# Ülke genelinde iş yerlerini kapatan esnafa dair çeşitli verilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/44142
- **Veren:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 30 Nisan 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 19 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b35e5953-82a3-491d-8da0-019df33c33ad
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44142-ulke-genelinde-is-yerlerini-kapatan-esnafa-dair-cesitli-verilere-iliskin

> Yasin Öztürk (İYİ Parti), 30 Nisan 2026 tarihinde 7/44142 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 19 Haziran 2026).

## Önerge metni

İYİ PARTİ GRUP BAŞKANLIĞI

S ! Sparti Sayı: .feP.J.Ö, 44142

Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.

Bir Bir Kapanan Dükkânların Sessiz Çığlığı Bir kepenk inerken çıkan o metalik ses...

Kulağa sıradan gelebilir.

Oysa o ses; bir işletmenin değil, bir hayalin, bir emeğin, bir hayatın kapanışıdır. Ve bugün o ses, Türkiye'nin dört bir yanında yankılanıyor.

Küçük esnaf, yıllarca bu Ülkenin omurgası olarak anlatıldı. Sabahın ilk ışığında dükkânını açan, veresiye defteriyle mahalleyi ayakta tutan, krizlerde ilk darbe alan ama en son pes eden kesimdi. Bugün ise aynı esnaf, artık direnemiyor. Çünkü karşısında piyasa değil; ağırlaşan bir yük, görmezden gelinen bir gerçek var.

Elektrik faturası kira ile yarışıyor.

Vergi yükü, kazancı gölgede bırakıyor.

Faizler yükseliyor, krediye ulaşmak zorlaşıyor.

Müşteri azalıyor, maliyet artıyor.

Ve bütün bunların ortasında küçük işletmeler, büyük zincirlerin ve dev platformların gölgesinde yavaş yavaş siliniyor.

Bir zamanlar mahalle kültürünün kalbi olan dükkânlar kapanıyor. Yerlerine gelen şey sadece boş vitrinler değil; sessizlik. O sessizlikte bir babanın "nasıl ödeyeceğim" kaygısı var. Bir çırağın yarım kalan ustalığı, bir gencin ertelenen geleceği var.

Ekonomik politikalar kâğıt üzerinde "büyüme" rakamlarıyla övünürken, sokakta küçülen bir gerçeklik var. Büyük sermaye korunurken, küçük işletmeler kendi kaderine terk ediliyor. Açıklanan destek paketleri çoğu zaman raflarda kalıyor; bürokrasi, şartlar ve erişim engelleri yüzünden esnafa ulaşamıyor.

KOBİ demek üretim demekti.

KOBÎ demek istihdam demekti.

Ama bugün üretim yerine ithalatın teşvik edildiği, yerli üreticinin döviz baskısı altında ezildiği bir düzende; küçük işletmeler yalnız bırakılıyor. Bu yalnızlık sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir çöküşün habercisidir.

Çünkü kapanan her dükkân, yarın büyüyen işsizlik demektir.

Kapanan her kepenk, bir mahallenin hafızasının silinmesi demektir.

Ve en önemlisi; bu sessiz çığlıklar duyulmadıkça, bir Ülke büyüdüğünü sansa bile aslında içten içe küçülüyor demektir.

Bugün mesele yalnızca esnafın meselesi değildir.

Bu, hepimizin meselesidir.

Bu Bağlamda;

1) 01.01.2022 - 31.03.2026 tarihleri arasında Türkiye genelinde kapanan şirket sayısı kaçtır? Bu sayı yıllara göre nasıl değişmiştir?

2) Aynı dönemde faaliyetini sonlandıran esnaf ve sanatkâr işyeri sayısı nedir? Bu kapanışların sektörel dağılımı nasıldır?

3) Kapanan işletmelerin gerekçelerine ilişkin kapsamlı bir saha araştırması yapılmış mıdır?

Yapıldıysa, en yaygın kapanma nedenleri nelerdir?

4) Elektrik, kira, vergi ve finansman maliyetlerinin işletmeler üzerindeki baskısını azaltmaya yönelik somut ve doğrudan etkili hangi adımlar atılmıştır?

5) Açıklanan destek ve teşvik paketlerinden kaç küçük işletme fiilen yararlanabilmiştir? Bu desteklere erişimde yaşanan bürokratik engeller neden hâlâ aşılamamıştır? 6) Büyük zincir marketler ve e-ticaret devleri karşısında küçük esnafı korumaya yönelik rekabet düzenlemeleri neden yetersiz kalmaktadır?

7) Yerli üreticinin ithalat karşısında güçlendirilmesi için hangi uzun vadeli politikalar uygulanmaktadır?

8) Her geçen gün artan kapanmalar karşısında, küçük işletmeleri yaşatmaya yönelik acil eylem planınız var mıdır? Varsa içeriği nedir, yoksa neden yoktur?

## Bakanlığın cevabı

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK tarafından verilen 7/44142 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK'e Ait 7/44142 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

Ticaret sicili kayıtları 238 ticaret sicili müdürlüğü tarafından münferit olarak tutulmakta ve bu kayıtlara ilişkin bütün belgeler de buralarda saklanmakta olup, ticaret sicili işlemleri Bakanlığımız bünyesindeki Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. MERSİS'te ticaret sicilinde tescil edilen ticaret şirketleri ile ticari işletmelere ilişkin bilgiler yer almakta olup, sektörel bilgi tutulmamaktadır.

