# Bakanlığa bağlı uygulama otellerinde çalışan usta öğreticilerin iş güvenceleri ve özlük haklarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/44710
- **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 15 Mayıs 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 23 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6bb03a6b-c673-4922-a4c8-019e2be238a9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44710-bakanliga-bagli-uygulama-otellerinde-calisan-usta-ogreticilerin-is-guvenceleri-ve-ozluk-ha

> Mahmut Tanal (CHP), 15 Mayıs 2026 tarihinde 7/44710 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 23 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeferi uyarınø yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticiler; öğrencilerin uygulamalı eğitim süreçlerinde aktif görev almakta, eğitim hizmetinin yürütülmesine doğrudan katkı sunmakta ve fiilen sürekli çalışma düzeni içerisinde görev yapmaktadır. Ancak bu personellerin önemli bir kısmının kadrolu personel statüsünde değerlendirilmediği, iş güvencesinden yoksun bırakıldığı, kıdem tazminatı hakkından yararlanamadığı, işsizlik maaşı alamadığı, yıllık ücretli izin hakkına sahip olmadığı, uzun yıllar hizmet vermesine rağmen atama ve kadro hakkından mahrum bırakıldığı, sürekli çalıştırılmalarına rağmen günlük yevmiye sistemine benzer güvencesiz bir çalışma modeli içerisinde tutulduğu yönünde ciddi şikâyetler ve mağduriyetler bulunmaktadır.

Aynı kurum içerisinde benzer görev ve sorumlulukları yerine getiren kadrolu personel ile usta öğreticiler arasında maaş, sosyal haklar ve özlük hakları bakımından ciddi eşitsizlikler yaşandığı ifade edilmektedir.

Özellikle uygulama otellerinde görev yapan birçok usta öğreticinin yıllardır kesintisiz biçimde çalıştırılmasına rağmen hâlen geçici ve güvencesiz statüde tutulması; kamu hizmetinin sürekliliği ilkesi, çalışma hakkı, eşitlik ilkesi ve sosyal devlet anlayışı bakımından ciddi tartışmalar doğurmaktadır.

Anayasa'nın 2'nci maddesinde düzenlenen sosyal hukuk devleti ilkesi gereği devletin çalışanların insan onuruna yaraşır koşullarda çalışmasını sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır. Anayasa'nın 49'uncu maddesine göre çalışma hakkı devletin koruması altındadır. Anayasa'nın 55'inci maddesi ise çalışanların yaptıkları işe uygun adil ücret ve sosyal haklara sahip olması gerektiğini hüküm altına almaktadır.

Kamu hizmetinin sürekliliği ilkesi gereği fiilen sürekli çalışan personelin yıllarca geçici ve güvencesiz statülerde çalıştırılması; çalışma barışını, iş güvenliğini ve eğitim hizmetinin niteliğini olumsuz etkilemektedir.

Bu bağlamda;

1. Türkiye genelinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı uygulama otellerinde görev yapan usta öğretici sayısı kaçtır?

2. Uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticilerin illere göre dağılımı nedir? Bu personellerin ortalama çalışma süresi kaç yıldır?

3. Uzun yıllardır fiilen sürekli çalışan usta öğreticilere rağmen neden kadrolu istihdam modeli uygulanmamaktadır?

4. Aynı kurum içerisinde benzer görev yapan kadrolu personel ile usta öğreticiler arasındaki maaş, sosyal hak ve özlük hakkı farklılıklarının gerekçesi nedir?

5. Uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticilerin iş güvencesinden yoksun bırakılması Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?

6. Usta öğreticilerin kıdem tazminatı, işsizlik maaşı ve yıllık ücretli izin hakkından yararlanamamasının hukuki gerekçesi nedir?

7. Fiilen sürekli çalıştırılmalarına rağmen günlük yevmiye sistemine benzer güvencesiz bir model içerisinde çalıştırılmalarının gerekçesi nedir?

8. Uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticilerin çalışma saatleri, fazla mesai durumları ve dinlenme sürelerine ilişkin son 5 yılda herhangi bir denetim yapılmış mıdır? Bu personellerin ücretleri hangi kriterlere göre belirlenmektedir?

9. Son 10 yılda uygulama otellerinde görev yapan kaç usta öğreticinin görevine son verilmiştir? Bu işlemlerin gerekçeleri nelerdir?

10. Uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticilerin sendikal haklarını kullanmaları nedeniyle herhangi bir idari baskı, soruşturma veya işlem uygulandığı yönünde Bakanlığınıza ulaşan şikâyet bulunmakta mıdır?

11. Bakanlığınıza son 5 yılda uygulama otellerinde çalışan usta öğreticilerin çalışma koşulları ve özlük haklarıyla ilgili kaç şikâyet ulaşmıştır?

12. Uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticilerin sosyal güvenlik, özlük hakları ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik bir çalışma yürütülmekte midir?

13. Eğitim hizmetinin sürekliliği açısından kritik görev üstlenen usta öğreticilerin kamu personeli statüsüne geçirilmesine yönelik herhangi bir yasal düzenleme hazırlığı bulunmakta mıdır?

