# Hayvan sağlığı ilaçları için ilaç takip sistemi kurulması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/44594 - **Veren:** Ömer Öcalan (DEM Parti, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 11 Mayıs 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 108 gün sonra, 27 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fe94957e-676f-48d0-ad3c-019e1c702de9 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44594-hayvan-sagligi-ilaclari-icin-ilac-takip-sistemi-kurulmasi-talebine-iliskin > Ömer Öcalan (DEM Parti), 11 Mayıs 2026 tarihinde 7/44594 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 108 gün sonra, 27 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Türkiye'de beşeri ilaçlarda uygulanan karekod (ilaç takip sistemi) zorunluluğuna karşın, hayvan sağlığı ilaçlarında benzer bir izlenebilirlik sisteminin bulunmaması önemli bir denetim boşluğu yaratmaktadır. Bu durum; ilaçların üretimden son kullanıcıya kadar takibini imkânsız hale getirmekte, sahte, kaçak ve kontrolsüz ürünlerin piyasada dolaşımını kolaylaştırmaktadır. Özellikle son yıllarda sanal platformlar, hayvan pazarları ve petshoplar üzerinden kontrolsüz ilaç satışlarının arttığı gözlemlenmektedir. Veteriner hekim kontrolü dışında gerçekleşen bu satışlar; hem hayvan sağlığını hem de zoonotik hastalıklar, antibiyotik direnci ve gıda güvenliği gibi başlıklar üzerinden doğrudan halk sağlığını tehdit eder hale gelmiştir. Diğer yandan, hayvan sağlığı ilaçlarında fiyatların serbest piyasaya bırakılması,spot ilaç piyasası" olarak tanımlanan kayıt dışı ve denetimsiz ticaretin büyümesine zemin hazırlamaktadır. Beşeri ilaçlarda olduğu gibi kamu otoritesinin fiyat düzenleyici rol üstlenmemesi, bu alanın kontrolünü daha da zorlaştırmaktadır. Bu iki temel sorun (karekod sisteminin olmaması ve ilaç fiyatlarının düzenlenmemesi) yıllardır dile getirilmesine rağmen çözüme kavuşturulamamıştır. Bu bağlamda: 1. Türkiye'de hayvan sağlığı ilaçlarında karekod veya benzeri bir izlenebilirlik sisteminin bulunmamasının gerekçesi nedir? 2. Hayvan sağlığı ilaçları için üreticiden tüketiciye kadar takip sağlayacak biriilaç takip sistemi' kurulmasına yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma var mıdır? Varsa hangi aşamadadır? 3. Sanal platformlar, hayvan pazarları ve petshoplar üzerinden yapılan kontrolsüz ilaç satışlarının denetimine ilişkin Bakanlığınızın mevcut uygulamaları nelerdir? Son 5 yılda bu alanlarda yapılan denetim ve uygulanan yaptırımların sayısı nedir? 4. Veteriner hekim kontrol ve gözetimi dışında ilaç kullanımının halk sağlığı üzerindeki risklerine ilişkin Bakanlığınızın yaptığı bir etki analizi mevcut mudur? 5. Hayvan sağlığı ilaçlarında fiyatların serbest piyasaya bırakılmasının, kayıt dışı ispot ilaç piyasasını" büyüttüğüne ilişkin iddialar hakkında Bakanlığınıza ulaşan tespit veya şikâyetler bulunmakta mıdır? 6. Hayvan sağlığı ilaçlarında son yıllarda enflasyon üstü fahiş artışların, hayvansal ürünlerdeki fiyat artışlarına etkisi konusunda etki analiz raporuna bağlı düzenleyici bir çalışmanız mevcut mudur? 7. Beşeri ilaçlarda olduğu gibi hayvan sağlığı ilaçlarında da fiyatların kamu otoritesi tarafından belirlenmesine veya sınırlandırılmasına yönelik bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? 8. Sahte, kaçak ve kayıt dışı hayvan sağlığı ilaçlarının piyasadan temizlenmesine yönelik Bakanlığınızın kısa ve orta vadeli somut eylem planı nedir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız tarafından, 5996 sayılı 'Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu" kapsamında çıkarılan "Ev Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik" hükümleri kapsamında ev hayvanları üretimi ve satışı yapılan iş yerleri ruhsatlandırılmaktadır. Bu doğrultuda, 2025 yılında 2.402 ev hayvanı satış yeri, 188 ev hayvanı üretim yeri, 237 ev hayvanı barınma yeri ve 88 ev hayvanı eğitim yeri bulunmaktadır. Bahse konu iş yerleri, Il Tarım ve Orman Müdürlüklerimiz personelince ilgili Yönetmelik kapsamında her yıl en az bir kez denetlenmektedir. Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik'in 80'nci maddesinin birinci fıkrası gereğince veteriner ecza depoları yılda en az iki, perakende satış yerleri ise yılda en az bir defa teftiş edilmektedir. Bunun dışında gerekli görülen hallerde de teftiş yapılabilmektedir. Bu denetimlerde ruhsatsız ürün bulundurulup bulundurulmadığı, ilaçların reçeteye uygun kullanımı ve kayıt düzeni kontrol edilmektedir. Kaçak veteriner ilaçlarının piyasaya arzını engellemek amacıyla, tedarik zincirinin her aşamasını kapsayan bütüncül ve risk odaklı denetim mekanizmaları uygulanmaktadır. İthalat sürecinde yalnızca ruhsatlı ve izinli ürünlerin ülkeye girişine müsaade edilmekte; gümrük kapılarında belge kontrolleri, fiziki incelemeler ve gerektiğinde laboratuvar analizleri yapılmaktadır. Şüpheli sevkiyatlar risk analizine göre seçilerek daha sıkı denetime tabi tutulmaktadır. Ayrıca piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri çerçevesinde saha kontrolleri, numune alımları ve analizler yapılmakta ihbar ve şikayetler hızlı şekilde değerlendirilmektedir. Bakanlığımızca yürütülen denetimler ile vatandaşlardan gelen şikayetler neticesinde, bazı e-ticaret platformları ve bağımsız internet siteleri aracılığıyla mevzuata aykırı şekilde veteriner tıbbi ürünlerin satışının ve/veya tanıtımının yapıldığı tespit edildiğinde, mevzuata aykırı faaliyet gösterdiği belirlenen şahıs ve/veya firmalara ait bilgiler ilgili alışveriş platformlarından talep edilmekte 5996 sayılı Kanun kapsamında, gerekli idari işlemler tesis edilmekte ve ilgili içeriklerin yayından kaldırılması sağlanmaktadır. Ayrıca, bağımsız internet siteleri üzerinden gerçekleştirilen satışlara ilişkin olarak (facebook, twitter, ınstagram vb.) şikâyet konusu olan sitelere erişim kısıtlaması yapılması adına, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna gerekli bildirimler yapılmaktadır. Mevzuata aykırı durumların tespiti halinde idari yaptırımlar uygulanarak caydırıcılık sağlanmaktadır. Koruyucu hekimlik uygulamalarının yaygınlaştırılması ve biyogüvenlik önlemlerinin artırılması amacıyla, gerek aşılama çalışmaları esnasında mahallinde birebir olarak gerekse düzenlenen toplantılar ile yetiştiricilerimiz konu hakkında bilgilendirilmektedir. Ayrıca eğitim faaliyetleri kapsamında liflet, afiş ve broşürler hazırlanarak dağıtımı da yapılmaktadır. Bu uygulamaların yanısıra; • 01.01.2018 tarihinde hayvan hastalıkları ile mücadelede kullanılan ilaçların izlenebilirliğini sağlamak, hayvansal gıdalardaki kalıntıyı önlemek ve ilaç tüketimini kontrol altına almak amacıyla veteriner hekimlerin reçetelerini elektronik ortamda düzenleyebileceği Elektronik Reçete Sistemi (E-Reçete)'ne, • 01.03.2018 tarihinde hayvan sağlığı ve gıda güvenliğinin temini amacıyla veteriner ilaçlarının ve ilaçların üretimi için gerekli hammaddelerin ithalatı, üretimi ile toptan ve perakende satış noktalarına dağıtımının izlenebilirliğini sağlamak için de Veteriner İlaç Takip Sistemi (İTS)'ne geçilmiştir. Bakanlığımızca veteriner tıbbi ürünlerin izlenebilirliğinin artırılması amacıyla karekod sistemine geçilmesine yönelik çalışmalar yürütülmekte olup söz konusu çalışmalar devam etmektedir. Son 5 yıl içerisinde veteriner muayenehaneleri, poliklinikler ve hayvan hastanelerinde toplam 53.000 denetim gerçekleştirilmiştir. Ülkemiz de veteriner tıbbi ürünlerin satışına ilişkin hususlar da 5996 sayılı Kanun ile belirlenmiştir. Bakanlığımız, Kanun'un 13'üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince ülke ihtiyaçları, piyasa koşulları, kamu yararı ve hizmetin gereklerini dikkate alarak gerektiğinde veteriner tıbbi ürünlerin satış fiyatlarını belirleyebilmektedir. Ancak diğer pek çok Avrupa Birliği ülkesinde olduğu gibi, ülkemizde de veteriner tıbbi ürünlerin fiyatları serbest piyasa ekonomisine göre şekillenmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ömer Öcalan (DEM Parti, Şanlıurfa). “Hayvan sağlığı ilaçları için ilaç takip sistemi kurulması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44594, 11 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44594-hayvan-sagligi-ilaclari-icin-ilac-takip-sistemi-kurulmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fe94957e-676f-48d0-ad3c-019e1c702de9 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.