Bu itibarla, Türkiye genelinde 01.01.2022 ile 31.03.2026 tarihleri arasında toplam 540.027 şirket (anonim şirket, limited şirket, kollektif şirket, komandit şirket, kooperatif) ve ticari işletme kurulmuş iken, 119.178 şirket ve ticari işletme kapanmıştır.

Şirket ve ticari işletmelerin terkin sebepleri arasında, tasfiye süreçlerini tamamlamalarının yanı sıra birleşme, bölünme ve tür değişikliği gibi yapı değişikliği işlemleri de bulunmaktadır.

Diğer taraftan, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da 01.01.2024 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikler ile üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler arasındaki ticari ilişkilerde meydana gelebilen haksız ticari uygulamaların engellenmesine ve tedarik zincirinde tarım ve gıda ürünlerinin ticaretinden kaynaklanan ödeme sürelerinin revize edilmesine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler ile mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) daha etkin bir koruma sağlanmıştır. Bununla birlikte, Bakanlık olarak çalışmalarımız dağıtım kanalının bir uçtan bir uca, başka bir ifadeyle üreticiden, tüketiciye kadar tüm unsurlarıyla gözetilmesi görevlerimiz çerçevesinde sürdürülmektedir.

Elektronik ticaret sektöründe veri kapasitesi, ağ etkisi ve ölçek ekonomileri nedeniyle büyük ölçekli platformların piyasa gücü hızla artabilmekte; bu durum satıcılar bakımından platform bağımlılığı, asimetrik pazarlık gücü ve rekabet baskısı gibi sonuçlar doğurabilmektedir. Dijital piyasaların hızlı değişen yapısı nedeniyle klasik rekabet araçları bazı durumlarda tek başına yeterli olamayabilmektedir. Bu kapsamda, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda yapılan düzenlemelerle, satıcıların haksız ticari uygulamalara karşı korunması, aracılık sözleşmelerinde şeffaflığın sağlanması, büyük ölçekli platformların reklam ve indirim uygulamalarının sınırlandırılması ve elektronik ticarette etkin ve adil rekabet ortamının korunmasına yönelik önemli tedbirler hayata geçirilmiştir.

Öte yandan, Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemi (ESBİS) kayıtlarına göre, Türkiye genelinde son 5 yılda 588.382 terkin işlemi, buna karşılık 1.513.599 tescil işlemi gerçekleştirilmiş olup, aradaki olumlu fark 925.217 olmuştur.

Terkin işlemleri, yalnızca ekonomik zorluk kaynaklı olarak değil ticari hayatın doğal akışı içerisinde; esnaf ve sanatkârların meslek değiştirmesi, tacir sınıfına geçmesi, emekli olması, vefat etmesi ya da işini kapatarak farklı sektörlere yönelmesi gibi çok çeşitli nedenlerle de gerçekleşebilmektedir.

Bahse konu terkin işlemlerinin en çok gerçekleştiği ilk 3 sektör "Gıda Tarım", "Ulaştırma Hizmetleri" ve "Giyim, Deri Ürün, Ev Tekstili, Dokuma" olmuştur.

Faiz indirimli krediler, esnaf işletmelerine finansman sağlanması açısından çok önemli bir fonksiyon üstlenmektedir. 2002 yılından bu yana ülkemiz genelinde 793,7 milyar liraya yakın faiz indirimli kredi kullandırılmıştır. 2025 yılı içerisinde 257.709 adet kullandırım kapsamında esnaf ve sanatkârlara ülkemiz genelinde 175,8 milyar TL tutarında ve yıllık bazda rekor düzeyde kredi kullandırılmıştır. 2026 yılının ilk 4 ayında ise 71.319 adet kullandırım kapsamında sağlanan kredilerin toplam tutarı 53,9 milyar TL'yi aşmıştır.

2002 yılından bu yana, söz konusu kredilere ilişkin olarak; faiz oranları ile kesinti ve komisyon oranlarında indirimlerin sağlanması, kredi limitlerinin artırılması, yatırım kredileri ile sıfır faizli kredilerin hayata geçirilmesi, kredi ve kefalet kooperatiflerinin nitelik ve nicelik bakımından geliştirilmesi gibi pek çok önemli imkân ve kolaylık hayata geçirilmiştir. Yine, yakın dönemde, kredi üst limitlerinde yeni artışlar sağlanmış, faiz oranı düşürülmüş, azami taksit ödeme vadesi ile toplam kredi geri ödeme süresinde kolaylıklar sağlanmış, yatırım kredileri içerisine yeni finansman seçenekleri dahil edilmiş, faturalandırma şartı ertelenmiş, SGK ile vergi borçları nedeniyle yaşanan finansmana erişim sorunu ortadan kaldırılmış ayrıca kredi ve kefalet kooperatiflerinin çalışma bölgelerinde düzenleme yapılmıştır. Ticaret Bakanlığımızca, esnaf ve sanatkârlarımızın korunması noktasında gerekli tüm diğer adımlar da atılmaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Ülke genelinde iş yerlerini kapatan esnafa dair çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44142, 30 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44142-ulke-genelinde-is-yerlerini-kapatan-esnafa-dair-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b35e5953-82a3-491d-8da0-019df33c33ad

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