14. Kamuda fiilen sürekli görev yapan ancak geçici statüde çalıştırılan personele ilişkin genel bir kadro düzenlemesi yapılması planlanmakta mıdır?

15. Uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticilerin fiilen sürekli çalıştırılmasına rağmen geçici statüde tutulmasının kamu hizmetinin sürekliliği ilkesiyle bağdaştırılmasına ilişkin Bakanlığınızın hukuki değerlendirmesi nedir?

16. Uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticilerin yıllardır dile getirdiği kadro, iş güvencesi ve özlük hakkı taleplerine ilişkin bugüne kadar neden kalıcı bir yasal düzenleme yapılmamıştır?

17. Uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticilerin yıllardır dile getirdiği ekonomik, sosyal ve özlük haklarına ilişkin sorunların çözümüne yönelik Bakanlığınızın kısa, orta ve uzun vadeli somut eylem planı nedir?

## Bakanlığın cevabı

:a) 07.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1851528 sayll yaziniz: 7/447o4

b) 14.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1859258 sayılı yazınız.

c) 21.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1863244 sayılı yazınız. 7/44 7o6

g) 08.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1870952 sayılı yazınız.7/44740 Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)' de kayıtlı yazılarla iletilen Kahramanmaraş Milletvekili Ali ÖZTUNÇ'un 7/43881, Muğla Milletvekili Selçuk ÖZDAĞ'ın 7/44350, Edirne Milletvekili Mehmet AKALIN'In 7/44353, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'in 7/44577 ve 7/44710, Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ' in 7/44701, Şırnak Milletvekili Ayşegül DOĞAN'ın 7/44702, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7/44704, Ağrı Milletvekili Heval BOZDAG'ın 7/44706, Izmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/44711, Yozgat Milletvekili İbrahim Ethem SEDEF'in 7/44713 ile Bartın Milletvekili Aysu BANKOGLU'nun 7/44715 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında uzman ve usta öğretici görevlendirmeleri; eğitim öğretim hizmetinin gerektirdiği ihtiyaçlar, ilgili kurumların ders ve uygulama programları, personel durumu, yürürlükteki mevzuat hükümleri ve fiilen yürütülen ders görevi esas alınarak yapılmaktadır.

16.12.2006 tarihli ve 26378 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 01.12.2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar' da, Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlerin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları veya okutmuş sayılacakları haftalık ders saatleri, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar düzenlenmiştir.

Söz konusu Karar'ın 9'uncu maddesinde; öğretmen sayısının yetersiz olması hâlinde, resmî görevi bulunmayanlar ile emeklilere okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30 saate kadar ek ders görevi verilebileceği; ilgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden resmî görevi bulunanlara haftada 10 saate, resmî görevi bulunmayanlara ise haftada 40 saate kadar okul öncesi, meslekî ve teknik ortaöğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebileceği hükme bağlanmıştır. Aynı madde kapsamında ders görevi verilenlerden resmî görevi bulunmayanlara, fiilen okuttukları her 2 saat ders için 1 saat daha eğitim öğretime destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenmektedir.

Aynı Karar'ın 20'nci maddesinin üçüncü fıkrasında ise aynı belediye sınırları içinde alanlarında veya ilgili öğretmenin girebileceği diğer alanlarda aylık karşılığı ders ve ek ders görevi saatlerini dolduramayan öğretmen varken bu derslerin 9'uncu maddede sayılanlara verilemeyeceği düzenlenmiştir. Bu çerçevede ek ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görevlendirilen usta öğreticiler, öğretmen ihtiyacının kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerle Bu nedenle ek ders ücreti karşılığı görevlendirme, kadrolu veya sürekli personel istihdamı niteliğinde olmayıp ilgili ders, kurs, uygulama veya eğitim faaliyetiyle sınırlı bir görevlendirme usulüdür. Uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticiler bakımından da görevlendirme ve ücretlendirme işlemleri aynı mevzuat çerçevesinde, yürütülen ders ve uygulama görevinin fiilen yerine getirilmesi esasına göre yapılmaktadır. Bu kapsamda usta öğreticilerin kadrolu personel ile aynı statüde değerlendirilmesi veya kadrolu personel özlük haklarından yararlandırılması mevcut mevzuat çerçevesinde mümkün bulunmamaktadır.

Ek ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görevlendirilenlerin yalnızca fiilen okuttukları ders görevi karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları mümkün olup bunun dışında bir ödeme yapılmasına ilişkin uygulama bulunmamaktadır. Bununla birlikte ek ders ücreti karşılığı görev yapanların ücretleri, 27.07.2022 tarihli ve 31905 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 26.07.2022 tarihli ve 5886 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile "fiilen okuttukları her 5 saat ders için 1 saat daha eğitim öğretime destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti" ödenmesi suretiyle artırılmış; daha sonra 11.11.2023 tarihli ve 32366 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 10.11.2023 tarihli ve 7769 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu düzenleme ¿fiilen

okuttukları her 2 saat ders için 1 saat daha" şeklinde değiştirilerek 1 Kasım 2023 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe konulmuştur.

