# Marmara 2 Nolu Kapalı Cezaevinde mahkumlara verilen yiyeceklerin az ve yetersiz olduğu iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/4448 - **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 18 Eylül 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 366 gün sonra, 18 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9eeb9c3f-2bb2-4a10-9cc5-018aad678390 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4448-marmara-2-nolu-kapali-cezaevinde-mahkumlara-verilen-yiyeceklerin-az-ve-yetersiz-oldugu-idd > Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 18 Eylül 2023 tarihinde 7/4448 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 366 gün sonra, 18 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Tarafıma iletilen bilgide; ** Yaklaşık iki ay önce İstanbul Marmara 2 No'lu Cezaevi'nden tahliye oldum. Marmara 2 No'lu da yaşanan ve bize yaşatılan bazı sorunlar var. Kurumda her ay iki arama yapılmaktadır. Birinci arama; jandarma tarafından, ikinci arama ise kurumda görevli infaz memurları tarafından yapılmaktadır. İnfaz memurları tarafından yapılan ince aramada kurum müdürleri başlarında olmak üzere yapılmaktadır. Bu aramalar bazı zamanlar 35-45 dakika sürmekte, insan onurunu zedeleyici tavırlar sergilemektedir. Şahsi dolaplarımızdaki tüm eşyalar gelişigüzel çıkartılarak yerlere atılabilmektedir. Benim şahsi diş fırçam dolabımın üst rafında olmasına rağmen son aramada ayak basmış olduğumuz zemine atılmıştı. Şahsi dolaplarda bulunan çamaşırlar gelişi güzel yerlere atılıyor, bir mahpusun iç çamaşırının üstüne diğerinin gömleği, onun üstüne bir başkasının atleti, onun üstüne bir başkasının havlusu, onun üstüne bir başkasının iç kıyafeti atılabilmektedir. Kitaplar, not defterleri gelişigüzel savunulmaktadır. İnce arama 'biitikten sonra koğuşumuzun, odaların temizliği dolaplarımızın yerleştirilmesi bazı zamanlar iki saatimizi almaktadır. Bugüne kadar yaklaşık yedi yılda hiçbir kanunsuz materyal bulamamalarına rağmen, bulundurmamamıza rağmen yine de birşey bulacakmış hırsıyla insanı rencide edecek şekilde arama yapılmaktadır. Kurum kantininden almış olduğumuz ve buzdolabında bulunan gıdalarımız birbirine karıştırılmakta gelişigüzel masaların üzerine savunmaktadır. Mahpuslar hastalandiğında ve hastaneye sevk edildiğinde Silivri kampüsü içerisinde bulunan hastane polikliniklerine sevkiyatı yapılır. Bu sevk sonrası mahpuslar asker kontrolünde elleri kelepçeli olarak Silivri kampüsündeki bu hastaneye sevk edilir. Hastaneye sevk edilen mahpus bazı zamanlar akşama kadar orada bekleyeceğinden içeceği suyunu, sütünü, kantinden almış olduğu yiyeceğini yanına alır. Bu olması gereken bir durumdur fakat Silivri 2 No'lu da yönetim kampüs içerisinde bulunan hastaneye sevklerde dahi su bile alınmasına müsaade etmemektedir. Bazı günler akşama kadar hastanede kalan mahpusun ne yiyip ne içeceği kurum tarafindan düşünülmemektedir. Özellikle son bir yıldır yemekler çok az verilmektedir. Öğle yemeğinde bir kepçe sulu yemek bir kepçe kuru yemek verilip, akşam yemeğinde de bir kepçe sulu yemek bir kepçe kuru yemek verilebilmektedir. Önceleri haftada iki defa verilen bir adet yumurta, 10- TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara 15 günde bir verilmektedir. Yemekler protein açısından çok az ve besleyici özelliği bulunmamaktadır. Açık görüşlerde açık görüşün yapılmış olduğu salondaki masalar mahpuslar için bir bariyer niteliğindedir. Mahpus yakınları diğer tarafta mahpuslar iç tarafta olmak suretiyle görüşme sağlanmaktadır. Mahpuslar çocuklarını dahi kucaklayamaz durumdadır. Eşine sarılamayan, çocuklarını kucaklayamayacak şekilde görüş yapılmaktadır. 2 No'lu hariç Silivri'deki diğer cezaevlerinde ve Türkiye'nin birçok cezaevinde mahpus yakınları bir masanın etrafında kümelenmekteyken durum 2 No'lu Cezaevi'nde farklı bir şekilde olmaktadır." ifadeleri yer almaktadır. Bu bağlamda; 1. Yukarıda bahsi geçen iddialar doğru mudur? 