# Kürtçenin kamusal hizmetlerde kullanımına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/44828 - **Veren:** Mehmet Kamaç (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 18 Mayıs 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 18 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e0dd0a00-e73d-4c98-891c-019e44a455fd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44828-kurtcenin-kamusal-hizmetlerde-kullanimina-iliskin > Mehmet Kamaç (DEM Parti), 18 Mayıs 2026 tarihinde 7/44828 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 18 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasanın 98 ve Iç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı vesilesiyle, Türkiye'de milyonlarca yurttaşın anadili olan Kürtçenin kültürel yaşamda korunması, geliştirilmesi ve kamusal destek mekanizmalarından eşit biçimde yararlanabilmesi meselesi bir kez daha gündeme gelmiştir. Dil, yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda halkların tarihsel hafızasını, kültürel üretimini ve toplumsal birikimini taşıyan temel unsurlardan biridir. Buna karşın Kürtçe tiyatro, yayıncılık, sinema, müzik ve kültürel etkinlik alanlarında üretim yapan kişi ve kurumların uzun yıllardır çeşitli yapısal sorunlarla karşı karşıya kaldığı ifade edilmektedir. Özellikle Kürtçe kültürel üretim yapan kurumların kamusal desteklerden yeterince yararlanamadığı, bazı etkinliklerin idari kararlarla engellendiği ve Kürtçenin kültürel yaşam içerisindeki görünürlüğünün sınırlı kaldığı yönünde kamuoyuna yansıyan çok sayıda tartışma bulunmaktadır. Kültürel hakların korunması; demokratik toplum, kültürel çoğulculuk ve eşit yurttaşlık ilkelerinin gereği olduğu kadar, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler açısından da önem taşımaktadır. Bu bağlamda aşağıdaki soruların yanıtlanması önem taşımaktadır. Bu bağlamda: 1. Son 10 yıl içerisinde Bakanlığınız tarafından Kürtçe tiyatro, sinema, müzik, yayıncılık veya kültürel etkinlik alanlarında faaliyet yürüten kişi ya da kurumlara sağlanan destek miktarı nedir? 2. Kürtçe kültürel üretim yapan kurumların Bakanlığınız destek programlarından yararlanma oranı nedir? 3. Son 5 yıl içerisinde Kürtçe tiyatro oyunları, konserler, festivaller veya kültürel etkinliklere ilişkin Bakanlığınıza ulaşan yasaklama, iptal veya idari müdahale başvurusu sayısı kaçtır? 4. Kürtçe çocuk kitapları, çeviri eserler ve yayıncılık faaliyetlerinin desteklenmesine yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü özel bir program bulunmakta mıdır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat C-203 TBMM/ANKARA 5. Devlet tiyatroları, kütüphaneler, kültür merkezleri ve diğer kültürel kurumlarda Kürtçe eserlerin görünürlüğünün artırılmasına yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir? 6. Kürtçenin kültürel yaşamda korunması ve geliştirilmesi amacıyla Bakanlığınızın hazırladığı herhangi bir strateji belgesi, eylem planı veya politika çalışması bulunmakta mıdır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat C-203 TBMM/ANKARA ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü)'ca; Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren Ankara Resim ve Heykel Müzesi Müdürlüğü bünyesindeki Türk Ocağı Konser Salonu, Bakanlığımız Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü Süreli Kullanım Yönergesi'nin ilgili hükümleri kapsamında kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin kullanımına tahsis edilmektedir. Özel Tiyatroların Kayıt İşlemlerine Dair Yönetmelik ile Özel Tiyatroların Projelerine Yapılacak Yardımlara İlişkin Yönetmelik kapsamında kayıt altına alınan ve proje destek başvuruları uygun bulunan özel tiyatroların projelerine Bakanlığımızca destek sağlanmaktadır. Anılan yönetmeliklerde konu, içerik veya temaya ilişkin herhangi bir sınırlayıcı hüküm bulunmadığından, nakdî destekler proje esaslı olarak değerlendirilmekte ve bu kapsamda herhangi bir ayrım gözetilmemektedir. Ayrıca, Genel Müdürlük tarafından sanat ve kültür ürünlerine yönelik alınmış herhangi bir sansür veya yasaklama kararı bulunmamaktadır. Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünce yayımlanan Ermeni Bestekârlar (Kürdilihicazkâr Faslı), Aynı Telden Ayrı Dilden (Gayrimüslim Besteciler), Farklı Diller Farklı Renkler ve Farklı Diller Farklı Renkler-2 adlı sesli yayınlarda; ortak kültürel mirasımızı yansıtan Kürtçe, Ermenice, Arapça, Süryanice, Boşnakça, Azerice, Kazakça, Lazca, Zazaca ve Rumca eserlere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra, Genel Müdürlüğe bağlı olarak faaliyet gösteren tüm sanat birimleri, özellikle Diyarbakır Devlet Klasik Türk Müziği ve Medeniyetler Korosu, kuruluşundan bu yana ülkemizin kültürel zenginliğinin tanıtılmasına katkı sağlayan programlar gerçekleştirmektedir. Bakanlığımız (Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü)'ca; Millî Kültür Eserlerinin Basımı ve Yayımı Projesi kapsamında Bakanlığımız; ülkemizin kültürel, edebî, tarihi ve sanatsal değerlerinin tanıtılmasını, geniş kitlelere ulaştırılmasını ve gelecek kuşaklara aktarılmasını amaçlamaktadır. Bakanlığımızca, asırlardır ortak kültürel değerler etrafında bir arada yaşayan toplumumuzun kültürel birikimine ışık tutan, edebî ve sosyolojik açıdan önem taşıyan eserlerin yayımlanmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu doğrultuda, Kürtçenin klasik eserleri 2010 yılından bu yana Bakanlığımızca yayımlanmaktadır. Bakanlığımız ile Mardin Artuklu Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü iş birliğinde, Aleksandre Jaba Koleksiyonu'nda yer alan 69 Kürtçe eser, Türkçe ve Kürtçe inceleme metinleriyle birlikte 15 cilt hâlinde 2025 yılında yayımlanmıştır. Jaba Koleksiyonu; mevlid, mesnevi, şiir, halk edebiyatı ürünleri, hikâyeler, sözlükler ve didaktik metinler gibi farklı türlerdeki eserleri bir araya getirerek önemli bir kültürel birikimi ortaya koymaktadır. 2010-2025 yılları arasında, 2025 yılında yayımlanan 15 ciltlik Aleksandre Jaba Koleksiyonu dâhil olmak üzere toplam 18 başlık Kürtçe eser yayımlanmıştır. Bakanlığımızca Kürtçe klasik eserlerin yayımlanmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Ayrıca, kütüphaneler için gerçekleştirilen yayın alımları kapsamında yayınevleri desteklenmekte olup bu çerçevede yayınevlerinden yapılan 561 başvuru arasından toplam 19.150 Kürtçe kitap satın alınmıştır. Bakanlığımız (Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü)'ca; Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü tarafından, somut olmayan kültürel mirasın araştırılması, tespiti ve envanterlenmesi çalışmaları kapsamında 2008 yılından bu yana Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanteri Programı yürütülmekte olup bugüne kadar 368 yaşayan miras unsuru envantere kaydedilmiştir. Söz konusu envanter çalışmaları, yerelden ulusala uzanan bir süreç içerisinde yürütülmekte; illerde oluşturulan Yaşayan Miras Il Tespit Komisyonlarınca belirlenen unsurlar, Bakanlığa iletilmekte ve her yıl toplanan Somut Olmayan Kültürel Miras Tespit Komisyonunca değerlendirilmektedir. Diyarbakır, Muş ve Şanlıurfa illerinde yürütülen alan araştırmaları ve tespit çalışmaları sonucunda, Kürtçenin önemli sözlü anlatım geleneklerinden biri olan "Dengbejlik", Somut Olmayan Kültürel Miras Tespit Komisyonunca değerlendirilerek Türkiye Ulusal Envanteri'ne kaydedilmiştir. Bu kapsamda, 2014 yılında tamamlanan çalışmalar sonucunda Diyarbakır, Muş ve Şanlıurfa illerinde dengbejlik geleneğine ilişkin envanter kayıtları oluşturulmuştur. Bakanlığımız (Sinema Genel Müdürlüğü)'ca; Sinema Genel Müdürlüğünce son 10 yıl içerisinde, Kürtçe ağırlıklı, Kürtçe diyalog içeren veya tamamı Kürtçe olan yapımlar kapsamında 8 kısa film, 6 belgesel, 1 çekim sonrası destek projesi ve 1 uzun metrajlı sinema filmi olmak üzere toplam 16 projeye destek sağlanmıştır. Bakanlığımız (Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü)'ca; Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü repertuvarında farklı kültürel değerleri konu alan eserler yer almaktadır. Bu kapsamda, Ahmed-i Hânî'nin 1692 yılında Kurmancî lehçesiyle kaleme aldığı Mem û Zîn eserinden hareketle Cuma Boynukara tarafından yazılan Mem ile Zin adlı oyun, Diyarbakır Devlet Tiyatrosunca 38 temsil gerçekleştirilerek 14.677 seyirciye ulaşmıştır. Aynı eser, Van Devlet Tiyatrosu tarafından da 61 temsilde sahnelenmiş ve 15.704 seyirciyle buluşmuştur. Bunun yanı sıra, Van Devlet Tiyatrosu yapımı Siyabend ile Xece adlı oyun son on yıl içerisinde 43 temsil gerçekleştirmiş ve 14.403 seyirciye ulaşmıştır. Genel Müdürlük kayıtlarına göre son beş yıl içerisinde, Kürtçe veya diğer dillerde sahnelenen tiyatro oyunlarına ilişkin Genel Müdürlük tarafından alınmış herhangi bir yasaklama veya iptal kararı bulunmamaktadır. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Kamaç (DEM Parti, Diyarbakır). “Kürtçenin kamusal hizmetlerde kullanımına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44828, 18 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44828-kurtcenin-kamusal-hizmetlerde-kullanimina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e0dd0a00-e73d-4c98-891c-019e44a455fd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.