Sigorta iş ve işlemleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80'inci maddesi gereği; sigortaları bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucuna göre hesaplanmaktadır. Aylık 126 saat derse giren bir usta öğreticinin sigortası 30 gün üzerinden yatırılmaktadır. Usta öğreticilerin emeklilik iş ve işlemleri, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu kapsamında yürütülmektedir.

Öte yandan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80'inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde, sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayılarının aynı zamanda prim ödeme gün sayılarını göstereceği; işveren ve sigortalı arasında kısmi süreli hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısının, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin 4857 sayılı Iş Kanunu'na göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunacağı ve bu hesaplamada gün kesirlerinin bir gün kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı maddenin (j) bendinde ise Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısının 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunacağı; bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratların dikkate alınmayacağı hükmü yer almaktadır.

Bu hükümlerden hareketle Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısında; uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısının 30 günü aşmamak kaydıyla bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu, uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayısının ise bir takvim ayındaki ek ders saati toplamının 7,5 saate bölünmesiyle tespit edileceği belirtilmiştir. Bu itibarla Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında görev yapan uzman ve usta öğreticiler ile uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayılarının belirlenmesinde söz konusu yazı çerçevesinde işlem yapılmaktadır.

Usta öğreticilerin kıdem tazminatı, işsizlik ödeneği, yıllık ücretli izin ve benzeri haklardan yararlanmasına ilişkin hususlar, ilgililerin tabi olduğu çalışma statüsü ve ilgili sosyal güvenlik/iş mevzuatı hükümleri kapsamında değerlendirilmektedir. Bakanlığımız bakımından uygulama; ihtiyaç duyulan ders, kurs veya uygulama faaliyetinin yürütülmesi amacıyla ek ders ücreti karşılığı görevlendirme yapılması, görevin fiilen yerine getirilmesi hâlinde ek ders ücretinin ödenmesi ve sosyal güvenlik bildirimlerinin ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılması esasına dayanmaktadır.

Usta öğreticilerin çalışma saatleri, ilgili eğitim kurumunun ders, kurs, uygulama ve eğitim programı çerçevesinde belirlenmekte; fazla çalışma, dinlenme süresi ve görev süresi gibi hususlar yürürlükteki mevzuat, görevlendirme şartları ve fiilen yürütülen eğitim faaliyeti dikkate alınarak uygulanmaktadır. Görevlendirmeler sürekli kadro veya işçi statüsünde istihdam niteliğinde olmadığından, görevin sona ermesi de ilgili ders, kurs veya uygulama faaliyetinin sona ermesi, ihtiyaç durumunun ortadan kalkması ya da mevzuatta öngörülen diğer şartlar çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Uygulama otellerinde görev yapan usta öğreticilerin sendikal haklarını kullanmaları nedeniyle idari baskı, soruşturma veya işlem uygulandığına ilişkin somut bilgi ve belge

bulunması hâlinde, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmaktadır. Bakanlığımıza bağlı kurumlarda görev yapan personel hakkında ileri sürülen iddialar; somut bilgi, belge, ihbar veya şikâyete dayanması hâlinde ilgili mevzuat kapsamında incelenmekte, sübut bulan hususlar bakımından gerekli idari işlemler tesis edilmektedir.

Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında görev yapan usta öğreticilere ilişkin sayı, illere göre dağılım, ortalama çalışma süresi, görevlendirme ve görevin sona ermesine ilişkin bilgiler, görev yapılan kurumların türü, açılan ders/kurs/uygulama programı, ihtiyaç durumu ve ilgili dönemdeki fiilî görevlendirmelere göre değişebilmektedir. Bu nedenle söz konusu iş ve işlemler, ilgili kurum kayıtları ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde takip edilmektedir.

Usta öğreticilerin kamu personeli statüsüne geçirilmesine veya geçici statüde görev yapan personele ilişkin genel bir kadro düzenlemesi yapılmasına yönelik hususlar ise yalnızca Bakanlığımızın görev alanı içinde değerlendirilebilecek nitelikte olmayıp, kamu personel rejimi, bütçe imkânları, ilgili kanuni düzenlemeler ve yetkili kurumların değerlendirmeleri çerçevesinde ele alınabilecek konulardır. Mevcut durumda Bakanlığımız uygulamaları, yürürlükteki mevzuat hükümleri doğrultusunda ek ders ücreti karşılığı görevlendirme, fiilen yerine getirilen ders görevi karşılığı ödeme ve ilgili sosyal güvenlik bildirimlerinin yapılması esasına göre yürütülmektedir.

Yusuf TEKİN
MiJi Eğitim Bakanı

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Bakanlığa bağlı uygulama otellerinde çalışan usta öğreticilerin iş güvenceleri ve özlük haklarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44710, 15 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44710-bakanliga-bagli-uygulama-otellerinde-calisan-usta-ogreticilerin-is-guvenceleri-ve-ozluk-ha (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6bb03a6b-c673-4922-a4c8-019e2be238a9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