2. Buiddialardoğruysa Marmara 2 No'lu Cezaevi idaresi hakkında açılmış bir soruşturma var mıdır? Varsa akıbeti ne durumdadır? 3. Marmara 2 No'lu Cezaevi'nde mahpusların hastane sevkleri esnasında yanlarına yiyecek içecek almalarına izin verilmediği iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa izin verilmemesinin gerekçeleri nelerdir? 4. Marmara? No'lu Cezaevi'nde mahpuslara verilen yemeklerin az ve yetersiz olduğu iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa Marmara 2 No'lu Cezaevi'nde mahpuslara az ve yetersiz yemeklerin verilmesinin gerekçesi nedir? S5) Marmara 2 No'lu Cezaevi'nde mahpuslar ile yakınları arasında bariyer konulduğu ve mahpusların yakınları ile kucaklaşamadıkları iddiaları doğru mudur? 6) Son 8 yılda kaç cezaevi idaresi hakkında soruşturma başlatılmıştır? ## Bakanlığın cevabı 1290201 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4448 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) ADALET BAKANLIĞI TAE Mİ Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-827-3936/5695 Konu : Yazılı soru önergesi /k / G0 12024 Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU Kocaeli Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4448 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. U- Arama, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir. Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden FCCBZGM - 99nX177 - BVWBwUP - XxHHToOT ileerişebilirsin ADALET BAKANLIĞI ye cama Mevzuat Genel Müdürlüğü konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafından yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34. maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir. Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir. Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan aramalar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir. II- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlünün beslenmesi" kenar başlıklı 72. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlüye Adalet ve Sağlık bakanlıklarınca birlikte belirlenecek kalori esasına göre, sağlıklı ve güçlü kalması için nitelik ve nicelik olarak besleyici, sağlık koşullarına uygun, makul çeşitlilikte, yaş, sağlık, çalıştığı işin özelliği, dini ve kültürel gerekleri göz önünde tutularak besin verileceği ve içme suyu sağlanacağı, B) Hükümlü ve Tutuklular ile Ceza İnfaz Kurumları Personelinin İaşe Yönetmeliğinin; 1. "Devlet tarafından iaşe edilecek kişiler" kenar başlıklı 4. maddesinin üçüncü fıkrasında, görevi başında bulunan personelin, hükümlü ve tutuklu ile aynı şekilde iaşe edileceği, personel için özel yemek veya tabildot çıkarılamayacağı, günlük olarak mahkeme veya hastaneye sevk olan hükümlü ve tutuklular ile sevkte görevli memurların, kurumda bulunmadığı öğünler için kumanya verileceği; dördüncü fıkrasında, görev başında bulunan personel, kurumlara staj için gelenler, eğitim-öğretim, kültürel ve sportif faaliyetler ile görevlendirilen görevliler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından görevlendirilen personel, eğitim merkezlerinde eğitim görenler ya da ceza infaz kurumunda mevcut olan hükümlü ve tutukluların, hangi öğünlerde kurumda hazırsa o öğüne ait iaşe miktarından yararlanacakları, ancak, günlük iaşe miktarının içinde kalmak koşulu ile gece vardiyasında görev yapan personele kumanya verileceği; yedinci fıkrasında, çocuk hükümlü ve tutuklular ile kurumda annesiyle birlikte kalan çocuklara, süt emziren anneler ve hamilelere durumlarına uygun ve Bakanlıkça belirlenen tutarda gıda verileceği, 2. "Günlük iaşe miktarı" kenar başlıklı 5. maddesinde, günlük iaşe miktarının, Sağlık Bakanlığı ile birlikte belirlenen günlük kalori ihtiyacı ve bütçe imkânları da değerlendirilerek saptanan tutar olduğu, 3. "Hastaların iaşe edilmesi" kenar başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, hasta hükümlü