# Muğla'nın Milas ilçesinde bulunan bir maden sahasında yer alan bazı alanların Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerinden muaf tutulmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/45233
- **Veren:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 3 Haziran 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 30 gün sonra, 3 Temmuz 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6eb8a588-21da-40ef-b3c6-019e91c3b9a5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45233-mugla-nin-milas-ilcesinde-bulunan-bir-maden-sahasinda-yer-alan-bazi-alanlarin-toprak-korum

> İbrahim Akın (DEM Parti), 3 Haziran 2026 tarihinde 7/45233 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 30 gün sonra, 3 Temmuz 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Muğla ili Milas ilçesinde bulunan ve Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. uhdesindeki Sicil No: 86541 sayılı linyit işletme ruhsat sahası kapsamında yer alan 1.570 adet parsel üzerinde madencilik faaliyetlerinin sürdürülebilmesine yönelik çeşitli işlemlerin yürütülmekte olduğu anlaşılmaktadır.

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne gönderdiği E-58125898- 230.04.02-21520327 sayılı yazıda, söz konusu ruhsat sahasının geçmişte farklı maden ruhsatlarının birleştirilmesiyle oluşturulduğu, sahaya ilişkin ruhsat geçmişinin 29.07.1976 tarihine kadar uzandığı, bu nedenle de Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. uhdesindeki Sicil No: 86541 sayılı işletme ruhsatlı sahanın 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerinden muaf olduğunun mütalaa edildiği belirtilmiştir.

Ancak anılan yazı ile 1.570 parseli kapsayan çok geniş bir alanın tarım topraklarının korunmasına ilişkin temel mevzuatın dışında değerlendirilmesinin hukuki ve bilimsel dayanaklarının kamuoyuna açıklanması kaçınılmaz bir gerekliliktir. Özellikle farklı tarihlerde oluşturulan ve sonradan birleştirilen ruhsat sahalarının, ilk ruhsat tarihine dayanılarak günümüzde de 5403 sayılı Kanun kapsamı dışında tutulmasının hangi yasal düzenlemeye dayandığı, söz konusu değerlendirmede güncel arazi kullanım durumu, tarımsal üretim faaliyetleri, toprak sınıfları, gıda güvenliği ve kamu yararı ilkelerinin ne ölçüde dikkate alındığı hususları açıklığa kavuşturulmayı beklemektedir.

Öte yandan, 5403 sayılı Kanun'un temel amacı tarım arazilerinin korunması, geliştirilmesi ve amaç dışı kullanımının önlenmesidir. Bu nedenle binlerce dönümlük alanı ve 1.570 ayrı parseli ilgilendiren bir madencilik projesi bakımından, tarım arazilerinin neden Kanun kapsamı dışında değerlendirildiğinin, bu değerlendirmeye esas alınan bilimsel raporların ve hukuki gerekçelerin kamuoyu adına ayrıntılı biçimde ortaya konulması önem taşımaktadır.

Bu kapsamda aşağıdaki soruların yanıtlanması kamu yararı açısından gerekli görülmektedir.

1. Sicil No: 86541 sayılı işletme ruhsat sahası kapsamında madencilik faaliyetlerinden etkilenmesi öngörülen toplam 1.570 parselin yüzölçümü ne kadardır?

2. Bu parsellerin kaç tanesi mutlak tarım arazisi, özel ürün arazisi, dikili tarım arazisi, marjinal tarım arazisi veya sulu tarım arazisi niteliğindedir?

3. Bakanlığınız, söz konusu 1.570 parsel bakımından 5403 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına gerek bulunmadığı yönündeki değerlendirmeye katılmakta mıdır?

4. Ruhsat sahasının ilk yürürlük tarihinin 1976 yılına dayanması, daha sonra ruhsat sınırları içerisinde kalan tüm parseller açısından süresiz ve sınırsız bir muafiyet yaratmakta mıdır?

5. Ruhsatların yıllar içinde birleştirilmesi sonucu oluşan yeni ruhsat sahalarının, ilk ruhsat tarihine dayanılarak mevzuattan muaf kabul edilmesinin açık yasal dayanağı nedir?

6. Bakanlığınız tarafından 1.570 parsel için güncel tarımsal, çevresel ve sosyoekonomik etki analizi yapılmış mıdır?

7. Söz konusu parsellerde bulunan tarım alanlarının, zeytinliklerin, mera niteliğindeki alanların ve diğer doğal varlıkların envanteri çıkarılmış mıdır? 8. 1.570 parselin tamamı için kamulaştırma veya acele kamulaştırma planlanmakta mıdır; planlanıyorsa toplam etkilenecek nüfus ve hane sayısı kaçtır?

9. Ruhsat sahasının tarihsel geçmişi gerekçe gösterilerek çevresel ve tarımsal koruma mevzuatının uygulanmamasının kamu yararı bakımından oluşturacağı risklere ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır?

10. Bakanlığınızın elinde söz konusu sahaya ilişkin hukuki görüş, mütalaa veya bilimsel rapor bulunmakta mıdır; bulunuyorsa bunlar kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İzmir Milletvekili Sayın İbrahim AKIN'ın tarafıma tevcih ettiği 7-45233 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99'uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.

Bilgilerinizi arz ederim.

Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.

