# Staj ve çıraklığa başlama tarihinin sigorta başlama tarihi olarak kabul edilmesi talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/44659
- **Veren:** Zeynel Emre (CHP, İstanbul)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 15 Mayıs 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 94 gün sonra, 17 Ağustos 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d292b2b9-f658-43c2-9ff3-019e3b0f57ec
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44659-staj-ve-cirakliga-baslama-tarihinin-sigorta-baslama-tarihi-olarak-kabul-edilmesi-talebine

> Zeynel Emre (CHP), 15 Mayıs 2026 tarihinde 7/44659 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 94 gün sonra, 17 Ağustos 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Türkiye'de 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında çırak, mesleki eöKim öğrencisi ve stajyer olarak çalışan milyonlarca yurttaş, eğitim döneminde fiilen üretim sürecine katılmış, işyerlerinde çalışmış ve SGK sistemi içinde tescil edilmiştir. Ancak bu kişilerin sigortalılıkları çoğunlukla yalnızca kısa vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortasıyla sınırlı tutulmuş; yaşlılık, malullük ve ölüm sigortası gibi emekliliğe esas uzun vadeli primler yatırılmamıştır.

Bu nedenle e-Devlet kayıtlarında "ilk işe giriş tarihi" olarak görülen staj ve çıraklık başlangıçları, emeklilik hesabında sigorta başlangıcı kabul edilmemekte; vatandaşlar yıllar sonra aynı kayıt nedeniyle sosyal güvenlik sisteminde görünür, ancak emeklilik hakkı bakımından görünmez hale gelmektedir. 2023 yılında çıkarılan EYT düzenlemesinde de bu kesimin kapsam dışında bırakılması, mağduriyeti daha görünür hale getirmiştir. Son olarak 10 Mayıs 2026'da Ankara'da yapılan "Büyük Ankara Buluşması"nda staj ve çıraklık sigortası mağdurları, e-Devlet'te görünen ilk tescil tarihlerinin emeklilik başlangıcı sayılmasını veya en azından bu süreler için geriye dönük borçlanma hakkı tanınmasını talep etmişlerdir.

Mevcut sistemin gençleri çalışma hayatına erken yaşta dahil ederken, emeklilik hakkı bakımından bu emeği yok sayması sosyal devlet, hakkaniyet ve çalışma hayatında eşitlik ilkeleri bakımından tartışmalıdır.

Bu bağlamda;

1. SGK kayıtlarında stajyer, kursiyer, aday çırak, çırak veya mesleki eğitim öğrencisi olarak ilk tescili yapılmış; ancak bu tescili emeklilik başlangıcı sayılmayan yurttaşların toplam sayısı kaçtır? Yıllara, illere, cinsiyete, eğitim türüne ve sigorta kodlarına göre ayrımı nedir?

2. 3308 sayılı Kanun kapsamında fiilen işyerlerinde çalışan çırak ve stajyerlerin SGK sistemi içinde tescil edilmesine rağmen, bu tescilin uzun vadeli sigorta başlangıcı sayılmamasının açık hukuki gerekçesi nedir? Bakanlığınız bu uygulamayı sosyal güvenlik hakkı ve sosyal devlet ilkesi bakımından nasıl değerlendirmektedir? 3. Hâlihazırda SGK istatistiklerinde yüz binlerce çırak ve bir milyonu aşkın stajyer veya kursiyer bulunduğu dikkate alındığında, bugün sistemde bulunan gençlerin ileride aynı emeklilik mağduriyetiyle karşılaşmaması için Bakanlığınızın konuya ilişkin görüşü nedir? Bu konuda bir hazırlık veya mevzuat değişikliği çalışması yürütülmekte midir?

4. Staj ve çıraklık dönemlerinde kısa vadeli primleri yatırılmış olan kişilere, talep etmeleri halinde bu süreleri uzun vadeli sigorta kollarına tamamlayabilmeleri için geriye dönük borçlanma hakkı tanınması konusunda Bakanlığınızın teknik ve mali çalışması bulunmakta mıdır?

5. TBMM'ye staj ve çıraklık sürelerinin borçlanılması veya emeklilik başlangıcı sayılması amacıyla sunulmuş kanun teklifleri hakkında Bakanlığınızın resmi görüşü nedir? Bu tekliflere neden bugüne kadar olumlu yönde bir yasal süreç işletilmemiştir?

6. 2023 yılında EYT düzenlemesi yapılırken staj ve çıraklık başlangıcı bulunan yurttaşların kapsam dışında bırakılmasının gerekçesi nedir? Aynı işyerinde, aynı tarihlerde, benzer işi yapan kişilerden birinin emeklilik başlangıcı kabul edilirken diğerinin yalnızca "stajyer/çırak" sayılması çalışma hayatında eşitlik ilkesine uygun 7. Milli Eğitim Bakanlığı, SGK ve Bakanlığınız arasında stajyer ve çırakların sigortalılık statüsü, iş kazaları, iş sağlığı ve güvenliği, prim günleri ve emeklilik hakları konusunda ortak bir çalışma yapılmış mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ile Istanbul Milletvekili Sayın Zeynel EMRE tarafından yöneltilen 7/44659 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslek liselerinde okumakta iken veya yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı primi alınmaktadır. Emeklilik şartlarının belirlenmesine esas olan sigortalılık süresinin başlangıcında, sigortalı adına ilk defa emekliliğe esas olan (Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları) priminin ödendiği tarih esas alınmaktadır.

Bununla birlikte, 3/3/2023 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 7438 sayılı Kanunla; yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında tespit edilen sigortalıların söz konusu maddede düzenlenen yaş şartı dışındaki diğer şartları taşımaları hâlinde yaşlılık aylığından yararlanabilecekleri hüküm altına alınarak, 8/9/1999 ve daha önceki bir tarihte ilk kez sigortalılık başlangıcı bulunan sigortalıların, yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları arasında yer alan yaş koşulu kaldırılmış olup, prim gün sayısı şartında herhangi bir değişiklik yapılmamıştır."

Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Zeynel Emre (CHP, İstanbul). “Staj ve çıraklığa başlama tarihinin sigorta başlama tarihi olarak kabul edilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44659, 15 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44659-staj-ve-cirakliga-baslama-tarihinin-sigorta-baslama-tarihi-olarak-kabul-edilmesi-talebine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d292b2b9-f658-43c2-9ff3-019e3b0f57ec

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.