# Motosikletli kuryelerin iş sağlığı ve güvenliği sorunlarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/44513
- **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 8 Mayıs 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 17 Ağustos 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a500572d-4ebf-4a12-ad9e-019e16bff16c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44513-motosikletli-kuryelerin-is-sagligi-ve-guvenligi-sorunlarina-iliskin

> Ali Karaoba (CHP), 8 Mayıs 2026 tarihinde 7/44513 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 17 Ağustos 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Moto kuryelik, son yıllarda özellikle yemek siparişleri, paket teslimatı, e-ticaret ve platform temelli çalışma modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte Türkiye'de hızla büyüyen bir çalışma alanı hâline gelmiştir. Ancak bu hızlı büyüme, çalışma koşullarının ve iş güvenliğinin güvenceli hâle getirilmesiyle aynı ölçüde gelişmemiş; mesleğin görünürlüğü artarken çalışanların maruz kaldığı sağlık riskleri, iş kazaları, uzun çalışma saatleri ve sosyal güvenlik sorunları da derinleşmiştir. Moto kuryelerin çalışma yaşamında karşı karşıya kaldığı sağlık riskleri artık münferit şikâyetler olmaktan çıkmış; her geçen gün meslek hastalığı, iş kazası ve işçi sağlığı boyutuyla ele alınması gereken yapısal bir sorun hâline gelmiştir. Konuya ilişkin değerlendirmelerde, moto kuryelerde uzun süreli motosiklet kullanımı, sürekli titreşim, ağır yük taşıma, kötü hava koşulları, yoğun trafik, yetersiz dinlenme ve hız baskısı nedeniyle kas ve iskelet sistemi hastalıkları, solunum yolu rahatsızlıkları, stres ve psikolojik sorunlar ile cilt problemleri gibi birçok sağlık sorununun yaygınlaştığı belirtilmektedir.

Öte yandan bu meslekte çalışanların yalnızca hastalık riskiyle değil, doğrudan yaşam hakkını tehdit eden ağır iş kazalarıyla da karşı karşıya olduğu görülmektedir. Ulusal basında yer alan haberlere ve Kurye Hakları Derneği verilerine göre 2023 yılında en az 68 moto kuryenin iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği, 2024 yılında ise Eylül başı itibarıyla en az 36 moto kuryenin çalışırken yaşamını yitirdiği aktarılmıştır. Bu tablo, moto kuryeliğin artık yalnızca "esnek çalışma" ya da "hızlı teslimat" başlığı altında değil; işçi sağlığı, iş güvenliği, sosyal güvenlik ve meslek hastalıkları bakımından özel bir politika alanı olarak değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Moto kuryelerin yaşadığı sorunlar yalnızca kazalarla sınırlı değildir. Mesleğin tanımı, çalışma süresi, dinlenme hakkı, koruyucu ekipman standartları, işveren ve platform sorumluluğu, meslek hastalıklarının tanınması, kayıtlı çalışma biçimleri ve sosyal güvenlik kapsamı bakımından önemli boşluklar bulunduğu yönünde güçlü bir toplumsal kanaat oluşmuştur. Bu nedenle moto kuryelerin maruz kaldığı meslek hastalıklarının, iş kazalarının ve çalışma yaşamındaki yapısal sorunların bütün yönleriyle değerlendirilmesi; bu alanda koruyucu ve bağlayıcı düzenlemelerin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda,

1. Bakanlığınızın moto kuryelik mesleğine ilişkin yaptığı resmî tanım ve sınıflandırma nedir?

Moto kuryelik, iş sağlığı ve güvenliği bakımından özel riskli meslek grupları arasında ayrıca değerlendirilmektedir midir?

2. Türkiye genelinde 2020-2026 yıllarında moto kuryeler arasında meydana gelen iş kazası sayısı kaçtır? Bu kazaların kaçı ölümle, kaçı ağır yaralanma veya kalıcı iş göremezlikle sonuçlanmıştır? Aynı yıllar itibarıyla moto kuryelerde tespit edilen veya meslek hastalığı şüphesiyle kayda geçen rahatsızlıklar nelerdir? Kas ve iskelet sistemi hastalıkları, solunum yolu rahatsızlıkları, psikolojik sorunlar ve benzeri başlıklardaki çalışmalar nelerdir?