Bu bilgiler ışığında; Muğla ilimizin Milas ilçesi sınırları dahilinde önergede bahsi geçen şirket uhdesinde yer alan IV (b) grubu (linyit) işletme ruhsatının çeşitli maden ruhsat sahalarının birleştirilmesi neticesinde oluştuğu, söz konusu birleştirilen sahalardan biri için linyit madeninin işletilmesi hususunda 05/12/1961 tarih ve 6/7 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile 45 yıl süreli işletme imtiyazının verildiği, söz konusu imtiyazın 31/01/1973 tarih ve 7/5715 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile fesih edildiği ve sahanın Devlete intikal ettiği, daha sonra söz konusu sahanın işletilmek üzere 29/07/1976 tarih ve 2186 sayılı Olur'a istinaden Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü uhdesine ihale ile verildiği tespit edilmiş olup, Sicil:86541 sayılı ruhsat altında birleştirilen söz konusu sahaya ait ruhsatlar 6309 sayılı Maden Kanunu'nun yürürlükte olduğu dönemde verilmiştir.

Sicil 86541 sayılı işletme ruhsatlı saha dahilinde zikredilen 1.570 adet parselin tamamının madencilik faaliyetlerinden etkilenmesi söz konusu olmayıp, bugüne kadar yalnızca 121 adet parsel ile 09/01/2026 tarihli ve 10848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca acele kamulaştırılmasına karar verilen 679 adet parsel üzerinde madencilik faaliyetleri sürdürülmüştür. Ancak, Danıştay 6. Dairesi tarafından anılan 09/01/2026 tarihli ve 10848 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiş olup, konuya ilişkin olarak Muğla Valiliğine gerekli yazı yazılmıştır.

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin değerlendirmeler anılan Kanun kapsamında görevli ve yetkili idare olan Tarım ve Orman Bakanlığı'nca yapılmakta olup, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından yürütülen işlemlerde ilgili kurum ve kuruluşlarca tesis edilen görüş, izin ve değerlendirmeler dikkate alınmaktadır.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun Geçici 2'nci maddesinde "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte bulunan GMD, AR, IT, PRT, IR, II safhasındaki bütün ruhsatlar 6309 sayılı Maden Kanunu'nda hangi madenler için verilmişse yalnız o madenlere mahsus olmak üzere kaldıkları yerden bu Kanun hükümlerine göre devam ederler ….. Yürürlükteki işletme ruhsatları ve işletme imtiyaz sahipleri projelerini sekiz ay içinde bu Kanunda belirtilen şartlara uygun şekilde tadil etmekle yükümlüdür. Ayrıca, faaliyet raporlarını, bilançosunu Yönetmelikte belirtildiği şekilde tanzim etmek ve Devlet hakkı, varsa buluculuk hakkı, teminat ve harçlarını bu Kanun hükümlerine göre ödemek zorundadır. Ancak ödemelerin mükerrer olanları borçtan mahsup edilir. Süresi içinde tadilat yapmayan, vecibelerini yerine getirmeyen ruhsatlar feshedilir ….." hükümleri yer almakta olup, MAPEG tarafından iş ve işlemler Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği başta olmak üzere maden mevzuatında öngörülen hükümler çerçevesinde yürütülmektedir.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 16'ncı maddesinin altıncı fıkrasında yer alan "Ruhsatlar, sahibinin ruhsat bedellerini ödeyerek müracaatta bulunması ve birleştirmeye konu tüm ruhsatlarının işletme izinli olması şartıyla, düzenlenme tarihi daha eski olan ruhsatta birleştirilebilir. Diğer ruhsatlar hangi aşamada olursa olsun birleştirilemez. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarının ruhsatları hangi aşamada olursa olsun birleştirilebilir. Birleştirme sonucunda ortaya çıkan alan, bu maddede belirtilen alan sınırlamasını geçemez. Ancak işletme ruhsatı safhasında görünür maden rezervinin mücavir ruhsat alanlarında bir bütünlük teşkil etmesi, ortak işletme yapılmasının zorunlu veya üretimin entegre tesisi beslemeye yönelik olması hâlinde bu alan kısıtlaması aranmaz. Mevcut işletme ruhsat alanında uygun ve yeterli yer bulunamaması hâlinde zorunlu tesis ve altyapı tesisleri için bitişik alandaki ruhsat sahası ile safhasına bakılmaksızın ve alan sınırlaması aranmaksızın birleştirme yapılarak işletme ruhsatı düzenlenir. I. ve II.

Grup ruhsatlar, birleştirme sonucunda alan sınırlamasını geçemez." hükmü ile, Maden Yönetmeliğinin 39'uncu maddesinin birinci fıkrasında "(1) İşletme ruhsat taban bedeli, aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin bulunması, ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı borcu olmaması, daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve mevzuatın ilgili hükümleri kapsamında ibraz edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz bir şekilde ibraz edilmesi şartları sağlanarak, birleştirme projesi ile müracaatta bulunulması halinde; aynı kenarda en az iki noktası ortak, ruhsat sahibine ait işletme izinli ve aynı grupta olması şartıyla düzenlenme tarihi daha eski olan ruhsatta birleştirilebilirihükmü ile yedinci fıkrasında yer alan "Birleştirme sonunda yeni ruhsatın süresi, birleştirilen ruhsatlardan süresi en az kalanın süresi kadardır. Ancak beşinci fıkranın (b) bendi kapsamında arama ile işletme ruhsatlı sahaların birleştirmesinde düzenlenecek yeni ruhsatın süresi işletme ruhsatının süresi kadardır." hükümleri doğrultusunda MAPEG tarafından ruhsatların birleştirilmesi işlemleri gerçekleştirilmektedir. Önergede yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Muğla'nın Milas ilçesinde bulunan bir maden sahasında yer alan bazı alanların Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerinden muaf tutulmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45233, 3 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45233-mugla-nin-milas-ilcesinde-bulunan-bir-maden-sahasinda-yer-alan-bazi-alanlarin-toprak-korum (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6eb8a588-21da-40ef-b3c6-019e91c3b9a5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
