# Asgari ücretle çalışan kişilerin sayısı ile işgücü ödemelerinin GSYİH'den aldığı payın yıllar içindeki değişimine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/4463
- **Veren:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 21 Eylül 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 46 gün sonra, 6 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/30641607-15c6-4964-85fb-018abcabc40b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4463-asgari-ucretle-calisan-kisilerin-sayisi-ile-isgucu-odemelerinin-gsyih-den-aldigi-payin-yil

> Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 21 Eylül 2023 tarihinde 7/4463 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 46 gün sonra, 6 Kasım 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasanın 98? inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Mal DANIŞ BEŞTAŞ Erzurum Milletvekili

TÜİK verileri incelendiğinde; Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçildiğinden bu yana Türkiye'de işçilerin milli gelirden aldığı pay giderek azaldığı ve işveren paylarının yükseldiği tespit edilmiştir. İşçi gücü ödemelerinin Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) içindeki payı 2021'de yüzde 26,8 iken bu oran 2022 yılında yüzde 23,6'ya kadar gerilemiştir. Bu oran 2019 yılında yüzde 31,3"dir. Buna göre son üç yılda işçiler milli gelirden aldıkları her 4 liranın I lirasını kaybetmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri halk arasında milli gelir olarak bilinen GSYH?nin nasıl paylaşıldığını göstermektedir. Buna göre; Türkiye'nin 2022 yılı GSYH'si 15 trilyon 11 milyar 776 milyon TL olmuştur.. Bunun 3 trilyon 536 milyarı işgücü ödemelerine ayrılmıştır. Net işletme artığı/karma gelir ise 7 trilyon 2015 milyar lira olarak kayda geçmiştir. Yani, milli gelirin yüzde 23,55'i işgücü ödemelerine giderken net işletme artığı/karma gelirin payı yüzde 48,06 olarak tespit edilmiştir. TÜİK'in 2009'dan bu yana son 14 yılı kapsayan verilerine bakıldığında işgücü ödemelerinin payının en düşük olduğu yıl 2022 olmuştur.

GSYH paylaşımında işçilerin payı son yıla kadar yüzde 26,4'ün altına düşmemiştir. İşçilerin GSYH payındaki oranının bu düşüşü, enflasyon oranlarındaki artış ile birlikte değerlendirildiğinde; asgari ücretli ve yine açlık sınırının dahi altında kalan ücretlerle çalıştırılan işçilerin geçim sıkıntılarının giderilmesi adına acilen önlem alınması gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Adres: TBMM Ana Bina 2. Kat No: 392 Çankaya / Ankara

Türkiye'de 2018-2023 yılları arasında ve yıllara göre belirtilmek kaydıyla asgari ücretle çalışan işçi sayısı kaçtır?

Önergeyi cevaplayacağınız tarih itibarıyla; Türkiye genelinde sendika üyesi işçi sayısı kaçtır? Sendika üyesi işçilerden kaçı asgari ücretle çalışmaktadır?

2018-2023 yılları arasında yıllara göre belirtilmek kaydıyla, kayıt dışı çalışan işçi sayısı kaçtır?

İşgücü ödemelerinin son yıllarda artan oranlarla azalmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? İşgücü ödemelerinde yaşanan düşüşün sebepleri nelerdir?

GSYH oranında işçi ve işveren paylarının oranları değerlendirildiğinde kamu ve özel sektör bazında, büyüyen sermaye karşısında eriyen işçi ücretleri ve gelir adaletsizliğinin önlenmesi adına bir çalışmanız mevcut mudur?

2022- 2023 yılları arasında işgücünden çekilen işçi sayısı kaçtır? Bu işçilerin kaçı kadın kaçı erkektir?

2022-2023 yılları arasında asgari ücretle çalışan kadın sayısı kaçtır?

İşgücü ödemelerinde yaşanan düşüşün işçi ve emeklilerde yarattığı ekonomik sorunların önlenmesi ve çözümü adına Bakanlığınızın mevcut bir planlaması var mıdır?

2023 yılı önergeyi cevaplayacağınız tarih itibarıyla, işgücü ödemelerinin GSYH içindeki oranı nedir?

Gelir dağılımı ve vergi sistemini düzenleyerek işçi ücretleri üzerindeki vergi yükünü azaltmak ve vergi adaletinin tesisini sağlamaya yönelik yapısal değişiklik planlaması mevcut mudur?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 27.09.2023 tarihli ve B-43452547-120.07.04-1290201 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ tarafından yöneltilen 7/4463 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"22/12/2021 tarihli ve 7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'da yapılan düzenleme ile tüm ücretlilerin asgari ücret düzeyine kadar olan gelirleri gelir ve damga vergisi dışında bırakılmıştır. Yapılan yasal düzenlemeyle yalnızca işçiler değil tüm çalışanlar kapsama alınmıştır. Böylece ücretlerin asgari ücrete kadar olan kısmı vergi dışı bırakılarak işçilerin net ücretlerinde çok önemli bir artış sağlanırken, istihdam, üretim ve yatırım da desteklenmiştir.

Diğer yandan sendikaların üye sayılarına ilişkin veriler, 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Gereğince İşkollarındaki İşçi Sayıları ve Sendikaların Üye Sayılarına İlişkin 2023 Temmuz Ayı İstatistikleri Hakkında Tebliğ'de yer almaktadır."

Prof. Dr. Vedat IŞIİKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Asgari ücretle çalışan kişilerin sayısı ile işgücü ödemelerinin GSYİH'den aldığı payın yıllar içindeki değişimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4463, 21 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4463-asgari-ucretle-calisan-kisilerin-sayisi-ile-isgucu-odemelerinin-gsyih-den-aldigi-payin-yil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/30641607-15c6-4964-85fb-018abcabc40b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
