampüs anlayışı doğrultusunda öğrencilerin eğitim-öğretim süreçlerine güvenli, bağımsız ve etkin katılımını desteklemeyi amaçlamaktadır. • Ömer Yıldız Yerleşkesi Eğitim Binaları • Pelitli Yerleşkesi Eğitim Binası • Yomra Yerleşkesi Eğitim Binası 4. Aynı dönemde Trabzon'daki üniversitelerde görme, işitme, ortopedik, zihinsel, nörogelişimsel veya diğer engel gruplarına sahip öğrencilerin eğitime erişimini kolaylaştırmak amacıyla hangi akademik uyarlamalar yapılmıştır? Avrasya Üniversitesi'nde engelli öğrencilerin eğitim süreçlerine etkin, erişilebilir ve eşit katılımını desteklemek amacıyla akademik erişilebilirlik çalışmaları yürütülmektedir. Bu kapsamda öğrencilerin bireysel ihtiyaçları doğrultusunda gerekli akademik uyarlamalar ve destek uygulamaları gerçekleştirilmektedir. Sınıflardaki düzenlemelerde öğrencilerin dersleri etkin şekilde yürütülmesi sağlanmakta ve ders araç gereçlerinin düzenlenmesi yapılmıştır. Avrasya Üniversitesi Engelli Öğrenci Danışma ve Koordinasyon Birimi Yönergesi doğrultusunda; engelli öğrencilerin eğitim-öğretim süreçlerine tam ve etkin katılımının desteklenmesi, eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi ve erişilebilir öğrenme ortamlarının oluşturulması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda; sınav süreçlerinde öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun akademik düzenlemeler yapılabilmekte, gerekli durumlarda ek süre uygulamaları sağlanabilmekte, uygun sınav ortamları ve erişilebilir ölçme-değerlendirme uygulamaları planlanabilmekte, görme yetersizliği veya farklı erişim ihtiyaçları bulunan öğrenciler için büyük puntolu materyal ve erişilebilir ders dokümanları kullanılabilmekte, öğrencilerin ders yararlanılabilmekte, eğitim materyallerinin erişilebilir biçimde sunulmasına yönelik dijital erişilebilirlik çalışmaları yürütülmektedir. Ayrıca engelli öğrencilerin eğitim süreçlerinde karşılaşabilecekleri akademik, sosyal ve uyum sorunlarının azaltılması amacıyla akademik danışmanlık destekleri sağlanmaktadır. Öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla Engelli Öğrenci Tespit Formu kullanılmakta; süreçler Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı koordinasyonunda ilgili akademik birimler ve danışman öğretim elemanları iş birliğiyle yürütülmektedir. Universitemiz, engelli öğrencilerin yükseköğretime erişimlerini destekleyen kapsayıcı eğitim anlayışı doğrultusunda akademik erişilebilirlik çalışmalarını sürdürmektedir. 5. Trabzon'daki devlet üniversitelerinde 2020-2026 yılları arasında öğrenim gören engelli öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin engel gruplarına, üniversitelere, fakülte ve yüksekokullara ve yıllara göre dağılımı nasıldır? Kayıt Yıl Fakülte// Yüksekokul/ Myo Adı - Figel Durumu Öğrenci Sayısı 2020 Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Diğer 2020 Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Görme Engelli 2020 Fen Edebiyat Fakültesi Diğer • 1 2021 Mühendislik ve Mimarlık Fakültesie Görme Engelli 2022 Meslek Yüksekokulu Diğer 2 2023 Sağlık Hizmetleri Meslek Yüktekokulu Diğer 2023 Fen Edebiyat Fakültesi • Diğer 2 2024 Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Bedensel Engelli 3 2024 Sağlık Hizmetler Meslek Yüksekokulu İşitme Engelli 1 2024 Meslek Yüksekokulu Bedensel Engelli 2024 Sağlık Hizmetler Meslek Yüksekokulu Diğer 2 2024 Meslek Yü sekokülu Diğer 2024 İletişim Fakültesi Görme Engelli 2024 Sağlık Bilimleri Fakültesi İşitme Engelli 2024 Fen Edebiyat Fakültesi İşitme Engelli 1 2024 Fen Edd yat Fakültesi Diğer 2025 Sapık Bilimleri Fakültesi Bedensel Engelli 2025 Fen Edebiyat Fakültesi Diğer 3 2025 Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu İşitme Engelli 2025 Meslek Yüksekokulu Diğer 1 Spor Bilimleri Fakültesi Diğer 1 Meslek Yüksekokulu İşitme Engelli 2 Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Diğer 6. Aynı dönemde Trabzon'daki devlet üniversitelerinde görev yapan engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Bu personelin üniversitelere ve birimlere göre dağılımı nasıldır? • Üniversitemiz bünyesinde 7 idari ve 2 akademik olmak üzere toplam 9 engelli personelimiz bulunmaktadır. PERSONEL SAYI GÖREV YERİ Akademik Personel 2 Öğretim Elemanı Unvanı İdari Personel 7 Ofis Memuru 7. Trabzon'daki üniversiteler ile Trabzon İI Milli Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yıları arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik ve engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişi kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir? • Engelli bireylere yönelik farkındalık etkinlikleri • Sosyal sorumluluk projeleri • Kulüp faaliyetleri • Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar gerçekleştirilmiştir. • ** Yaşam da Bir Çaba İster 27.12.2023 • ** Özel Eğitimde Farklı Disiplinlerle El Ele 02.12.2024 • ** Dünya Farkındalıklarla Daha Güzel 14.04.2024 • **21 Mart Dünya Down Sendromlular Günü Farkındalığı 21.03.2024 • **2 Nisan Otizm Farkındalık Günü 2.04.2024 • ** A'dan Z'ye İşitme cihazları Eğitimi 10.05.2024 • **3 Aralık Dünya Engelliler Günü Çamlık İşitme Engelliler Okul Ziyareti 3.12.2024 • ** Bir Kapak Bir Umut/Mavi Kapak Kampanyası 6.01.2025-5.05.2025 • ** Dünya Engelliler Gününde Gezi 3.12.2025 • ** Bugün O Yarın Ben 13.12.2025 • ** Avrasya Üniversitesi Paralimpik Sosyal Dayanışma ve Hizmet Kulübü ile Teol Anaokulu iş birliğinde düzenlenen "Özel Gereksinimli Öğrenciler İçin Yaşanılan Zorluklar" temalı sempozyumda özel gereksinimli bireylerin eğitim süreçlerinde karşılaştıkları akademik, sosyal ve psikolojik sorunlar değerlendirilmiş; kapsayıcı eğitim, farkındalık, aile-öğretmen iş birliği ve çözüm odaklı yaklaşımlar ele alınmıştır. 8. Trabzon'daki üniversiteler tarafından engelli bireylerin istihdam edilebilirliğini artırmak amacıyla mesleki eğitim, kariyer danışmanlığı, staj, sertifika programı veya işveren iş birliği modeli geliştirilmiş midir? Geliştirildiyse kapsamı nedir? Avrasya Universitesi'nde engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik farkındalık oluşturmak, toplumsal kapsayıcılığı desteklemek ve öğrencilerin sosyal sorumluluk bilincini geliştirmek amacıyla çeşitli etkinlikler, projeler ve kulüp faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Universitemiz bünyesinde faaliyet gösteren öğrenci kulüpleri ve akademik birimler tarafından her yıl engelli bireylerin eğitim, sosyal yaşam ve toplumsal katılım süreçlerine dikkat çeken etkinlikler düzenlenmektedir. Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında seminerler, konferanslar, farkındalık etkinlikleri, sosyal sorumluluk projeleri ve disiplinler arası iş birlikleri gerçekleştirilmektedir. Bu etkinliklerde engelli bireylerin akademik, sosyal, psikolojik ve sportif alanlarda karşılaştıkları sorunlara dikkat çekilmekte; kapsayıcı eğitim, erişilebilirlik, empati ve toplumsal farkındalık konuları ele alınmaktadır. Bu kapsamda; • Avrasya Üniversitesi Paralimpik Sosyal Dayanışma ve Hizmet Kulübü ile Teo Anaokulu iş birliğinde düzenlenen "Özel Gereksinimli Öğrenciler İçin Yaşanılar Zorluklar" temalı sempozyumda özel gereksinimli bireylerin eğitim süreçlerinde karşılaştıkları akademik, sosyal ve psikolojik sorunlar değerlendirilmiş; kapsayıcı eğitim, farkındalık, aile-öğretmen iş birliği ve çözüm odaklı yaklaşımlar ele alınmıştır. • SHMYO Çocuk Gelişimi Programı, İş ve Uğraşı Terapisi Programı ile SBF Beslenme ve Diyetetik, Ergoterapi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon ile Çocuk Gelişimi bölümlerinin katkılarıyla düzenlenen "Birlikte Anlıyoruz: Otizmde Ortak Akıl ve İş Birliği" etkinliğinde otizm farkındalığı, disiplinler arası iş birliği ve özel gereksinimli bireylerin toplumsal yaşama katılımı ele alınmıştır. • Avrasya Üniversitesi Bilim ve Genetik Kulübü ile Paralimpik ve Sosyal Dayanışma Kulübü tarafından 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında düzenlenen farkındalık konferansında; engellilik olgusu bilimsel, psikolojik, sosyal ve sportif boyutlarıyla değerlendirilmiş, öğrenciler tarafından erişilebilir yaşam, empati, sosyal destek mekanizmaları ve paralimpik sporlar üzerine sunumlar gerçekleştirilmiştir. • Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü tarafından 2 Aralık 2025 tarihinde "Günümüzde Otizm" başlıklı çevrim içi seminer düzenlenmiştir. Dr. Öğr. Üyesi Gül Kahveci'nin konuşmacı olarak yer aldığı etkinlikte; otizm spektrum bozukluğu, erken tanı, eğitim süreçleri, aile desteği ve toplumsal farkındalık konuları ele alınmıştır Etkinlik kapsamında öğrencilerin özel gereksinimli bireylerin gelişim süreçlerine ilişkin akademik farkındalıklarının artırılması, kapsayıcı eğitim anlayışının desteklenmesi ve toplumsal duyarlılığın güçlendirilmesi amaçlanmıştır. • Çocuk Gelişimi Kulübü tarafından yürütülen çocuk hakları ve kapsayıcı eğitim temalı etkinliklerde dezavantajlı ve özel gereksinimli çocukların eğitim hakkı, sosyal uyum süreçleri ve toplumsal farkındalık çalışmalarına yönelik faaliyetler gerçekleştirilmiştir. Üniversitemiz, toplumşal katkı ve sosyal sorumluluk anlayışı doğrultusunda engelli bireylerin eğitim, sosyal yaşam ve toplumsal katılım süreçlerini destekleyen farkındalık çalışmalarını sürdürmeye devam etmektedir. 9. Sağlık bilimleri, eğitim bilimleri, sosyal hizmet, psikoloji, rehberlik ve spor bilimleri alanlarında Trabzon'daki üniversiteler tarafından engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini, toplumsal katılımını ve eğitim hakkını desteklemeye yönelik yürütülen çalışmalar nelerdir? Üniversitemizde öğrencilerin psikolojik, sosyal ve akademik uyum süreçlerini desteklemek amacıyla Psikolojik Danışmalık ve Rehberlik Merkezi faaliyet göstermektedir. Merkez bünyesinde öğrencilerin bireysel danışmanlık ihtiyaçlarına yönelik rehberlik ve psikososyal destek hizmetleri sunulmakta; öğrencilerin üniversite yaşamına uyum süreçleri, kişisel gelişimleri, stres yönetimi, iletişim becerileri ve sosyal uyum alanlarında destekleyici desteklenmesi amacıyla ihtiyaç odaklı yönlendirme ve danışmanlık süreçleri de ilgili birimler 10. Trabzon'daki üniversiteler tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmus+, Avrupa Birliği fonları veya benzeri ulusal ve uluslararası projeler yürütülmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları ve çıktıları nelerdir? • Bulunmamaktadır. 11. Trabzon' daki üniversiteler ile yerel yönetimler. Aile ve Şosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, İŞKUR, sivil toplum kuruluşları ve engelli dernekleri • Işbirliğimiz bulunmamaktadır. 12. Trabzon'daki üniversitelerde dijital erişilebilirlik bakımından web siteleri, öğrenci bilgi sistemleri, uzaktan eğitim altyapıları ve kurumsal dijital platformlar engelli bireylerin kullanımına uygun mudur? Bu konuda yapılan çalışmalar nelerdir? • Dijital erişilebilirlik bakımından web sitesi, öğrenci bilgi sistemi, uzaktan eğitim altyapıları ve kurumsal dijital platformlar engelli bireylerin kullanımına uygun hale 13. 2020-2026 yılları arasında Trabzon'daki devlet üniversiteleri ne ÇİMER üzerinden iletilen ve engelli bireyler ile ilgili başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların konu 14. Trabzon ili özelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin yükseköğretime erişimi, kampüs yaşamına katılımı, mezuniyet sonrası istihdamı ve sosyal yaşama dahil olması • İşverenlerin önyargıları, • Engelli bireyin verimliliğine dair yanlış kabuller, • Uygun çalışma ortamlarının oluşturulmaması, • Nitelikli istihdam yerine düşük vasıflı işlere yönlendirme, 15. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın Trabzon'daki 609 üniversitelerle birlikte yürüttüğü veya 2026 ve sonrası için planladığı özel bir çalışma, 28093084 - 5126093084 - 512609304 26093084 - 9120993084 - 5125093084 -512609304 Sayı : E-57832977-610-2600030068 22,05.2026 Konu : Soru Önergeleri-7/44105 51 ligi : 14.05.2026 tarihli ve E-57802651-610-33839 sayılı yaziniz. Ilgi'de kayıtlı yazınız kapsamında Uşak Milletvekili Op, Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/44105 esas numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevapları içeren bilgi ve belgeler Ek'te yer almaktadır. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. 1. Bilgi ve Belgeler (18 Sayfa) 2. Ek-2 (1 Sayfa) Telefon No: (0 462) 4551090 Bilgisayar İşletmeni 1. Trabzon'da faaliyet gösteren üniversiteler tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, projeler, programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir? Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından 2020-2026 yılları arasında özel gereksinimli bireylerin yükseköğretime erişimlerini, akademik süreçlere katılımlarını, sosyal yaşama dahil olmalarını ve toplumsal farkındalığın artırılmasını desteklemek amacıyla çeşitli kurumsal düzenlemeler, eğitim faaliyetleri, projeler, seminerler, çalıştaylar ve farkındalık etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar; akademik erişilebilirlik, dijital erişilebilirlik, toplumsal farkındalık, aile eğitimi, disiplinlerarası iş birliği, öğretim elemanı eğitimi ve kurumlararası koordinasyon başlıkları altında sürdürülmüştür. Bu kapsamda "Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü Yönergesi" 25.05.2023 tarihinde güncellenmiş olup koordinatörlük faaliyetleri bu yönerge çerçevesinde yürütülmektedir. Ayrıca her akademik birimde görev yapan engelli öğrenci danışmanları aracılığıyla özel gereksinimli öğrencilerin akademik süreçlerinin izlenmesi, ihtiyaçlarının belirlenmesi ve gerekli uyarlamaların planlanmasına yönelik akademik uyarlama süreçlerinin daha düzenli yürütülmesine yönelik bir yapı oluşturulmuştur. Koordinatörlük tarafından özel gereksinimli öğrencilerin akademik süreçlerini desteklemek amacıyla TRU Engelli Öğrenci Bilgi Formu" ve "TRU Engelli Uyarlama Talep Formu" kullanılmakta; öğrencilerin bireysel gereksinimleri doğrultusunda sınav uyarlamaları, ders materyallerine erişim, çevrim içi katılım seçenekleri, ses kaydı izni ve fiziksel ortam düzenlemeleri gibi çeşitli akademik düzenlemeler gerçekleştirilmektedir. Ayrıca Özel Gereksinimli Öğrenciler İçin Akademik Uyarlamalar" başlıklı bir kılavuz hazırlanarak tüm akademik birimlere iletilmiştir. 