# Yaş çay alım fiyatlarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/44137
- **Veren:** Uğur Bayraktutan (CHP, Artvin)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 30 Nisan 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 20 Temmuz 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5fbb0d3c-99d7-4af2-9a19-019df344f7a1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44137-yas-cay-alim-fiyatlarina-iliskin

> Uğur Bayraktutan (CHP), 30 Nisan 2026 tarihinde 7/44137 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 20 Temmuz 2026).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılması hususunu; Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. 28.04.2026 durumdadır. Her yıl taban fiyat, kontenjan uygulaması ve randevulu sisteme geçilmesi gibi nedenlerle mağdur edilen çay üreticilerimiz emeklerinin karşılığını alamamakta, özel sektöre mahrum bırakılmaktadır.

Bu Bağlamda;

1. Çay alım fiyatı nasıl belirlenmektedir?

2. Üretici maliyetleri neden dikkate alınmamaktadır?

3. Her yıl maliyetlerin, işçilik giderlerinin, girdilerin, gübre fiyatının ve benzeri her türlü kalemin fiyatı azami oranda artış gösterdiği ortadayken çay üreticileri düşük yaş çay alım fiyatlarıyla neden mağdur edilmektedir?

4. 2026 yılında da taban fiyat, kontenjan uygulaması ve randevulu sisteme geçilmesi gibi nedenlerle çay üreticisi mağdur edilecek midir?

5. Uzun yıllardır mağduriyet yaratan kota ve kontenjan uygulamasından ne zaman vazgeçilecektir?

6. Tüm bu noktaların aydınlatılması ve uzun yıllardır mağduriyet yaşayan çay üreticilerinin (02026 yılında (mağduriyetlerinin (giderilmesi (hususunda Bakanlığınız nezdinde yürütülen çalışmalar nelerdir?

7. Detaylarıyla kamuoyunu aydınlatır mısınız?

## Bakanlığın cevabı

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR), ülke tarım politikalarına uygun olarak çay tarımına katkı sağlayan, serbest piyasa şartlarında her türlü çay ürününü üreten ve pazarlayan, piyasada dengeleyici rol üstlenen kamu iktisadi teşekkülüdür.

ÇAYKUR, yaş çay alım fiyatını genel yatırım ve finansman programındaki ilkeler çerçevesinde üretim maliyetlerini ve sivil toplum kuruluşlarının görüşlerini dikkate alarak belirlemektedir. 2026 yılı yaş çay alım fiyatları tüm parametreler dikkate alınarak 35 TL/kg olarak açıklanmıştır. Üreticilerimizin ürün teslimini kolaylaştırmak amacıyla ÇAYKUR'un günlük işleme kapasitesi 9.250 tona çıkarılmıştır.

ÇAYKUR tarafından yaş çay alımları genel olarak serbest alım şeklinde yapılmakta olup yaş çay stokları günlük işleme kapasitesinin çok üzerine çıkması durumunda geçici olarak kontenjan uygulaması yapılmaktadır.

ÇAYKUR üreticilerden daha fazla ve eşit miktarlarda programlı yaş çay alımı yapabilmek için yaş çay alımlarında kota uygulamaktadır. Kota uygulamasında tüm üreticiler, çaylık alanları nispetinde belirlenen kota miktarı doğrultusunda eşit miktarda çay satabilmektedir. 2025 yılında dekara 2.000 kg kota uygulanmış olup üreticilerimiz tarafından ÇAYKUR'a belirlenen kotanın çok altında (dekar başına ortalama 1.174 kg) yaş çay satışı gerçekleşmiştir. 2025 yılında hasat edilen yaş çayın %61'i ÇAYKUR tarafından satın alınmış olup teşekkül taratından taalıyet konularında kamuoyuna gerekli açıklamalar yapılmaktadır. 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.

Yeni destekleme modelinde üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir. 2026 üretim yılı için destek katsayı değeri dekara 310 TL'dir.

Bu kapsamda çay üreticilerine 2026 üretim yılında dekara 465 TL temel destek ödemesi yapılacaktır. Ayrıca üretimi geliştirme desteği kapsamında organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir. 5285 sayılı Kaliteli Çay Yaprağı Temini Amacıyla Budamaya Tabi Tutulan Çaylıklar Nedeniyle Üreticilerin Uğradığı Gelir Kaybının Tazminine Dair Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında kaliteli çay yaprağı temini amacıyla gençleştirme budamasına tabi tutulan çaylıklara "Çay Budama Tazminatı Desteği" ödemesi yapılmaktadır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından akaryakıt fiyatlarındaki küresel dalgalanmaların üretici maliyetlerine yansımasını azaltmak amacıyla Eşel Mobil Sistemi kapsamında ÖTV düzenlemeleri uygulanmaktadır.

Bununla birlikte, 2026 üretim yılı için belirlenen destek katsayı değeri olan dekara 310 TL'nin mazot ve gübre fiyatlarındaki artışa bağlı olarak güncelleme çalışmaları devam etmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Uğur Bayraktutan (CHP, Artvin). “Yaş çay alım fiyatlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44137, 30 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44137-yas-cay-alim-fiyatlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5fbb0d3c-99d7-4af2-9a19-019df344f7a1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.