# Fındık piyasasında faaliyet gösteren bir şirket hakkındaki bazı iddialara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/44849
- **Veren:** Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 15 Mayıs 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 129 gün sonra, 21 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1f848a21-8204-420e-99a6-019e3af5f94b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44849-findik-piyasasinda-faaliyet-gosteren-bir-sirket-hakkindaki-bazi-iddialara-iliskin

> Mustafa Adıgüzel (CHP), 15 Mayıs 2026 tarihinde 7/44849 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 129 gün sonra, 21 Eylül 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Konu: Ferrero'nun Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü ziyareti

Ferrero firmasının Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nü ziyaret ederek Türkiye'nin kahverengi kokarca ile mücadele konusundaki çalışmaları ile ilgili bilgi alıp verilere ulaşmış olması fındık sektöründe tartışma yaratmıştır. Türkiye'nin en stratejik ve ihracatta birinci sırada bulunan tarım ürünü fındıkta uzun yıllardır piyasada hakim olan İtalyan Ferrero firması hakkında, Rekabet Kurumu tarafından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında soruşturma yürütülmüş, piyasa bozucu faaliyetleri kanıtlanmış ve firmaya uyarıda bulunulmuştur. Rekabet Kurumu bu firmaya bazı yaptırımlarda bulunmuş ve firma da suçunu kabul ederek bu yaptırımlara uymayı taahhüt etmiştir. Ancak sonrasında piyasa bozucu faliyetlerine devam etmiştir. Buna karşın Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü tarafından yapılan sosyal medya paylaşımında; Ferrero Fındık Global Bitki Hastalık ve Zararlıları Departman Lideri Matteo Maspero, Doğu Karadeniz Teknik Uzmanı Yücel Selimoğlu ile birlikte Ferrero Türkiye yöneticilerinin enstitüyü ziyaret ettiği, biyolojik mücadele laboratuvarında kahverengi kokarca ile ilgili çalışmalar hakkında bilgi aldığı belirtilmiştir. Üstelik kurum sayfasında bu ziyaret için teşekkür edilmiştir. Türkiye'de fındıkta piyasa bozucu faaliyetleriyle ilgili resmi tespitler olan ve özellikle Güney Amerika ile Şili'de alternatif fındık üretim alanları geliştirdiğine yönelik haberler üreterek bir algı çalışması ile fındık üreticilerimize parmak sallayan, uluslararası gazete ve dergilerde kaynağı belirsiz haberler yaptırarak Türkiye'de piyasa bozucu faaliyetlerine devam eden bir şirketin; ülkemize ait kamu araştırma kurumlarında yürütülen çalışmalara erişim sağlaması, laboratuvar ziyaretleri gerçekleştirmesi ve stratejik tarımsal verilere ulaşması kabul edilemez.

Bu bağlamda;

1. Ferrero yetkililerinin Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nü ziyaret etmesine kim veya kimler aracılık etmiş, ziyaret hangi makamın onayıyla gerçekleştirilmiştir?

2. Söz konusu ziyaret için Tarım ve Orman Bakanlığı merkez teşkilatı veya ilgili genel müdürlüklerden herhangi bir izin alınmış mıdır?

3. Ferrero yetkililerinin giriş yaptığı biyolojik mücadele laboratuvarlarında hangi çalışmalar yürütülmektedir? Bu ziyaret sırasında hangi bilgi, sunum veya teknik içerikler ilgili firma ile paylaşılmıştır?

4. Ziyaret kapsamında kurum içi rapor, veri, numune, analiz sonucu veya bilimsel çalışma sonucu paylaşılmış mıdır?

5. Rekabet Kurumu tarafından hakkında rekabet ihlali iddialarıyla soruşturma yürütülmüş bir firmanın, devletin tarımsal araştırma laboratuvarlarına erişimine ilişkin özel bir güvenlik ve çıkar çatışması değerlendirmesi yapılmış mıdır?

6. Türkiye'nin dünya fındık üretimindeki stratejik üstünlüğünü etkileyebilecek yabancı şirket faaliyetlerine karşı Bakanlığınızın herhangi bir ulusal koruma veya üretici destek stratejisi bulunmakta mıdır?

7. Bakanlığa bağlı araştırma enstitülerine yabancı şirket temsilcilerinin erişimine ilişkin mevcut mevzuat ve güvenlik prosedürleri nelerdir?

8. Son 5 yıl içerisinde Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı araştırma enstitülerini ziyaret eden yabancı tarım, gıda veya emtia şirketleri hangileridir?

9. Kamu kurumlarımızda, kahverengi kokarca ile mücadele kapsamında geliştirilen -biyolojik mücadele yöntemlerinin fikri mülkiyet hakları ve kullanım yetkileri tamamen Türkiye Cumhuriyeti'ne ait değil midir?

## Bakanlığın cevabı

Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) faaliyetleri yürüten Bakanlığımız araştırma enstitüleri; üniversiteler, araştırma kuruluşları, üretici örgütleri, özel sektör temsilcileri ve diğer paydaşlarla teknik temaslarda bulunabilmektedir. Gerçekleştirilen teknik ziyaretler, kurumların görev ve faaliyet alanları kapsamında yürütülmektedir.

Yürüttükleri Ar-Ge faaliyetleri kapsamında ilgili araştırma enstitüleri, yerli ve yabancı gıda, tarım, hayvancılık ve bu alanlara ait teknolojilerle ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşan temsilciler tarafından ziyaret edilmektedir.

Ziyaret kapsamında herhangi bir kurum içi rapor, paylaşımı kısıtlı veri, analiz sonucu, numune veya bilimsel çalışma sonucu aktarımı yapılmamıştır. Araştırma kuruluşlarımızda üretilen veriler ve bilimsel çıktılar, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmektedir. Önergede bahsi geçen zararlı ile ilgili mücadelede kullanılan biyolojik mücadele yöntemleri, bilimsel yayınlar aracılığıyla geliştirilen ve paylaşılan bilgi birikimine dayanmaktadır. Bu yöntemler herhangi bir kurumun veya ülkenin münhasır kullanımında değildir. Araştırma faaliyetleri sonucunda patent veya benzeri fikri mülkiyet korumasına konu olabilecek bir çıktının ortaya çıkması halinde gerekli işlemler Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu). “Fındık piyasasında faaliyet gösteren bir şirket hakkındaki bazı iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44849, 15 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44849-findik-piyasasinda-faaliyet-gosteren-bir-sirket-hakkindaki-bazi-iddialara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1f848a21-8204-420e-99a6-019e3af5f94b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