3. Moto kuryelerin uzun çalışma saatleri, teslimat baskısı, kötü hava koşullarında çalışma, koruyucu ekipman eksikliği ve dinlenme hakkı bakımından karşılaştıkları sorunlara ilişkin Bakanlığınızca yürütülen özel bir denetim veya inceleme programı var mıdır?

4. Platformlar, aracı firmalar ve işverenler tarafından çalıştırılan moto kuryelerin sosyal güvenlik statüsü, iş kazası bildirimi ve meslek hastalığı süreçlerinde yaşanan hak kayıplarına ilişkin Bakanlığınıza ulaşan başvuru sayısı kaçtır?

5. Bakanlığınızın, moto kuryelerin meslek hastalıklarının tanınması, koruyucu ekipman standartlarının yükseltilmesi, kötü hava koşullarında çalışma esaslarının belirlenmesi, çalışma sürelerinin sınırlandırılması ve iş kazalarının azaltılması amacıyla hazırladığı yeni bir düzenleme veya eylem planı bulunmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ile Uşak Milletvekili Sayın Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından yöneltilen 7/44513 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı Iş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yüksek standartlara sahip bir mevzuat alt yapısı oluşturulmuş olup Kanun kapsamında tüm işverenlerin; mesleki riskleri önlemesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbiri alması, iş sağlığı ve güvenliği açısından gerekli organizasyonu yapması, gerekli araç ve gereçleri sağlaması, sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hâle getirmesi, risk değerlendirmesini gerçekleştirmesi, çalışanları sağlık gözetiminden geçirmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapması gerekmektedir.

Bununla birlikte, işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından yer aldığı tehlike sınıfları 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Iş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinin ekinde yer alan İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi'nde belirtilmiş olup bir işyerinin tehlike sınıfı belirlenirken, işyerinin esas faaliyeti dikkate alınmaktadır. Bu Tebliğde kurye faaliyetleri '53.20: Diğer posta ve kurye faaliyetleri' dörtlü kodunun altında yer almaktadır. Bu kodlardan; '53.20.08' altılı kodunun tanımı 'Gıda dağıtım faaliyetleri' şeklinde güncellenmiş olup tehlikeli sınıfta yer almaktadır. '53.20.09: Kurye faaliyetleri (kara, deniz ve hava yolu ile yapılanlar dâhil, evrensel hizmet yükümlülüğü altında postacılık faaliyetleri hariç)' altılı kodunun tehlike sınıfı az tehlikeliden, tehlikeli sınıfa yükseltilmiştir. Söz konusu faaliyete ilişkin bir diğer kod ise '53.20.10: Paket ve koli gibi kargoların toplanması, sınıflandırılması, taşınması ve dağıtımı faaliyetleri (dökme yükler ve evrensel hizmet yükümlülüğü altında postacılık faaliyetleri hariç)' altılı kod ve tanımıyla ifade edilmekte olup tehlikeli sınıfta yer almaktadır.

6331 sayılı Kanunun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yapılmakta olup işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak idari para cezaları ve uygulamalarına yönelik hususlar Kanunun 26 ncı maddesinde düzenlenmiştir.

Çalışma şekilleri yönünden hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan motokuryeler 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4/1-(a)) kapsamında sigortalı olabilmekteyken, hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına çalışanlar ise Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi (4/1-(b)) kapsamında sigortalı olabilmektedir.

Öte yandan, önergede yer alan iş kazalarına ilişkin veriler Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) resmi internet sayfasında (www.sgk.gov.tr) yer almaktadır."

Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Motosikletli kuryelerin iş sağlığı ve güvenliği sorunlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44513, 8 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44513-motosikletli-kuryelerin-is-sagligi-ve-guvenligi-sorunlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a500572d-4ebf-4a12-ad9e-019e16bff16c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