ve tutukluya, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinlerin verileceği; ikinci fıkrasında, inancı gereği veya vegan, vejeteryan türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların taleplerinin, iaşe miktarı ile sınırlı kalmak üzere karşılanacağı, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. ADALET BAKANLIĞI a ona Mevzuat Genel Müdürlüğü Bakanlığımız ve Sağlık Bakanlığı tarafından bir kişi için günlük kalori ihtiyacı ortalama 2300 kalori olarak belirlendiğinden, hasta hükümlü ve tutuklulara, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinler bu ölçülerde verilmektedir. Öte yandan, inancı gereği veya vegan, vejetaryen türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların talepleri de azami ölçüde karşılanmaktadır. IV- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Yönetmeliğinin "Mülki görevlerin esasları" kenar başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, jandarmanın ceza infaz kurumlarının dış korumalarını sağlayıcı önlemleri almakla, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakilleriyle muhafazalarını sağlamakla görevli olduğu; "Sevk ve nakil sırasında alınacak önlemler" kenar başlıklı 34. maddesinde, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakli sırasında kaçmalarını önlemek için sağlığa zarar vermeyecek gerekli bütün önlemlerin alınacağı, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. V- A) 5275 sayılı Kanunun "Hükümlüyü ziyaret" kenar başlıklı 83. maddesinin birinci fıkrasında hükümlünün, belgelendirilmesi koşuluyla eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile vasisi veya kayyımı tarafından haftada bir kez ve ayrıca kuruma kabullerinde, zorunlu hâller dışında bir daha değiştirilmemek üzere, ad ve adreslerini bildirdiği en fazla üç kişi tarafından, yarım saatten az ve bir buçuk saatten fazla olmamak üzere çalışma saatleri içinde ziyaret edilebileceği, çocuk hükümlüler için ziyaret süresinin bir saatten az, üç saatten fazla olmamak üzere belirleneceği; ikinci fıkrasında, birinci fıkrada belirtilenler dışındaki kimselerin ziyaretine Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yazılı olarak izin verilebileceği; üçüncü fıkrasında görüşlerin, koşul ve süreleri Adalet Bakanlığınca hazırlanan yönetmelikle kapalı ve açık olmak üzere iki biçimde yaptırılacağı hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara yaptırılan açık ve kapalı görüşler; 5275 sayılı Kanunun 83. maddesi, 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Ziyaret ve ziyaret yeri" kenar başlıklı 108. maddesi ile hükümlü ve tutukluların ziyaretlerine ilişkin usul ve esasların ayrıntılı olarak düzenlendiği Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmektedir. VI- Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 29/05/2024 tarihli cevapta; A) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara yemeklerin, koğuşlarda bulunan kişi sayısına göre görevli memurlar gözetiminde günlük iaşe oranına uygun miktarda dağıtıldığı, yemeklerin pişirilmesi sırasında ceza infaz kurumu mutfağında hijyen kurallarına riayet edildiği, hükümlü ve tutuklular ile görevi başında bulunan personelin aynı yemekten yediği, B) Kurumdaki tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, O) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtyıgdığı Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden FCC BzGm - 99nX1277 - BVWBwUP - XHHIOJ- ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Marmara 2 Nolu Kapalı Cezaevinde mahkumlara verilen yiyeceklerin az ve yetersiz olduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4448, 18 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4448-marmara-2-nolu-kapali-cezaevinde-mahkumlara-verilen-yiyeceklerin-az-ve-yetersiz-oldugu-idd (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9eeb9c3f-2bb2-4a10-9cc5-018aad678390 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.