# Son 10 yılda yapılan canlı hayvan ve kırmızı et ithalatına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/45067
- **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 2 Haziran 2026
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/51191287-0a8f-431a-b09d-019e8c99de13
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45067-son-10-yilda-yapilan-canli-hayvan-ve-kirmizi-et-ithalatina-iliskin

> Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 2 Haziran 2026 tarihinde 7/45067 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YU W KLI tarafından İvazı İl olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Türkiye'de son yıllarda uygulanan ithalata dayalı tarım ve hayvancılık politikaları nedeniyle kırmızı et fiyatları sürekli artmakta, besiciler üretimden çekilmekte ve vatandaşlar temel gıda ürünlerine erişimde ciddi sorun yaşamaktadır.

Özellikle Kurban Bayramı öncesinde kurbanlık fiyatlarındaki yüksek artış kamuoyunda büyük tepkiye neden olmuş; hem üreticiler hem de tüketiciler mevcut ekonomik koşullar altında mağdur olmuştur.

Canlı hayvan ve kırmızı et ithalatına rağmen fiyatların düşmemesi, yerli üreticinin yeterince desteklenmemesi ve yem maliyetlerindeki aşırı artış hayvancılık sektörünü sürdürülemez bir noktaya taşımıştır.

Bu bağlamda aşağıdaki soruların cevaplandırılması kamu yararı açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda;

1. Türkiye'nin son 10 yılda gerçekleştirdiği canlı hayvan ve kırmızı et ithalatının yıllara göre toplam maliyeti ne kadardır?

2. Son 10 yılda hangi ülkelerden canlı hayvan ve kırmızı et ithalatı yapılmıştır?

3. İthal edilen canlı hayvan ve kırmızı et için son 10 yılda ödenen toplam döviz miktarı ne kadardır?

4. Kurban Bayramı öncesinde canlı hayvan ve et fiyatlarındaki artışın temel nedenleri nelerdir?

5. Türkiye'de son 5 yılda kapanan küçük ve orta ölçekli hayvancılık işletmesi sayısı kaçtır?

6. Son 10 yılda mera alanlarında meydana gelen azalma miktarı ne kadardır?

7. Yem fiyatlarında yaşanan artışın üretici üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?

8. Türkiye'de son 5 yılda besicilerin üretimden çekilme oranı nedir?

9. Et ve Süt Kurumu'nun son 5 yılda yaptığı ithalat miktarı nedir?

10. İthalat politikalarının yerli üreticiyi olumsuz etkilediğine ilişkin Bakanlığınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır?

11. Kurban Bayramı öncesinde kurbanlık fiyatlarının düşürülmesine yönelik herhangi bir destek veya sübvansiyon programı uygulanacak mıdır?

12. Türkiye'de kişi başına düşen kırmızı et tüketim miktarı son 10 yılda nasıl değişmiştir?

13. Türkiye'nin büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığının son 10 yıllık değişimi nedir?

14. Son 5 yılda yem, mazot, elektrik ve veteriner giderlerinde yaşanan artış oranları nedir?

15. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ithalata dayalı hayvancılık politikalarını sona erdirerek yerli üretimi güçlendirmeye yönelik somut bir eylem planı bulunmakta mıdır?

16. Kurban Bayramı öncesinde fırsatçılık ve fahiş fiyat artışlarına ilişkin kaç işletme hakkında işlem yapılmıştır?

17. Son 10 yılda Diyarbakır'da hayvancılıkla uğraşan işletme sayısındaki değişim nedir?

18. Diyarbakır'da son 5 yılda besicilere verilen toplam destek miktarı ne kadardır?

19. Diyarbakır'daki mera alanlarının korunmasına ilişkin hangi çalışmalar yürütülmektedir?

20. Hayvancılık sektöründe genç nüfusun üretimde kalmasını sağlamak amacıyla yürütülen özel bir destek programı bulunmakta mıdır?

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Son 10 yılda yapılan canlı hayvan ve kırmızı et ithalatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45067, 2 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45067-son-10-yilda-yapilan-canli-hayvan-ve-kirmizi-et-ithalatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/51191287-0a8f-431a-b09d-019e8c99de13

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.