# 2018'den bu yana verilen maden arama ve işletme ruhsatlarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/44322
- **Veren:** Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 6 Mayıs 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 18 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2abea1eb-c3dc-425e-b1bd-019e02a31336
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44322-2018-den-bu-yana-verilen-maden-arama-ve-isletme-ruhsatlarina-iliskin

> Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 6 Mayıs 2026 tarihinde 7/44322 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 18 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.

Türkiye'de maden arama ve işletme ruhsatları, kamu yararı, çevresel sürdürülebilirlik, doğal kaynakların adil dağılımı ve kamusal denetim açısından stratejik bir alan niteliği taşımaktadır. Son yıllarda özellikle 2018 yılından itibaren verilen maden arama ve işletme ruhsatlarına ilişkin olarak; ruhsatların sayısı, coğrafi dağılımı, hangi gerçek ve tüzel kişilere tahsis edildiği, bu tahsislerde yabancı ve yerli ortaklık yapıları, ruhsatların aktif olarak işletilip işletilmediği ve kamuya sağlanan ekonomik katkı konusunda ciddi bir şeffaflık ihtiyacı doğmuştur. Ayrıca, ruhsatların verilme süreçlerinde ihale mekanizmalarının işletilip işletilmediği, belirli şirketler veya gruplar üzerinde yoğunlaşma olup olmadığı ve bu süreçlerin kamu yararı ilkesine uygunluğu hususunda kamuoyunda çeşitli soru işaretleri bulunmaktadır.

Doğal kaynakların sınırlı olduğu dikkate alındığında, maden ruhsatlandırma politikalarının hem ekonomik verimlilik hem de kamu yararı açısından denetlenebilir, şeffaf ve hesap verebilir bir yapıda olması büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda:

1. 2018 yılından günümüze kadar Türkiye genelinde verilen maden arama ve işletme ruhsatı sayısı kaçtır? Yıllara göre dağılımı nedir?

2. Bu ruhsatların iller ve bölgeler bazında coğrafi dağılımı nasıldır? 3. Söz konusu ruhsatların kaçı yerli şirketlere, kaçı yabancı ortaklı veya tamamen yabancı sermayeli şirketlere verilmiştir?

4. Maden ruhsatlarının verilmesinde hangi kriterler esas alınmaktadır? Bu kriterler kamuya açık şekilde ilan edilmekte midir?

5. 2018 yılından itibaren verilen ruhsatların kaçı ihale yoluyla, kaçı doğrudan tahsis yoluyla verilmiştir?

6. Verilen ruhsatların kaçı aktif olarak işletilmektedir, kaçı hâlen atıl durumdadır? 7. Atıl durumda bulunan ruhsatlar için Bakanlık tarafından herhangi bir iptal, geri alma veya yaptırım süreci işletilmiş midir?

8. Maden arama ve işletme ruhsatlarından devletin elde ettiği toplam gelir (harç, vergi, pay vb.) yıllar itibarıyla ne kadardır?

9. Maden ruhsatlarının iptal edilmesine veya devrine ilişkin Bakanlığınız tarafından son 10 yılda kaç işlem yapılmıştır?

## Bakanlığın cevabı

Madencilik sektörüne ilişkin olarak; yıllar itibarıyla ruhsat müracaat sayıları, terk ve iptal edilen ruhsat sayıları, Türkiye geneli ruhsat sayıları, maden üretim değerleri, madencilik sektörünün GSYH içerisindeki payı, devlet hakkı gelirleri, denetlenen saha sayıları gibi detaylı bilgilere Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün https://www.mapeg.gov.tr internet adresindeki "Bilgi Merkezi" sekmesinden ulaşılabilmektedir.

3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre maden sahaları maden gruplarına göre ruhsatlandırılmakta ve ruhsatlandırma işlemleri ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılmaktadır. Mezkûr Kanun'un "İhale" başlıklı 30'uncu maddesinin birinci fıkrasında "I.Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi, III. Grup ve V. Grup maden ruhsatları ihale ile verilir. Sahayla ilgili konum, rezerv ve geçmiş bilgiler doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından gerekliliği ortaya konulan hâllerde II. Grup (b) bendi ve IV. Grup maden ruhsatları da ihale ile verilir. İhale ilanı Resmi Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almakta olup, mevzuat çerçevesinde madenlerimizin üretilmesi ve ülkemiz ekonomisine kazandırılması amacıyla maden sahaları ihale yolu ile ruhsatlandırılmaktadır.

Bakanlığımız madencilik faaliyetlerinde önce insan, sonra çevre sonra katma değerli üretim düsturu ile hareket etmekte olup, maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılması işlemlerinde; ihaleye çıkarılacak alanın kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerlere, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda olan yollara, 1/5000 veya 1/2000 ölçekli nazım imar planı onaylanmış özel mülkiyete konu araziler ve binalar ile organize hale gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere, göllere, I. derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıklara, mera ve orman alanlarına, su havzalarına isabet edip etmediğinin kontrolü yapılmakta ve bu alanlar ihale edilmemektedir. Ayrıca bahsi geçen alanlara, yatay olarak uygun mesafelerde koruma alanları bırakılarak ihalelik sahalar oluşturulmaktadır. 3213 Sayılı Maden Kanunu'nun 16'ncı maddesinde "II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler dışındaki ruhsatlar ihale ile verilir. I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için doğrudan işletme ruhsatı verilir. II. Grup (b) bendi, III. Grup, IV. Grup madenler (...), V. Grup madenler arama ruhsatı ile aranır. II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler için yapılan müracaatların işletme ruhsat taban bedeli ödenerek yapılması zorunlu olup müracaatlarda öncelik hakkı esastır.

I. Grup (a) bendi madenler için alanlar il özel idarelerince ihale edilerek işletme ruhsatı verilir." hükmü amirdir.

Bu bilgiler ışığında; 2018 yılından günümüze ilk müracaat ve ihale yoluyla verilen ruhsat sayıları aşağıdaki tabloda sunulmuştur.

Yıl İhale Sonucu Düzenlenen Ruhsat Ilk Müracaat Yoluyla Düzenlenen

2018 208 2.106 2019 247 1981 2020 901 1.861 2021 347 1.740 2022 664 1.949 2023 454 1.569 2024 523 1.317 2025 203 675 Nisan 2026 95

Alparslm BAYRAKTAR
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “2018'den bu yana verilen maden arama ve işletme ruhsatlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44322, 6 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44322-2018-den-bu-yana-verilen-maden-arama-ve-isletme-ruhsatlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2abea1eb-c3dc-425e-b1bd-019e02a31336

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
