# Restoran ve kafelerde kullanılan çayların denetimine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/44248 - **Veren:** Ali Yüksel (Yeni Yol, Konya) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 27 Nisan 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 17 Temmuz 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e73e87f2-5a5c-465c-95eb-019dd31777c9 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44248-restoran-ve-kafelerde-kullanilan-caylarin-denetimine-iliskin > Ali Yüksel (Yeni Yol), 27 Nisan 2026 tarihinde 7/44248 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 17 Temmuz 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. Rize Ziraat Odası Başkanı Bünyamin Arslan tarafından kamuoyuna yapılan açıklamada, Türkiye genelinde faaliyet gösteren restoranların yaklaşık yüzde 60- 70'inde boyalı ve katkılı çay kullanıldığı iddia edilmiştir. Dünyada çay üretimiyle özdeşleşmiş, çayın anavatanı olarak kabul edilen ülkelerden biri olan Türkiye'de bu denli vahim bir tablonun ortaya çıkması, gıda güvenliği, halk sağlığı ve denetim mekanizmaları açısından ağır bir skandala işaret etmektedir. Çay gibi her gün milyonlarca vatandaş tarafından tüketilen temel bir gıda ürününde, boya ve katkı maddesi kullanıldığı iddialarının bu denli yaygınlaşması; devletin denetim görevini yerine getirip getirmediği, üretici ve tüketicinin neden korunamadığı sorularını gündeme getirmektedir. Çay üreticisinin emeğinin hiçe sayıldığı, tüketicinin ise sağlığı pahasına aldatıldığı bu tablo; tarım ve gıda politikalarının geldiği noktayı acı biçimde ortaya koymaktadır. Türkiye'nin çayla anıldığı bir ülkede, vatandaşın boyalı çaya mahkûm edilmesi, kabul edilemez bir yönetim zaafıdır. Bu bağlamda; 1. Rize Ziraat Odası Başkanı tarafından dile getirilen, restoranların yüzde 60- 70'inde boyalı çay kullanıldığı iddiası Bakanlığınızca araştırılmış mıdır? Araştırıldıysa sonuçları nelerdir? 2. Son beş yıl içerisinde restoranlar, kafeler ve toplu tüketim yerlerinde yapılan denetimlerde kaç işletmede boyalı veya mevzuata aykırı çay kullanımı tespit edilmiştir? 3. Tespit edilen bu işletmelere hangi idari ve cezai yaptırımlar uygulanmıştır? Uygulanan yaptırımlar caydırıcı mıdır? 4. Çay gibi stratejik ve yaygın tüketilen bir üründe bu ölçekte bir usulsüzlüğün ortaya çıkması, Bakanlığınızın denetim görevini ihmal ettiğinin göstergesi değil midir? 5. Yerli ve doğal çay üreticisi korunamazken, piyasada sahte, boyalı ve düşük kaliteli ürünlerin yaygınlaşmasının sorumluluğu kimdedir? 6. Türkiye bir "çay ülkesi" olmasına rağmen, restoranlarda tüketiciye sağlıksız ve hileli çay sunulmasının önüne neden geçilememektedir? 7. Bu skandalın tekrar etmemesi için, toplu tüketim yerlerinde çay ve benzeri ürünlere yönelik acil ve kapsamlı bir denetim seferberliği başlatılacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımızca gıda güvenilirliği; 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve ilgili ikincil mevzuat çerçevesinde değerlendirilmektedir. Gıda resmi kontrolleri; Bakanlığımız ve il tarım ve orman müdürlüklerimizce hazırlanan yıllık numune alma programları, yanı sıra şüphe, şikâyet, ihbar, Alo 174 Gıda Hattı, Tarım İletişim Merkezi (TİMER) ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) kapsamında şikâyet edilen ürün ve firmalara yönelik olarak da gerçekleştirilmektedir. Resmi kontrollerin sıklığı İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlemesi Prosedürü" çerçevesinde belirlenmekte olup herhangi bir risk durumunda bu sıklık artmaktadır. Bu doğrultuda, sektör bazında denetim sıklığı 1 ay ile 1 yıl arasında değişmekte olup her işletme yılda en az bir kez denetlenmektedir. Çay ile ilgili resmi denetim ve kontroller Bakanlığımızca 5996 sayılı Kanun ve söz konusu Kanun kapsamında hazırlanan 'Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği" ve siyah çay ile ilgili denetimler 17.06.2015 tarihli ve 29389 sayılı Resmî Gazetede yayimlariariitürk Gıda Kodeksi Çay Tebliği"ne göre yapılmaktadır. Risk esasına göre yapılan denetim ve kontrollerin yanı sıra Bakanlığımız tarafından oluşturulan numune alma planı kapsamında siyah çayda boya, karbonat aranması, toplam kül, ham selüloz ve %10 luk HCI'de çözünmeyen kül miktar tespiti kriterlerine bakılmaktadır. Bununla birlikte; Bakanlığımızca siyah çay tüketiminin yoğun olduğu mekanlarda tüketime sunulan çaylar için ayrıca Adana, Ankara, Bursa, Diyarbakır, Istanbul, Izmir, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon illerini kapsayacak şekilde bir denetim programı düzenlenmiş olup bu programda boya da dahil olmak üzere çayda söz konusu olan kalite kriterine bakılmaktadır. Yapılan resmi kontroller sonucunda mevzuatta belirlenen asgari hijyenik ve teknik şartları taşımadığı tespit edilen gıda işyerlerine 5996 sayılı Kanun kapsamında yasal işlem (ürün toplatma, idari para cezası, savcılığa suç duyurusu vb.) uygulanmaktadır. Resmi kontrollerde alınan numunelerde laboratuvar analizleri sonucunda boya tespit edildiği taktirde, resmi kontrol sonuçları https://guvenilirgida.tarimorman.gov.tr/gkd adresinde yayımlanmaktadır. Ayrıca söz konusu bilgilere Tarım ve Orman Bakanlığı e-Devlet Kapısından Güncel Gıda Kamuoyu Duyurusu Hizmeti" üzerinden ulaşılabilmektedir. Sonlandırılmış kamuoyu duyuru bilgilerine ise "Sonlandırılmış Gıda Kamuoyu Duyurusu Hizmeti" üzerinden erişilebilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ali Yüksel (Yeni Yol, Konya). “Restoran ve kafelerde kullanılan çayların denetimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44248, 27 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44248-restoran-ve-kafelerde-kullanilan-caylarin-denetimine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e73e87f2-5a5c-465c-95eb-019dd31777c9 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.