2023-2026 yılları arasında gerçekleştirilen başlıca faaliyetler aşağıda sunulmuştur: • 04.04:2023 tarihinde üniversitemizde "Otizm Spektrum Bozukluğu: Ne Biliyoruz, Neler Yapıyoruz?" başlıklı konferans düzenlenmiş; otizm spektrum bozukluğuna ilişkin bilimsel bilgiler, özel eğitim uygulamaları ve toplumsal farkındalık konuları ele alınmıştır. Konferansa akademik personel, öğrenciler ve idari personel katılım sağlamıştır. • 20.11.2023 tarihinde engelli öğrenci danışmanları ile ilk koordinasyon toplantısı gerçekleştirilmiş; üniversite bünyesindeki özel gereksinimli öğrencilerin tespiti, ihtiyaçlarının belirlenmesi ve güncellenen yönergenin değerlendirilmesi konuları görüşülmüştür. • 04.12.2023 tarihinde üniversitemizde 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında Ailelerin Perspektifinden Down Sendromlu "Bireylerin Eğitimleri" başlıklı seminer düzenlenmiş; Trabzon Down Sendromu Derneği temsilcileri ve aileler tarafından özel gereksinimli • 04.12.2023 tarihinde üniversitemizde "Değil Kimse Farklı, Eğitim Herkesin Hakkı; Ayrıştırma, Kaynaştır" temalı farkındalık sergisi gerçekleştirilmiş; farklı yetersizlik türlerine ilişkin 33 afiş hazırlanmış ve karekod destekli bilgilendirme sistemi kullanılmıştır. • 25.12.2023 tarihinde koordinatörlüğe kayıtlı özel gereksinimli öğrencilerle bilgilendirme ve geri bildirim toplantısı gerçekleştirilmiş; öğrencilerin akademik ve sosyal süreçlere ilişkin ihtiyaç ve beklentileri değerlendirilmiştir. • 09.01.2024 tarihinde lise öğrencilerine yönelik farkındalık etkinliği düzenlenmiş; özel gereksinimli bireylere ilişkin bilgilendirici sunumlar gerçekleştirilmiştir. • 18.01.2024 tarihinde 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında hazırlanan farkındalık sergisi dijital ortama taşınarak sanal erişime açılmıştır. • Üniversitenin eğitimde erişilebilirlik, mekânda erişilebilirlik ve sosyo-kültürel erişilebilirlik düzeylerinin belirlenmesi amacıyla YÖK Engelsiz Üniversite Başvuru Nişanı ölçütleri üniversite anket sistemine aktarılmış; tüm akademik birimlerden erişilebilirlik raporları alınmıştır. • 05.03.2024 tarihinde engelli öğrenci danışmanları ile erişilebilirlik, YÖK Engelsiz Üniversite Başvuru Nişanı süreçleri ve fakülte bazlı farkındalık faaliyetlerine ilişkin toplantı gerçekleştirilmiştir. • 08.03.2024 tarihinde üniversitemizde İI. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında "Gelişim Yetersizliği Olan Çocuk ve Gençlere Güvenlik Becerilerinin Öğretimi" başlıklı çalıştay düzenlenmiş; uygulamalı eğitimler gerçekleştirilmiştir. • 14.06.2024 tarihinde Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen "Erişilebilirlik Atölyeleri: Web Erişilebilirlik Standartları Eğitimleri"ne katılım sağlanmıştır. • 04.07.2024 tarihinde Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı ile özel gereksinimli öğrencilerin kayıt süreçleri, OBS sistemi üzerinden gereksinim bildirim ekranı oluşturulması ve öğretim elemanlarının bilgilendirilmesi konularında toplantı gerçekleştirilmiştir. • 05.07.2024 tarihinde web erişilebilirliği, yapay zekâ destekli danışman sistemi ve 360 derece sanal kampüs turu gibi projelere yönelik iş birliği toplantısı gerçekleştirilmiştir. • 2024 yılı içerisinde akademik birimleri temsil eden engelli öğrenci danışmanları listesi güncellenmiştir. • 29.07.2024 tarihinde "Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılı Faaliyet Raporu" • 14.11.2024 tarihinde İI. Ulusal Otizm Spektrum Bozukluğu Eylem Planı kapsamında oluşturulan İI İzleme Komisyonu toplantısına katılım sağlanmış; aile eğitimleri ve uzman eğitimlerine yönelik planlamalar değerlendirilmiştir. Belirtilen tarihten itibaren il izleme komisyonlarına • 14.11.2024 tarihinde Avrasya Üniversitesi tarafından düzenlenen Çocuk Hakları Konferans Günleri kapsamında Özel Gereksinimli • 05.12.2024 tarihinde üniversitemizde "Özel Eğitimde Disiplinlerarası Yaklaşım" konulu panel düzenlenmiş; özel gereksinimli bireylerin • 06.12.2024 tarihinde Topluma Hizmet Uygulamaları kapsamında üniversitemizin farklı fakülte ve yüksekokullarında işitme yetersizliği, görme yetersizliği, öğrenme güçlüğü, zihinsel yetersizlik, otizm spektrum bozukluğu ve fiziksel yetersizlik alanlarında farkındalık çalışmaları • 09.12.2024 tarihinde üniversitemizde TÜBİTAK 4008 projesi kapsamında hazırlanan "Delikburunlular Kabilesi" adlı tiyatro oyunu sahnelenmiş; özel gereksinimli bireylerin sosyal katılımı ve toplumsal farkındalık süreçleri desteklenmiştir. • 25.12.2024 tarihinde üniversitemizde 'Özel Gereksinimi Olan Bireylerin Yetişkinliğe Geçiş Süreci ve Mesleki Eğitimleri" başlıklı çevrim • • 23.01.2025 tarihinde Trabzon Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bünyesinde, Türkiye Aile Yılı Söyleşileri kapsamında "Engelli • 10.04.2025 tarihinde üniversitemizde öğrenci kulüpleri ile gerçekleştirilen toplantıda özel gereksinimli öğrencilerin sosyo-kültürel 26093 • 22.04.2025 tarihinde Trabzon Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü personeline yönelik toplam sekiz modül ve 32 saatten oluşan • 01.05.2025 tarihinde üniversite genelinde engelli öğrencilerin yaşadığı sorunların belirlenmesi amacıyla akademik ve idari personel ile öğrenci temsilcilerinin katıldığı değerlendirme toplantısı gerçekleştirilmiştir. • 03.12.2025 tarihinde üniversitemizde 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında empati ve farkındalık etkinliği düzenlenmiş; özel gereksinim alanlarına yönelik deneyimleyici etkinlikler ve uygulamalı çalışmalar gerçekleştirilmiştir. • 19.11.2025 tarihinde "Erken Çocukluk Dönemi Otizm Spektrum Bozukluğuna Sahip Öğrencilerin Alternatif İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde PECS Kullanımı" başlıklı TÜBİTAK 4008 projesinde koordinatörlük bünyesindeki akademisyenler araştırmacı/uzman olarak görev almıştır. • 12.01.2026 tarihinde İlahiyat Fakültesi Özel Gereksinimli Öğrenciler Komisyonu ile iç paydaş toplantısı gerçekleştirilmiş; ortak farkındalık çalışmaları ve öğretimsel uyarlama süreçleri değerlendirilmiştir. • 13.01.2026 tarihinde üniversitemizde akademik personele yönelik "Yükseköğretimde Erişilebilirlik ve Akademik Uyarlamalar" başlıklı eğitim düzenlenmiş; öğretim elemanlarına özel gereksinimli öğrencilerin eğitim süreçlerine yönelik akademik uyarlamalar hakkında bilgilendirme yapılmıştır. • 05.03.2026 tarihinde İI. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında il genelindeki otizm spektrum bozukluğu olan çocukların aileleri ile üniversite öğrencileri bir araya getirilmiş; aile gereksinimleri, eğitim süreçleri ve aile eğitim programları değerlendirilmiştir. • 27.04.2026 tarihinde üniversitemizde akademik personele yönelik #Yetersizliği Olan Bireylere Yaklaşım, Farkındalık ve Eğitim Uygulamaları" başlıklı eğitim gerçekleştirilmiştir. • 13.05.2026 tarihinde TÜBİTAK 4008 programı kapsamında yürütülen proje kapanış etkinliği gerçekleştirilmiş; özel gereksinimli bireylerin iletişim becerilerini desteklemeye yönelik uygulamalar ve iyi örnek paylaşımları yapılmıştır. Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından yürütülen çalışmalar; özel gereksinimli öğrencilerin yükseköğretime erişimlerinin desteklenmesi, akademik süreçlerde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi, toplumsal farkındalığın artırılması, öğretim elemanlarının bilgilendirilmesi ve kapsayıcı üniversite uygulamalarının geliştirilmesi amacıyla sürdürülmektedir. • 2020-2021 yılında gerçekleştirilen faaliyet bulunmamaktadır. 2. Karadeniz Teknik Üniversitesi başta olmak üzere Trabzon'daki üniversitelerde engelli bireylere yönelik koordinasyon hangi birimler aracılığıyla yürütülmektedir? Bu birimlerde görev yapan personel sayısı kaçtır? Trabzon Üniversitesi'nde özel gereksinimli öğrencilere yönelik koordinasyon çalışmaları, Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü aracılığıyla yürütülmektedir. Koordinatörlük faaliyetleri üniversite üst yönetimi koordinasyonunda sürdürülmekte olup çalışmalar, 25.05.2023 tarihinde güncellenen 'Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü Yönergesi" çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Koordinatörlük bünyesinde bir koordinatör ve bir koordinatör yardımcısı görev yapmakta olup süreçler, üniversitenin farklı akademik birimlerinde resmi olarak görevlendirilmiş engelli öğrenci danışmanları ile iş birliği içerisinde yürütülmektedir. Üniversitemizde her akademik birimde özel gereksinimli öğrencilerin öğretimsel ihtiyaçlarının belirlenmesi, akademik süreçlerinin izlenmesi ve gerekli uyarlamaların planlanması amacıyla bir engelli öğrenci danışmanı görevlendirilmiştir. Bu kapsamda toplam 18 akademik birimde görev yapan 18 engelli öğrenci danışmanı bulunmaktadır. Danışman listeleri ve iletişim bilgileri üniversitenin resmi web sayfasında erişilebilir şekilde paylaşılmaktadır. Koordinatörlük faaliyetleri hâlihazırda iki akademik personel tarafından yürütülmekte olup ayrıca koordinatörlük yönetim kurulunda rektör yardımcılığı, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, akademik temsilciler ve engelli öğrenci temsilcisi yer almaktadır. Böylece özel gereksinimli öğrencilerin akademik, sosyal ve idari süreçlerine yönelik koordinasyonun üniversite genelinde farklı akademik ve idari birimlerin iş birliği içerisinde yürütülmesi amaçlanmaktadır. Koordinatörlük tarafından her eğitim-öğretim dönemi başında akademik birimlere resmi bilgilendirme yazıları gönderilmekte; özel gereksinimli öğrencilerin tespit edilmesi, eğitim-öğretim süreçlerinde gerekli tedbirlerin alınması ve akademik uyarlamaların planlanması talep edilmektedir. Ayrıca dönem sonlarında akademik birimlerden özel gereksinimli öğrencilere yönelik gerçekleştirilen çalışmalar hakkında ayrıntılı raporlar alınmaktadır. Süreçlere ilişkin geri bildirimler engelli öğrenci danışmanları aracılığıyla takip edilmektedir. 3. 2020-2026 yılları arasında Trabzon'daki üniversite kampüslerinde erişilebilirlik kapsamında yapılan fiziki düzenlemeler nelerdir? Bu düzenlemeler hangi yerleşkelerde ve hangi binalarda uygulanmıştır? p1-Engelli WC 2609: 2-Hissedilebilir yüzeyi 3-Engelli Asansörü 2609 ŞALPAZARI MESLEK YÜKSEKOKULU I-Engelli WC 2- Engelli Asansörü 3- Engelli korkuluk düzenlemesi ÇARŞIBAŞI MESLEK YÜKSEKOKULU 2. Atölye binası rampası KÜTÜPHANE DÖKÜMANTASYON VE DAİRE BAŞKANLIĞI 1. Engelli rampası YEMEKHANE (FATİH KAMPÜSÜ) I-Engelli WC İDARİ BİNA (FATİH KAMPÜSÜ) 1. Engelli WC İLAHİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞI (ÇİMENLİ) 1. Engelli WC İLAHİYAT FAKÜLTESİ EK BİNASI (ÇİMENLİ) 4-Engelli rampası 2. Engelli korkuluk düzenlemesi 609 3-Engelli WC AKADEMİK EK HİZMET BİNASI (FATİH KAMPÜSÜ) 1. Engelli rampası 2. Engelli WC TRÜ. GOLOĞLU KÜLTÜR MERKEZİ (FATİH KAMPÜSÜ) 1. Engelli rampası Trabzon Üniversitesi'nde özel gereksinimli bireylerin kampüs yaşamına erişimlerinin desteklenmesi amacıyla erişilebilirlik çalışmalarına yönelik çeşitli düzenlemeler ve izleme faaliyetleri yürütülmektedir. Üniversite bünyesinde farklı yerleşkelerde bulunan akademik ve idari binalarda erişilebilirlik kapsamında rampa, asansör, kaydırmaz zemin uygulamaları ve fiziksel erişimi kolaylaştırıcı çeşitli düzenlemeler bulunmaktadır. Bununla birlikte erişilebilirlik özellikleri yerleşke ve bina bazında farklılık gösterebilmekte olup erişilebilirlik çalışmalarının geliştirilmesine yönelik süreçler devam etmektedir. Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından erişilebilirlik süreçleri kapsamında özellikle ihtiyaçların belirlenmesi, akademik birimlerden veri toplanması, mevcut durumun raporlanması ve ilgili birimlerle koordinasyon sağlanmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Engelsiz Üniversite Başvuru Nişanı ölçütleri doğrultusunda eğitimde erişilebilirlik, mekânda erişilebilirlik ve sosyo-kültürel faaliyetlerde erişilebilirlik alanlarına ilişkin değerlendirme süreci başlatılmıştır. İlgili ölçütler Trabzon Üniversitesi Anket Sistemine aktarılmış ve tüm akademik birimlerden erişilebilirlik durumlarına ilişkin rapor hazırlamaları talep edilmiştir. 05.03.2024 tarihinde Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından engelli öğrenci danışmanları ile gerçekleştirilen toplantıda, kampüs ve fakülte bazında mekânda erişilebilirlik, sosyo-kültürel faaliyetlere erişilebilirlik ve eğitimde erişilebilirliğe ilişkin ihtiyaçların belirlenmesi ve raporlaştırılması konusu ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Toplantı sonunda Trabzon Üniversitesinin mekânda, kampüste, eğitimde ve sosyokültürel faaliyetlerde erişilebilirlik durumunun akademik birimler bazında tespit edilmesine karar verilmiştir. Ayrıca fakülte ve yüksekokullarda erişilebilirlik ve farkındalık çalışmalarına yönelik faaliyetlerin planlanması kararlaştırılmıştır. Engeli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından özel gereksinimli öğrencilerden gelen geri bildirimler doğrultusunda fiziksel erişilebilirlik ihtiyaçları ilgili akademik ve idari birimlere iletilmekte; öğrencilerin eğitim-öğretim süreçlerine erişimlerini desteklemek amacıyla gerekli yönlendirme ve koordinasyon çalışmaları yürütülmektedir. Özellikle fiziksel erişim, dersliklere ulaşım, sınav ortamları ve kampüs içi erişilebilirlik konularında öğrencilerden alınan talepler doğrultusunda çözüm süreçleri takip edilmektedir. Fiziksel erişilebilirlik çalışmalarının teknik uygulama ve altyapı boyutu ilgili idari birimlerin sorumluluğunda yürütülmekte olup Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından erişilebilirlik ihtiyaçlarının belirlenmesi, değerlendirilmesi ve ilgili birimlerle paylaşılması süreçleri 4- Aynı dönemde Trabzon'daki üniversitelerde görme, işitme, ortopedik, zihinsel, nörogelişimsel veya diğer engel gruplarına sahip öğrencilerin eğitime erişimini kolaylaştırmak amacıyla hangi akademik uyarlamalar yapılmıştır? Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından özel gereksinimli öğrencilerin yükseköğretim süreçlerine etkin katılımlarını desteklemek amacıyla akademik uyarlama ve destek hizmetleri yürütülmektedir. Çalışmalar; öğrencilerin bireysel gereksinimlerinin belirlenmesi, eğitim-öğretim süreçlerine erişimlerinin kolaylaştırılması ve fırsat eşitliğinin desteklenmesi amacıyla planlanmaktadır. Üniversitemizde özel gereksinimli öğrenciler, "TRU Engelli Öğrenci Bilgi Formu" ve "TRU Engelli Uyarlama Talep Formu" aracılığıyla Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğüne veya kendi akademik birimlerine başvuru yapabilmektedir. Başvurular sonrasında öğrencilerin sağlık raporları ve bireysel gereksinimleri değerlendirilmekte; gerekli durumlarda ilgili dersin öğretim elemanı, akademik danışman ve engelli öğrenci danışmanı ile iş birliği içerisinde öğrencinin ihtiyaçlarına uygun bireyselleştirilmiş akademik uyarlamalar planlanmaktadır. Koordinatörlük tarafından her akademik birimde görev yapan engelli öğrenci danışmanları aracılığıyla öğrencilerin öğretimsel ihtiyaçları takip edilmekte; eğitim-öğretim süreçlerinde gerçekleştirilen düzenlemelere ilişkin geri bildirimler alınmaktadır. Ayrıca her eğitim-öğretim yarıyılı sonunda akademik birimlerden özel gereksinimli öğrencilere yönelik gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin ayrıntılı raporlar talep edilmektedir. Bu kapsamda öğrencilerin gereksinimlerine göre çeşitli akademik uyarlamalar gerçekleştirilmektedir. Yapılan düzenlemeler arasında: • sınav sürelerinin uyarlanması, • sınav formatının öğrencinin gereksinimine göre düzenlenmesi, • yazılı sınav yönergelerinin erişilebilir hale getirilmesi, • ders materyallerinin erişilebilir biçimde hazırlanması, • ders içeriklerinin öğrenci ile önceden paylaşılması, • ses kaydı izni verilmesi, • çevrim içi derse katılım seçeneklerinin değerlendirilmesi, • fiziksel ortam düzenlemeleri ve sınıf içi erişim destekleri, • görme yetersizliği olan öğrenciler için ders materyallerinin Braille alfabesi ile hazırlanması gibi uygulamalar yer almaktadır. Koordinatörlük tarafından ayrıca "Özel Gereksinimli Öğrenciler İçin Akademik Uyarlamalar" başlıklı bir kılavuz hazırlanarak tüm akademik birimlere iletilmiştir. Kılavuzda farklı tanı gruplarının özellikleri, öğrenme süreçlerine etkileri, fiziksel ve öğretimsel uyarlamalar ile sınav düzenlemelerine ilişkin ayrıntılı bilgilere yer verilmiştir. Akademik birimlerden öğretim süreçlerini bu kılavuz doğrultusunda planlamaları istenmiştir. Akademik uyarlama süreçlerinin güçlendirilmesi amacıyla öğretim elemanlarına yönelik çeşitli bilgilendirme faaliyetleri de yürütülmektedir. Bu kapsamda 13.01.2026 tarihinde "Yetersizliği Olan Bireylere Yaklaşım, Farkındalık ve Eğitim Uygulamaları" başlıklı toplantı gerçekleştirilmiş; yaklaşık 60-65 öğretim elemanına özel gereksinimli öğrencilerin ders, sınav, fiziksel erişilebilirlik ve akademik uyarlama süreçlerine ilişkin bilgilendirme yapılmıştır. Ayrıca 27.04.2026 tarihinde akademik personele yönelik Yükseköğretimde Erişilebilirlik ve Akademik Uyarlamalar" konulu eğitim düzenlenmiş; farklı yetersizlik türlerine sahip öğrencilerin eğitim süreçlerine katılımını kolaylaştırmaya yönelik yöntem ve uygulamalar ele alınmıştır. Koordinatörlük tarafından her dönem başında akademik birimlere resmi yazılar gönderilerek özel gereksinimli öğrencilerin tespit edilmesi, gerekli tedbirlerin alınması ve eğitim-öğretim süreçlerinde akademik uyarlamaların planlanması talep edilmektedir. Öğrencilerle bireysel görüşmeler, telefon görüşmeleri ve çevrim içi iletişim kanalları aracılığıyla düzenli geri bildirim süreçleri yürütülmekte; öğrencilerin akademik ve sosyal yaşama katılımlarını desteklemeye yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. 5- Trabzon'daki devlet üniversitelerinde 2020-2026 yılları arasında öğrenim gören engelli öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin engel gruplarına, üniversitelere, fakülte ve yüksekokullara ve yıllara göre dağılımı nasıldır? Engelli öğrencilerin engel gruplarına, üniversitelere, fakülte ve yüksekokullara ve yıllara göre dağılımını içeren söz konusu tablo EK-2 de sunulmuştur. 6- Aynı dönemde Trabzon'daki devlet üniversitelerinde görev yapan engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Bu personelin üniversitelere ve birimlere göre dağılımı nasıldır? Fakültelerde 1 adet, Meslek Yüksekokullarında 3 adet, Daire Başkanlıklarında 7 adet olmak üzere toplam 11 adet engelli idari personelimiz bulunmaktadır. Üniversitemiz bünyesinde görev yapan engelli statüsünde akademik personelimiz bulunmamaktadır. 7- Trabzon'daki üniversiteler ile Trabzon il Milli Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yılları arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik ve engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişi kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir? Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından özel gereksinimli bireylere yönelik olarak Milli Eğitim çeşitli çalışmalar yürütülmektedir. Çalışmalar; özel gereksinimli bireylerin eğitsel destek süreçlerinin güçlendirilmesi, ailelerin desteklenmesi, toplumsal farkındalığın artırılması ve kurumlararası koordinasyonun geliştirilmesi amacıyla sürdürülmektedir. Engeli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü, İI. Ulusal Otizm Spektrum Bozukluğu Eylem Planı kapsamında yürütülen il düzeyindeki çalışmalara aktif katılım sağlamaktadır. Bu kapsamda 14.11.2024 tarihinde gerçekleştirilen il İzleme Komisyonu toplantısına katılım sağlanmış; otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik aile eğitimleri, uzman eğitimleri ve kurumlararası iş birliği süreçleri değerlendirilmiştir. Toplantıda Trabzon Üniversitesi olarak OSB'li çocuğa sahip ailelere ve bu çocuklarla çalışan uzmanlara yönelik çeşitli eğitim faaliyetlerinin Bu doğrultuda Engeli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından OSB'li çocuk ailelerine yönelik aile eğitim programlarının (AEP) hazırlanması, aile gereksinimlerinin belirlenmesi ve ailelerle üniversite öğrencilerinin bir araya getirildiği uygulamalı çalışmalar yürütülmektedir. 05.03.2026 tarihinde İI. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında gerçekleştirilen toplantıda, otizm spektrum bozukluğu olan çocuk ların aileleri ile üniversite öğrencileri bir araya getirilmiş; ailelerin eğitim süreçlerinde yaşadıkları güçlükler, ihtiyaç duydukları destekler ve beklentileri değerlendirilmiştir. Toplantıda aile eğitim programlarının içeriği, uygulanma süreci ve ailelere yönelik danışmanlık destekleri ele alınmıştır. Engeli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından ayrıca Trabzon Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile iş birliği içerisinde çeşitli eğitim faaliyetleri yürütülmektedir. Bu kapsamda 22.04.2025 tarihinde il müdürlüğüne bağlı kuruluşlarda görev yapan uzman personele yönelik toplam sekiz modül ve 32 saatten oluşan "Uygulamalı Davranış Analizi Eğitimi" başlatılmıştır. Eğitim sürecinde otizm spektrum bozukluğu, davranış yönetimi, işlevsel değerlendirme ve davranışsal destek sistemlerine ilişkin uygulamalı eğitimler gerçekleştirilmiştir. 