# Gaziantep Hayvanat Bahçesi'nde yaşandığı iddia edilen sorunlara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/44850
- **Veren:** Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 18 Mayıs 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 27 Ağustos 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/85b0661e-209d-44bd-92a4-019e44ab5cdd
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44850-gaziantep-hayvanat-bahcesi-nde-yasandigi-iddia-edilen-sorunlara-iliskin

> Sevda Karaca Demir (EMEP), 18 Mayıs 2026 tarihinde 7/44850 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 27 Ağustos 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98, TBMM Iç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gaziantep Hayvanat Bahçesi'nde 5 Kasım 2025'te başlayan bağımsız gözlem sürecinde; hayvanların hijyen koşulları, beslenme düzeni, barınma alanlarının türlere uygunluğu, sosyal ihtiyaçları, çevresel zenginleştirme eksikliği ve stereotip davranışlar bakımından ciddi sorunlar tespit edilmiştir.

Şubat 2026'da Gaziantep Büyükşehir Belediyesi yetkilileriyle yapılan toplantıda bu sorunlar bağımsız uzmanlar tarafından aktarılmış; Mart 2026'da uzman raporları hayvanat bahçesi yönetimine iletilmiş; Nisan ayında ise yeni görüntüler ve güncel gözlemlerle sorunların sürdüğü bildirilmiştir. Buna rağmen bugüne kadar kamuoyuna açık, takvimlendirilmiş ve denetlenebilir bir iyileştirme planı açıklanmamıştır.

Bu bağlamda;

1. Gaziantep Hayvanat Bahçesi'nde bağımsız uzmanlar ve ziyaretçiler tarafından belgelenen; dışkı bulunan zeminlerde besleme, hijyen eksikliği, yetersiz çevresel zenginleştirme, dar ve doğal olmayan barınma alanları, sosyal türlerin tek başına tutulması ve stereotip davranışlar gibi açık sorunlar, ilgili kurumların denetim raporlarında yer almakta mıdır? Yer almıyorsa, bu kadar görünür ihlallerin denetimlerde tespit edilememesinin nedeni nedir?

2. Gaziantep Hayvanat Bahçesi'nde tutulan türlerin ve bireylerin güncel listesi, doğum-ölüm kayıtları, transfer kayıtları, veteriner raporları, beslenme programları ve nekropsi raporları neden kamuoyuyla paylaşılmamaktadır? Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve hayvanat bahçesi yönetiminin bu konudaki şeffaflık eksikliği hakkında herhangi bir idari işlem yapılacak mıdır?

3. Gaziantep Hayvanat Bahçesi'nde hayvanlara uygulanan beslenme programları hangi bilimsel temele dayanmaktadır? Tür, yaş, sağlık durumu, sosyal yapı, bireysel ihtiyaçlar ve doğal beslenme davranışları dikkate alınarak hazırlanmış yazılı ve denetlenebilir beslenme protokolleri var mıdır?

4. Gaziantep Hayvanat Bahçesi'nde yiyeceklerin dışkı bulunan zeminlere atıldığı, bazı hayvanların kirli alanlarda beslenmek zorunda kaldığı ve beslenmenin düzenli, hijyenik ve türlere uygun biçimde yapılmadığına ilişkin görüntü ve tanıklıklar hakkında özel bir inceleme başlatılmış mıdır?

5. 2023 yılında öldüğü belirtilen filin kimliği nedir? Ölen fil Gabi midir, Pili midir?

Hayatta kalan filin kimliği mikroçip veya genetik test ile doğrulanmış mıdır? 6. Tek başına tutulan Asya filinin sosyal, davranışsal ve fiziksel ihtiyaçları Bakanlık tarafından değerlendirilmiş midir? Bu filin uygun bir rehabilitasyon merkezi veya uzman bakım merkezine transferi için herhangi bir çalışma yürütülmekte midir? DKMP/Milli Parklar tarafından kaçakçılık, yasa dışı ticaret, el koyma ve müsadere süreçleri sonucunda Gaziantep Hayvanat Bahçesi'ne getirilen hayvanlara ilişkin tür, birey sayısı, getiriliş tarihi, hukuki statü, sağlık durumu, rehabilitasyon ihtiyacı ve nihai yerleştirme planı neden kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmamaktadır? Bu hayvanların gelecekteki durumlarına ilişkin bireysel takipleri yapılmakta mıdır; yapılmıyor ise bu hayvanların akıbetinin hayvanat bahçesine yerleştirildikten sonra izlenmemesinin gerekçesi nedir?

Gaziantep Hayvanat Bahçesi'nin sergileme odaklı bir hayvanat bahçesi modeli yerine, bakıma muhtaç, doğaya dönemeyecek veya rehabilitasyon ihtiyacı bulunan hayvanlara yönelik bir rehabilitasyon ve koruma merkezine dönüştürülmesi için kamuoyuna açık, takvimlendirilmiş ve bağımsız denetime uygun bir geçiş planı hazırlanacak mıdır?

TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23

## Bakanlığın cevabı

Hayvanat bahçelerine ilişkin iş ve işlemler 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 22'nci maddesine dayanılarak ve Avrupa Birliği'nin 1999/22/EC sayılı Yaban Hayvanlarının Hayvanat Bahçesinde Tutulmalarına İlişkin Direktifi doğrultusunda hazırlanan Hayvanat Bahçelerinin ve Doğal Yaşam Parklarının Kuruluşu ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında yürütülmektedir.

Mezkur Yönetmelik'in 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde Hayvanat bahçeleri ve doğal yaşam parklarında biyolojik çeşitliliğin korunması kapsamında; türlerin korunmasına dair araştırma faaliyetleri, türlere yönelik bilgilendirme veya eğitim çalışmaları, türlerin korunmasına ilişkin bilgi alışverişi ve kontrollü üretim, repopülasyon veya türlerin Bakanlığın bilgisi dâhilinde doğal hayata yeniden kazandırılması hususlarını yerine getirmek..." hükmü doğrultusunda hayvanat bahçeleri ve doğal yaşam parkları, genel şartları sağlayacak görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.

Ayrıca Yönetmelik'in 25'inci maddesi kapsamında hayvanat bahçeleri ve doğal yaşam parkları rutin ve şikâyete istinaden denetlenmektedir.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğümüzün hayvan hakları ihlallerine ilişkin Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Hayvanat Bahçesi'ne yapılan denetimlerinde herhangi bir olumsuzlukla karşılaşılmamıştır.

Yapılan denetimler, hayvanların biyolojik ihtiyaçları, koruyucu ve tedavi edici veteriner hizmetleri ve türlerine özgü bakım ve beslenmeleri ile etolojik özelliklerinin dikkate alınıp alınmadığı hususlarını da kapsamaktadır.

Hayvanat Bahçelerinin Kuruluşu ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında hayvanlara yönelik beslenme programlarının (rasyonların) hazırlanması ve uygulanması işletmede görevli veteriner hekim ile su ürünleri uzmanı sorumluluğundadır. Mevzuat uyarınca, türlerin biyolojik ihtiyaçlarına göre hazırlanan bu beslenme programları, rasyon listeleri ve tüketime dair tüm teknik veriler doğrudan işletme bünyesinde (Gaziantep Hayvanat Bahçesi yönetiminde) kayıt altında tutulmakta ve denetimlerde ibraz edilmektedir. Gaziantep Büyükşehir Hayvanat Bahçesi'nde yiyeceklerin dışkı bulunan zeminlere atıldığı, bazı hayvanların kirli alanlarda beslenmek zorunda kaldığı ve beslenmenin düzenli, hijyenik ve türlere uygun biçimde yapılmadığı şeklinde Gaziantep Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğüne ulaşan herhangi bir görüntü kaydı bulunmamaktadır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında yapılacak ihbar ve şikayetlerde aykırı bir durum tespit edilmesi durumunda gerekli yaptırımlar uygulanacaktır.

Hayvanat Bahçelerinin ve Doğal Yaşam Parklarının Kuruluşu ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin kayıt ve arşiv başlıklı 24'üncü maddesinin dördüncü fıkrasında "Hayvanat bahçeleri ve doğal yaşam parklarındaki yabani hayvanların üremesi neticesinde meydana gelen yeni bireyler ile ölen, hibe edilen veya satın alınan hayvanlar Bakanlık tarafından oluşturulan veri tabanına on gün içerisinde kaydedilir." hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda, önergede bahse konu fil bireylerine ilişkin kayıtlar işletme bünyesinde mevcut olup ilgili idareler tarafından takip edilmektedir. Hayvanların kimliklendirilmesi ve kayıt süreçleri yürürlükteki mevzuat doğrultusunda yürütülmekte olup işletmede bulunan hayvanların envanter bilgileri Bakanlığımız denetim ve kontrol mekanizmalarına tabidir.

Bakanlığımız tarafından kaçakçılık, yasadışı ticaret, el koyma ve müsadere süreçleri sonucunda alınan hayvanlar, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Hayvanat Bahçesi'ne teslim edilmektedir. Teslim edilen hayvanların takibi ve denetimi Bakanlığımızca üç ayda bir yapılmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “Gaziantep Hayvanat Bahçesi'nde yaşandığı iddia edilen sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44850, 18 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44850-gaziantep-hayvanat-bahcesi-nde-yasandigi-iddia-edilen-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/85b0661e-209d-44bd-92a4-019e44ab5cdd

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
