# Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/45019 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Mustafa Çiftçi) - **Veriliş tarihi:** 2 Haziran 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 31 Temmuz 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fdca75c1-1bd9-4169-8cf9-019e8d608d3a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45019-mevsimlik-tarim-iscilerinin-calisma-ve-yasam-kosullarina-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 2 Haziran 2026 tarihinde 7/45019 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 31 Temmuz 2026). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın, İçişleri Bakanı Mustata Çiftçi tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Türkiye'de mevsimlik gezici tarım işçileri yıllardır ağır barınma koşulları, denetimsizlik, güvenlik sorunları ve kamu hizmetlerine erişim eksiklikleri nedeniyle ciddi mağduriyet yaşamaktadır. Başta Şanlıurfa olmak üzere Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nden her yıl yüz binlerce yurttaşımız aileleri ve çocuklarıyla birlikte farklı illere göç etmekte; ancak geçici yerleşim alanlarında insan onuruna uygun yaşam koşulları çoğu zaman sağlanamamaktadır. Saha gözlemleri ve kamuoyuna yansıyan veriler; birçok bölgede çadır alanlarının sağlıksız, güvensiz ve altyapısız şekilde oluştuğunu; temiz su, elektrik, kanalizasyon, güvenlik, ulaşım ve acil müdahale imkanlarının yetersiz kaldığını göstermektedir. Özellikle çocukların korunması, kadınların güvenliği, trafik güvenliği, yangın riskleri ve geçici yerleşim alanlarının denetimi konusunda ciddi eksiklikler bulunduğu yönünde yoğun değerlendirmeler bulunmaktadır. Mevsimlik tarım işçilerini taşıyan araçların karıştığı trafik kazalarında her yıl çok sayıda yurttaşımız hayatını kaybetmekte veya yaralanmaktadır. Buna rağmen güvenli ulaşım ve denetim mekanizmalarının yeterince işletilmediği yönündeki eleştiriler devam etmektedir. Cumhurbaşkanlığı'nın 2024/5 sayılı Mevsimlik Tarım İşçileri Genelgesi ile valilikler, kaymakamlıklar ve ilgili kurumlara geçici yerleşim alanlarının düzenlenmesi, güvenliğin sağlanması, altyapı hizmetlerinin sunulması ve koordinasyonun yürütülmesi konusunda açık yükümlülükler verilmiştir. Ancak mevcut tablo; birçok bölgede bu yükümlülüklerin kağıt üzerinde kaldığı, denetim ve koordinasyon süreçlerinin etkin işletilmediği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirmektedir. Anayasa'nın 5'inci maddesi devlete kişilerin maddi ve manevi varlığını geliştirecek şartları hazırlama yükümlülüğü yüklemektedir. İnsanların altyapısız, güvensiz ve denetimsiz alanlarda yaşamaya mahkum bırakılması sosyal hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Bu bağlamda; 1. Türkiye genelinde mevsimlik tarım işçileri için oluşturulan geçici yerleşim alanı sayısı kaçtır? 2. Şanlıurfa'dan diğer illere göç eden mevsimlik tarım işçilerinin bulunduğu alanların kaçında valilik veya kaymakamlık koordinasyonunda resmi yerleşim alanı oluşturulmuştur? 3. Geçici yerleşim alanlarının temiz su, elektrik, kanalizasyon, yol, aydınlatma ve güvenlik bakımından uygunluğu hangi kriterlere göre denetlenmektedir? 4. Son 10 yılda mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı alanlarda meydana gelen yangın, güvenlik, asayiş ve toplu olay sayısı kaçtır? Bu olaylarda hayatını kaybeden ve yaralanan yurttaş sayısı kaçtır? 5. Mevsimlik tarım işçilerini taşıyan araçların karıştığı trafik kazası sayısı son 10 yılda kaçtır? Bu kazalarda hayatını kaybeden ve yaralanan kişi sayısı kaçtır? Mevsimlik tarım işçilerini taşıyan araçlara yönelik son 10 yılda kaç trafik denetimi yapılmıştır? 6. Standartlara aykırı taşıma yaptığı tespit edilen araç ve işletmelere kaç işlem uygulanmıştır? 7. Çadır alanlarında kadınların ve çocukların güvenliğine ilişkin özel bir koruma veya izleme sistemi bulunmakta mıdır? 8. Mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı alanlarda kolluk kuvvetlerinin düzenli denetim yaptığı doğru mudur? 9. Güvenlik, altyapı ve kamu hizmetleri bakımından insan onuruna aykırı koşulların devam etmesinin kamu yönetimi ve idari denetim açısından ciddi bir zafiyet oluşturduğu yönündeki değerlendirmeler hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir? 10. Cumhurbaşkanlığı'nın 2024/5 sayılı Genelgesi kapsamında valilikler ve kaymakamlıklar tarafından hangi somut çalışmalar yapılmıştır? 11. Genelgede belirtilen yükümlülükleri yerine getirmediği tespit edilen kamu görevlileri hakkında herhangi bir idari işlem uygulanmış mıdır? 12. Mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı alanlara ilişkin son 5 yılda kaç teftiş veya mülkiye denetimi yapılmıştır? 13. Çadır alanlarının plansız ve denetimsiz biçimde oluşmasının önlenmesine yönelik özel bir çalışma yürütülmekte midir? 14. Mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı alanlarda acil durum, yangın ve afet müdahale planı bulunmakta mıdır? 15. Çocukların ve kadınların güvensiz yaşam alanlarında korunmasız bırakıldığı yönündeki değerlendirmeler hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir? 16. Mevsimlik tarım işçilerine yönelik kamu hizmetlerinin kurumlar arasında koordineli biçimde yürütülmediği yönündeki değerlendirmeler hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir? 17. Mevsimlik tarım işçilerinin güvenli, denetlenebilir ve insan onuruna uygun yaşam alanlarına kavuşmasını sağlamak amacıyla Bakanlığınızın somut eylem planı nedir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde yer alan Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'a ait 7/45019 esas numaralı soru önergesi incelenmiştir. Bahse konu soru önergesinde belirtilen hususlarla ilgili olarak yapılan incelemede; Mevsimlik tarım işçiliği yapmak üzere bulundukları illerden ayrılan kişilerin ve ailelerinin bu süreçte ulaşım, barınma, eğitim, sağlık, güvenlik, sosyal çevre ile ilişkileri, çalışma ve sosyal güvenlik bakımından mevcut sorunlarının tespitinin sağlanması ve hayvancılık faaliyetlerinin ülke genelinde bir güvenlik zafiyeti oluşturmadan ve çevreye zarar vermeden sürdürülebilmesi için bu süreçte yaşadıkları sorunlarının giderilmesi amacıyla; Geçici yerleşim alanlarının düzenli aralıklarla dezenfekte edilmesi ve haşerelere karşı ilaçlanması, temiz içme ve kullanma suyunun yerel yönetimlerle iş birliği içerisinde sağlanması, göç veren illerde işçiler ve aracılara, göç alan illerde ise işverenler ile yöre halkına yönelik asayişe müessir olayların önlenmesi amacıyla bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyetlerinin yürütülmesi, hayvan sürülerinin nakilleri için kullanılacak yöntem ve güzergâhların Valilikler tarafından Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyon Kararı alınarak planlanması, belirlenen yöntem ve güzergâhlar dışındaki nakillere kesinlikle izin verilmemesi, geçici yerleşim alanlarında düzenli aralıklarla güvenlik amaçlı devriye faaliyetlerinin yapılması, mevsimlik tarım işçileri ve aile bireylerinin kamu hizmetlerine daha kolay erişimlerinin sağlanması ve mevsimlik tarımda çocuk işçiliği ile etkin mücadele edilebilmesi için kolluk kuvvetleri tarafından mevsimlik tarım işçilerinin ve ailelerinin bilgilerinin eksiksiz alınarak e-METIP'e aktarılması, göç alan ve veren yerler arasında trafik denetimlerinin artırılması, göçer hayvancılık faaliyetleri esnasında mera kullanımı ve otlatma konuları nedeniyle problemler yaşanabileceği göz önünde bulundurularak faaliyetlerin kolluk birimleri tarafından belirli periyotlarla düzenli olarak denetlenmesi, muhtarlar ve hayvancılık faaliyeti yürütenler ile gerekli koordinasyonun en üst seviyede sağlanması hususlarında 81 İl Valiliği ve ilgili birimlerin Bakanlığımız tarafından talimatlandırıldığı, Telefon No: Faks No: İçişleri Uzman Yardımcısı Mevsimlik gezici tarım işçisi olarak çalışmak amacıyla bulundukları illerden diğer illere aileleri ile birlikte giden vatandaşların bu süreçte ulaşım, barınma, eğitim, sağlık, güvenlik, sosyal çevre ile ilişkiler, çalışma ve sosyal güvenlik bakımından mevcut sorunlarının tespiti ve bu sorunların giderilmesi amacıyla 2024/5 sayılı "Mevsimlik Tarım İşçileri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesine istinaden oluşturulan Mevsimlik Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu'nun sekretaryasının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütüldüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu kapsamında, mevsimlik tarım işçileri ve ailelerinin kolluk tarafından e-METIP sistemine zamanında ve düzenli olarak girişlerinin yapılması, İl Valilikleri tarafından mevsimlik tarım işçi ve ailelerine yönelik hizmetlere ilişkin sürecin hassasiyetle takip edilmesi, mevsimlik tarım işçilerinin konakladığı il merkezi ve ilçelerde mülki idare amirinin başkanlığında ilgili kurum ve kuruluşlar ile muhtarlar, işçi, tarım aracısı ve işveren (toprak sahibi/işleten) temsilcilerinin katılımı ile "il/İlçe Mevsimlik Tarım İşçileri İzleme Kurulu" oluşturulması, Kurullar tarafından mevsimlik çalışma döneminin başında ve sonunda ilgili il ve ilçede yürütülen veya yürütülecek faaliyetlerin, karşılaşılan sorunların ve çözüm önerilerinin görüşülerek gerekli çalışmaların yapılması hususlarında ilgili birimler ve İl Valilikleri ile gerekli koordinasyonun sağlandığı anlaşılmıştır. Telefon No: Faks No: İçişleri Uzman YardımcıSı Mustafa ÇİFTÇİ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45019, 2 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45019-mevsimlik-tarim-iscilerinin-calisma-ve-yasam-kosullarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fdca75c1-1bd9-4169-8cf9-019e8d608d3a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.