23.01.2025 tarihinde Trabzon Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bünyesinde gerçekleştirilen Türkiye Aile Yılı Söyleşileri kapsamında "Engelli Hakları ve Erişilebilirlik" başlıklı söyleşi düzenlenmiş; engelli hakları, erişilebilirlik ve kapsayıcı sosyal hizmet uygulamalarına ilişkin Engeli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü ve Özel Eğitim Bölümü iş birliğiyle farklı okul türlerinde farkındalık çalışmaları ve bilgilendirme etkinlikleri de yürütülmektedir. 09.01.2024 tarihinde lise öğrencilerine yönelik özel gereksinimli bireylere ilişkin farkındalık etkinliği gerçekleştirilmiş; öğrenci ve öğretmenlere yönelik bilgilendirici sunumlar yapılmıştır. Ayrıca üniversite öğrencileri tarafından farklı fakülte, yüksekokul ve eğitim kurumlarında işitme yetersizliği, görme yetersizliği, öğrenme güçlüğü, zihinsel yetersizlik, otizm spektrum bozukluğu ve programı kapsamında özel gereksinimli bireylere yönelik çeşitli projelerde görev alınmakta ve destek sağlanmaktadır. Bu projeler kapsamında <609: Trabzon Üniversitesi Özel Eğitim Bölümü öğretim elemanları ve koordinatörlük bünyesindeki akademisyenler tarafından TÜBİTAK 4008 öğretmen eğitimleri, veli eğitimleri, alternatif iletişim becerileri, sosyal katılım, tiyatro uygulamaları ve kapsayıcı toplum çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda: • "Özel Gereksinimli Bireyler ve Toplum Arasında Bir Köprü: Tiyatro" başlıklı TÜBİTAK 4008 projesi kapsamında özel gereksinimli bireylerin sosyal becerilerini desteklemeye ve toplumsal farkındalık oluşturmaya yönelik tiyatro çalışmaları yürütülmüş; proje çıktısı olan "Delikburunlular Kabilesi" adlı tiyatro oyunu üniversitemizde sahnelenmiştir. • "Erken Çocukluk Dönemi Otizm Spektrum Bozukluğuna Sahip Öğrencilerin Alternatif İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde PECS Kullanımı" başlıklı TÜBİTAK 4008 projesinde koordinatörlük bünyesindeki akademisyenler araştırmacı/uzman olarak görev almış; öğretmen eğitimleri, veli atölyeleri ve öğrenci uygulamaları gerçekleştirilmiştir. • "Özel Eğitim Meslek Okulu Öğrencilerine Tarım Alanında İstihdama Yönelik İş Kültürü Kazandırılması" başlıklı TÜBİTAK 4008 projesinde koordinatörlük bünyesindeki akademisyenler araştırmacı/uzman olarak görev almış; özel gereksinimli bireylerin mesleki becerilerinin, iş uyum süreçlerinin ve bağımsız yaşam becerilerinin desteklenmesine yönelik uygulamalar yürütülmüş; özel eğitim meslek okulu öğrencilerinin üretim, sorumluluk alma, iş disiplini ve istihdama hazırlık süreçlerinin desteklenmesi amaçlanmıştır. • TÜBİTAK 4008 probireyleri • TÜBİTAK 4008 programı kapsamında lisansüstü öğrenciler tarafından yürütülen projelere akademik danışmanlık ve uygulama desteği sağlanmış; özel gereksinimli bireylerin iletişim becerilerini desteklemeye yönelik uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Engeli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından yürütülen iş birliği çalışmaları; üniversite-okul-aile-kurum iş birliğini güçlendirmeyi, özel gereksinimli bireylerin eğitsel ve sosyal destek süreçlerini geliştirmeyi ve kapsayıcı uygulamaların yaygınlaştırılmasını amaçlamaktadır. 8- Trabzon'daki üniversiteler tarafından engelli bireylerin istihdam edilebilirliğini artırmak amacıyla mesleki eğitim, kariyer danışmanlığı, staj, sertifika programı veya işveren iş birliği modeli geliştirilmiş midir? Geliştirildiyse kapsamı nedir? Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından özel gereksinimli bireylerin istihdam süreçlerine uyumlarını desteklemek, çalışma yaşamına katılımlarını kolaylaştırmak ve kapsayıcı çalışma ortamlarının geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla çeşitli Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü, üniversite bünyesinde gerçekleştirilen özel gereksinimli personel alım süreçlerinde ilgili birimlerle iş birliği içerisinde görev almıştır. Bu kapsamda göreve başlayan otizm spektrum bozukluğu olan personele yönelik iş ortamına uyum sürecini desteklemek amacıyla çalışma kuralları, kurumsal işleyiş, sosyal etkinlikler, yemek hizmetleri, kurum içi iletişim süreçleri ve günlük iş yaşamına ilişkin bilgilendirici iş başı söyleşileri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ilgili birimde görev yapan çalışma arkadaşlarına yönelik kısa bilgilendirme Üniversitemizde görev yapan işitme yetersizliği olan bir personele yönelik olarak ise Trabzon Üniversitesi Özel Eğitim Bölümü öğretim elemanlarından biri tarafından işaret dili desteği sağlanmış; personelin iletişim süreçlerinin desteklenmesine yönelik bireysel çalışmalar Bunun yanında Engeli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü ve Özel Eğitim Bölümü öğretim elemanları tarafından TÜBİTAK 4008 programı kapsamında özel gereksinimli bireylerin mesleki becerilerini ve istihdam süreçlerini desteklemeye yönelik çeşitli projeler yürütülmektedir. Bu kapsamda "Özel Eğitim Meslek Okulu Öğrencilerine Tarım Alanında İstihdama Yönelik İş Kültürü Kazandırılması" başlıklı TÜBİTAK 4008 projesi kapsamında özel gereksinimli bireylerin iş uyum süreçleri, üretim becerileri, sorumluluk alma, iş disiplini ve bağımsız yaşam becerilerinin desteklenmesine yönelik uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Proje ile özel eğitim meslek okulu öğrencilerinin mesleki yaşama hazırlanmaları ve Ayrıca "Özel Gereksinimi Olan Bireylerin Yetişkinliğe Geçiş Süreci ve Mesleki Eğitimleri" başlıklı çevrim içi seminer gerçekleştirilmiş; özel gereksinimli bireylerin yetişkinlik dönemine geçiş süreçleri, mesleki eğitim uygulamaları ve bağımsız yaşam becerileri konularında Engeli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından yürütülen çalışmalarla; özel gereksinimli bireylerin istihdam süreçlerine uyumlarının desteklenmesi, kapsayıcı çalışma ortamlarının güçlendirilmesi ve mesleki yaşama geçiş süreçlerinin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Üniversitemiz Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından engelli bireylerin istihdam edilebilirliğini artırmaya yönelik özel olarak yapılandırılmış mesleki eğitim, kariyer danışmanlığı, staj, sertifika programı veya işveren iş birliği modeli bulunmamaktadır. Bununla birlikte Merkezimiz bünyesinde yürütülen eğitim ve sertifika programları, ilgili programa ilişkin başvuru koşullarını sağlayan tüm bireylerin katılımına açık olup engelli bireylerin de söz konusu programlardan yararlanabilmesi mümkündür. 9- Sağlık bilimleri, eğitim bilimleri, sosyal hizmet, psikoloji, rehberlik ve spor bilimleri alanlarında Trabzon'daki üniversiteler tarafından engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini, toplumsal katılımını ve eğitim hakkını desteklemeye yönelik yürütülen çalışmalar nelerdir? Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü ve Özel Eğitim Bölümü iş birliğiyle özel gereksinimli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini, toplumsal katılımlarını ve eğitim süreçlerini desteklemeye yönelik çeşitli eğitim, farkındalık ve uygulama çalışmaları • Öğretimi" başlıklı çalıştay gerçekleştirilmiş; özel gereksinimli bireylerin günlük yaşam güvenliği ve bağımsız yaşam becerilerine yönelik ₴609: • 08.03.2024 tarihinde İI. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında "Gelişim Yetersizliği Olan Çocuk ve Gençlere Güvenlik Becerilerinin • 25.12.2024 tarihinde "Özel Gereksinimi Olan Bireylerin Yetişkinliğe Geçiş Süreci ve Mesleki Eğitimleri" başlıklı çevrim içi seminer düzenlenmiş; özel gereksinimli bireylerin yetişkinlik dönemine geçiş süreçleri, bağımsız yaşam becerileri ve mesleki eğitim uygulamalarına ilişkin bilgilendirme yapılmıştır. • 22.04.2025 tarihinde Trabzon Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü personeline yönelik başlatılan Uygulamalı Davranış Analizi Eğitimi" kapsamında otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin davranış yönetimi, işlevsel değerlendirme ve destek süreçlerine ilişkin uygulamalı eğitimler gerçekleştirilmiştir. • Üniversitemizde farklı fakülte ve yüksekokullarda işitme yetersizliği, görme yetersizliği, öğrenme güçlüğü, zihinsel yetersizlik, otizm spektrum bozukluğu ve fiziksel yetersizlik alanlarında farkındalık etkinlikleri, seminerler ve topluma hizmet uygulamaları yürütülmektedir. • 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında düzenlenen empati ve farkındalık etkinlikleri aracılığıyla öğrencilerin toplumsal farkındalık düzeylerinin artırılması ve özel gereksinimli bireylerin sosyal yaşama katılımlarının desteklenmesi amaçlanmıştır. • TÜBİTAK 4008 projeleri kapsamında özel gereksinimli bireylerin iletişim becerileri, sosyal katılımı ve bağımsız yaşam becerilerini desteklemeye yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda "Özel Gereksinimli Bireyler ve Toplum Arasında Bir Köprü: Tiyatro" projesi ile sosyal katılım ve toplumsal farkındalık çalışmaları gerçekleştirilmiş; "Erken Çocukluk Dönemi Otizm Spektrum Bozukluğuna Sahip Öğrencilerin Alternatif İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde PECS Kullanımı" projesi ile alternatif iletişim becerilerinin desteklenmesine yönelik uygulamalar yürütülmüştür. Ayrıca "Özel Eğitim Meslek Okulu Öğrencilerine Tarım Alanında İstihdama Yönelik İş Kültürü Kazandırılması" projesi kapsamında özel gereksinimli bireylerin iş uyum süreçleri, üretim becerileri ve bağımsız yaşam becerileri desteklenmiştir. Koordinatörlüğümüz tarafından yürütülen çalışmalar; özel gereksinimli bireylerin eğitim hakkına erişimlerinin desteklenmesi, toplumsal yaşama katılımlarının artırılması, bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesi ve toplumsal farkındalığın geliştirilmesi amacıyla sürdürülmektedir. 10- Trabzon'daki üniversiteler tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmus+, Avrupa Birliği fonları veya benzeri ulusal ve uluslararası projeler yürütülmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları ve çıktıları nelerdir? Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü ve Özel Eğitim Bölümü öğretim elemanları tarafından 2020-2026 yılları arasında özel gereksinimli bireylere yönelik çeşitli TÜBİTAK 4008 projelerinde görev alınmış ve uygulama çalışmaları yürütülmüştür. • "Özel Gereksinimli Bireyler ve Toplum Arasında Bir Köprü: Tiyatro" başlıklı TÜBİTAK 4008 projesi kapsamında özel gereksinimli bireylerin sosyal katılımlarını desteklemeye ve toplumsal farkındalık oluşturmaya yönelik tiyatro çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Proje çıktısı olarak hazırlanan "Delikburunlular Kabilesi" adlı tiyatro oyunu üniversitemizde sahnelenmiştir. • "Erken Çocukluk Dönemi Otizm Spektrum Bozukluğuna Sahip Öğrencilerin Alternatif İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde PECS Kullanımı' başlıklı TÜBİTAK 4008 projesinde koordinatörlük bünyesindeki akademisyenler araştırmacı ve uzman olarak görev almıştır. Proje kapsamında öğretmen eğitimleri, veli atölyeleri ve öğrenci uygulamaları gerçekleştirilmiş; alternatif iletişim becerilerinin desteklenmesine yönelik uygulamalar yürütülmüştür. • "Özel Eğitim Meslek Okulu Öğrencilerine Tarım Alanında İstihdama Yönelik İş Kültürü Kazandırılması" başlıklı TÜBİTAK 4008 projesi kapsamında özel gereksinimli bireylerin iş uyum süreçleri, üretim becerileri, sorumluluk alma, iş disiplini ve bağımsız yaşam becerilerini desteklemeye yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Projede özel eğitim meslek okulu öğrencilerinin istihdam süreçlerine hazırlanması amaçlanmıştır. • TÜBİTAK 4008 programı kapsamında lisansüstü öğrenciler tarafından yürütülen projelere akademik danışmanlık ve uygulama desteği sağlanmış; özel gereksinimli bireylerin iletişim becerileri, sosyal katılımı ve eğitim süreçlerine yönelik uygulamalar gerçekleştirilmiştir. • 13.05.2026 tarihinde TÜBİTAK 4008 programı kapsamında yürütülen proje kapanış etkinliği gerçekleştirilmiş; özel gereksinimli bireylerin iletişim becerilerini desteklemeye yönelik uygulamalar ve proje çıktıları paylaşılmıştır. Koordinatörlüğümüz bünyesinde yürütülen çalışmalar ağırlıklı olarak TÜBİTAK 4008 programı kapsamında gerçekleştirilmiş olup özel gereksinimli bireylerin sosyal katılımı, alternatif iletişim becerileri, mesleki becerileri, toplumsal farkındalık süreçleri ve bağımsız yaşam becerilerinin desteklenmesine odaklanmıştır. 11-Trabzon'daki üniversiteler ile yerel yönetimler. Aile ve Sosyal Hizmetler il Müdürlüğü, il Sağlık Müdürlüğü, İŞKUR, sivil toplum kuruluşları ve engelli demekleri arasında 2020- 2026 döneminde yürütülen iş birlikleri nelerdir? Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından özel gereksinimli bireylere yönelik çalışmalar kapsamında yerel yönetimler, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, özel eğitim kurumları ve diğer paydaşlarla iş birliği içerisinde çeşitli faaliyetler yürütülmektedir. Çalışmalar; toplumsal farkındalığın artırılması, ailelerin desteklenmesi, kapsayıcı eğitim uygulamalarının geliştirilmesi, erişilebilirlik süreçlerinin güçlendirilmesi ve özel gereksinimli bireylerin sosyal yaşama katılımlarının desteklenmesi amacıyla gerçekleştirilmektedir. Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından Trabzon Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile iş birliği içerisinde çeşitli eğitim ve farkındalık faaliyetleri yürütülmektedir. Bu kapsamda 22.04.2025 tarihinde il müdürlüğüne bağlı kuruluşlarda görev yapan uzman personele yönelik toplam sekiz modül ve 32 saatten oluşan "Uygulamalı Davranış Analizi Eğitimi" başlatılmış; eğitim sürecinde otizm spektrum bozukluğu, davranış yönetimi, işlevsel değerlendirme ve davranışsal destek sistemlerine ilişkin uygulamalı eğitimler gerçekleştirilmiştir. Eğitim programı sosyolog, psikolog ve sosyal hizmet uzmanlarının katılımıyla yürütülmüş; program sonunda katılımcılara uygulayıcı sertifikaları verilmiştir. 23.01.2025 tarihinde Trabzon Aile ve Sosyal Hizmetler I1 Müdürlüğü bünyesinde gerçekleştirilen Türkiye Aile Yılı Söyleşileri kapsamında "Engelli Hakları ve Erişilebilirlik" başlıklı söyleşi düzenlenmiş; engelli hakları, erişilebilirlik ve kapsayıcı sosyal hizmet uygulamalarına ilişkin bilgilendirmeler yapılmıştır. Söyleşiye il müdürlüğünde görev yapan uzman personel katılım sağlamıştır. Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü, İI. Ulusal Otizm Spektrum Bozukluğu Eylem Planı kapsamında yürütülen il düzeyindeki çalışmalara da aktif katılım sağlamaktadır. Bu kapsamda oluşturulan il İzleme Komisyonu toplantılarına katılım sağlanmakta; otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik aile eğitimleri, uzman eğitimleri ve kurumlararası iş birliği süreçleri değerlendirilmektedir. Ayrıca OSB'li çocuğa sahip ailelere yönelik aile eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin çalışmalar yürütülmektedir. 05.03.2026 tarihinde İI. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında, otizm spektrum bozukluğu olan çocukların aileleri ile üniversite öğrencileri bir araya getirilmiş; ailelerin eğitim süreçlerinde yaşadıkları güçlükler, ihtiyaç duydukları destekler ve beklentileri değerlendirilmiştir. Toplantıda aile eğitim programları, danışmanlık süreçleri ve aile destek hizmetleri ele alınmıştır. Etkinlik Trabzon'da bulunan Mehmet Cengiz Kadın İstihdam ve Yaşam Merkezi'nde gerçekleştirilmiş olup süreçte Trabzon Aile ve Sosyal Hizmetler il Müdürlüğü ile iş birliği yürütülmüştür. Sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği kapsamında ise 04.12.2023 tarihinde 3 Aralık Dünya Engelliler Günü etkinlikleri çerçevesinde Trabzon Down Sendromu Derneği üyelerinin katılımıyla 'Ailelerin Perspektifinden Down Sendromlu Bireylerin Eğitimleri" başlıklı seminer gerçekleştirilmiştir. Seminerde aileler ve dernek temsilcileri tarafından down sendromlu bireylerin eğitim süreçlerinde karşılaşılan durumlar, aile Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü ve Özel Eğitim Bölümü iş birliğiyle farklı okul ve kurumlarda farkındalık faaliyetleri de yürütülmektedir. Bu kapsamda lise öğrencilerine yönelik bilgilendirme etkinlikleri, üniversite bünyesinde empati ve farkındalık çalışmaları, özel gereksinimli bireylere yönelik afiş sergileri ve topluma hizmet uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Ayrıca özel gereksinimli bireylerin sosyal katılımını desteklemek amacıyla TÜBİTAK 4008 projeleri kapsamında tiyatro, alternatif iletişim becerileri, mesleki beceri geliştirme ve kapsayıcı Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından yürütülen iş birliği çalışmaları; üniversite, kamu kurumları, yerel yönetimler, özeleğitim kurumları ve sivil toplum kuruluşları arasında kurumlararası iş birliği süreçlerinin güçlendirilmesini ve özel gereksinimli bireylere yönelik Trabzon Üniversitesi ile İŞKUR arasında 2020-2026 yılları arasında engelli bireylerin İstihdamının artırılması ve çalışma hayatına uyum süreçlerinin desteklenmesine yönelik çeşitli iş birlikteliği faaliyetleri yürütülmüştür. Bu kapsamda İŞKUR koordinasyonunda uygulanan İşgücü Uyum Programı (İUP) çerçevesinde 3 engelli personelin üniversite bünyesinde istihdamı sağlanmıştır. Program kapsamında görevlendirilen s personeller, üniversitenin farklı birimlerinde çalışma imkânı elde etmiş; kamu çalışma ortamına uyum sağlamaları, iş deneyimi kazanmaları ve 60S sosyal hayata aktif katılımlarının desteklenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca yürütülen çalışmalar ile engelli bireylerin üretken bireyler olarak çalışma hayatında yer almalarının teşvik edilmesi, fırsat eşitliği anlayışının güçlendirilmesi ve toplumsal farkındalığın artırılması hedeflenmiştir. Trabzon Üniversitesi tarafından ilgili süreçlerde erişilebilir çalışma ortamının oluşturulmasına, personellerin görev alanlarına uyum sağlamalarına ve çalışma koşullarının uygun şekilde yürütülmesine yönelik gerekli kurumsal destek sağlanmıştır. 12-Trabzon'daki üniversitelerde dijital erişilebilirlik bakımından web siteleri, öğrenci bilgi sistemleri, uzaktan eğitim altyapıları ve kurumsal dijital platformlar engelli bireylerin kullanımına uygun mudur? Bu konuda yapılan çalışmalar nelerdir? Trabzon Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından özel gereksinimli öğrencilerin dijital ortamlara erişimlerini desteklemek ve dijital erişilebilirlik konusunda farkındalık oluşturmak amacıyla çeşitli çalışmalar yürütülmektedir. Çalışmalar daha çok farkındalık geliştirme, ihtiyaç belirleme, akademik bilgilendirme ve erişilebilir dijital uygulamalara yönelik planlama süreçleri kapsamında sürdürülmektedir. Bu kapsamda 14.06.2024 tarihinde Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen "Erişilebilirlik Atölyeleri: Web Erişilebilirlik Standartları Eğitimleri'ne koordinatörlük olarak katılım sağlanmıştır. Eğitimlerde web içeriklerinin erişilebilirliği, dijital platformların özel gereksinimli bireyler açısından kullanılabilirliği ve erişilebilirlik standartları konusunda bilgilendirmeler yapılmıştır. 05.07.2024 tarihinde gerçekleştirilen toplantıda web erişilebilirliği, yapay zekâ destekli danışman sistemi ve 360 derece sanal kampüs turu gibi dijital erişilebilirlik odaklı proje fikirleri değerlendirilmiş; özel gereksinimli öğrencilerin kampüs yaşamına erişimlerini desteklemeye yönelik Ayrıca koordinatörlük tarafından akademik birimlere gönderilen bilgilendirme yazıları ve "Özel Gereksinimli Öğrenciler İçin Akademik Uyarlamalar Kılavuzu" kapsamında öğretim elemanlarından ders materyallerini öğrencilerin erişim ihtiyaçlarını dikkate alarak paylaşmaları istenmektedir. Öğrencilerin bireysel gereksinimlerine göre ders içeriklerinin önceden paylaşılması, çevrim içi katılım seçeneklerinin değerlendirilmesi, erişilebilir dijital materyal kullanımı ve uygun durumlarda ses kaydı izni verilmesi gibi uygulamalar gerçekleştirilmektedir. Bunun yanında 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında hazırlanan farkındalık sergisi dijital ortama taşınarak sanal erişime açılmış; farklı yetersizlik türl [… metnin devamı TBMM kaydında] --- **Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Trabzon'da bulunan üniversitelerin engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik faaliyetlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44105, 30 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44105-trabzon-da-bulunan-universitelerin-engelli-ve-ozel-gereksinimli-bireylere-yonelik-faaliyet (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b2897ade-d69f-4afb-a4fc-019df3270874 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.