# Sayıştayın 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında DHMİ Genel Müdürlüğü ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/45422 - **Veren:** Cem Avşar (CHP, Tekirdağ) - **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu) - **Veriliş tarihi:** 5 Haziran 2026 - **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/64554c99-1e75-4a83-8bec-019ea6208f8f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45422-sayistayin-2023-ve-2024-yili-denetim-raporlarinda-dhmi-genel-mudurlugu-ile-ilgili-yaptigi > Cem Avşar (CHP), 5 Haziran 2026 tarihinde 7/45422 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakam Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğinee yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim Devlet Hava Meydanları İşletmeleri Genel Müdürlüğünün 2023-2024 yıllarına ait Sayıştay Denetim Raporları ile Kuruluşun, bu raporlarda geçen söz konusu bulgulara ilişkin verdiği cevaplar ve görüşler tarafımızca incelenmiş ve birtakım sorular ve eksiklikler tespit edilmiştir. Bu bağlamda; 1. 2023 BULGU 7.2.1: "Taşınmaz Kayıt İşlemlerinde Eksiklikler Bulunması" söz konusu bulgu her iki denetim raporlarında da (2024 BULGU 7.2.2) giderilmediği ve benzer cevaplar verildiği görülmektedir. Sayıştay önerisinde; hukuki sorunların çözümü için mevzuat değişikliği yapılmasının gerekliliği belirtilmiştir. Bulguya ilişkin verilen cevapta; Çeşitli düzenlemelerle taşınmazların Kuruluşa devri talebinin reddi işlemine karşı iptal davaları açıldığı, fakat söz konusu davaların Kuruluş aleyhine sonuçlandığı, ayrıca söz konusu Kanuna eklenen geçici 9 uncu maddesinin "ek madde' olarak düzenlenmesi yönünde çalışmalar yapıldığı, ancak sonuç alınamadığı ve konunun kamu menfaatleri doğrultusunda çözüme kavuşturulmasına yönelik çalışmaların devam ettiği şeklinde açıklamalar yapılmıştır. Hukuki süreçten sonuç ahnamamasma ilişkin hem Genel Müdürümüzden hem de Sayıştay temsilcilerinden açıklama almak istiyoruz? 2. 2023 BULGU 7.2.2: "EUROCONTROL Hava Seyrüsefer Hizmetleri Harcamaları Geri ödemesini Artırma İmkânı Olan Yatırım Harcamalarının Mali Tablolara Yansımaması" yine bu bulgunun da her iki denetim raporunda (2024 BULGU 7.2.1) giderilmediği görülmektedir. Sayıştay önerisinde, kule ve teknik blok yapım maliyetleri ile üzerlerinde bulunduklan arsa ve arazilerin edinim maliyetlerinin Kuruluş bilançosunda gösterilmesinin Kuruluşun gelirlerini artıracağı değerlendirilmiş, maliyet ve rayiç bedel tespitlerinin gerçekleştirilmesi önerilmiştir. Verilen cevapta, çalışmanın devam ettiğini, AYGM (Altyapı Yatmmları Genel Müdürlüğü) ve diğer ilgili kuruluşlarla istişareler sürdürüldüğünü, tüm sürecin tamamlanmasını müteakiben EUROCONTROL meri mevzuatı doğrultusunda hava seyrüsefer hizmetlerine katkısı oranında milli maliyetler ile ilişkilendirilebileceği ifade edilmiştir. Söz konusu süreç tamamlanmış mıdır? Üzerinden geçen 2 yıllık zamanda zarfında neden giderilememiştir? 3. 2023 BULGU 7.4.1: "Kamu Özel İşbirliği Çerçevesinde İşletilen Havalimanlarında Taşmırlann Kayıt ve Takip İşlemlerinde Eksiklikler Bulunması" (2024 Bulgu 7.4.2) aym şekilde mevcut bulgu iki denetim raporunda da tekrarlanmıştı r. Sayıştay, KÖİ kapsamında işletilen havalimanlarında bulunan maddi duran varlıkların takip işlemlerine ilişkin gerekli önlemlerin alınması önermiştir. Her iki dönemde de "KÖİ Malzeme Modülüne varlıklara ilişkin veri girişlerinin yapılması süreci tamamlanmış olup, işletme döneminde varlıklara ilişkin yapılan her türlü bakım-onarım, yenileme vb. iş ve işlemlere ilişkin gerekli kontrol, takip ve güncelleme işlemleri Havalimanı Başmüdürlüklerince yapılacak ve her yılın sonunda güncel varlık listeleri Genel Müdürlüğe gönderilecektir." Cevabı verilmesine rağmen gerekli işlemlerin yapılmamasının gerekçesi nedir? Bu hususta bir açıklamanız var mı? 4. 2023 BULGU 7.4.2: "Kuruluşa Ait Binanın Lojman Statüsünden Çıkanidıktan Sonra Uzun Süre Âtıl Durumda Bırakılması" bulgusuna cevaben "Bahse konu binanın yıkılarak yeniden yapımına ilişkin çalışmalar devam etmekte olup çalışmaların en kısa sürede tamamlanması planlanmaktadır.", denilmiştir. En kısa süre ifadesi muğlaklık içermektedir. Söz konusu çalışma tamamlanmış mıdır? Ya da ne zaman tamamlanacaktır? 5. 2024 BULGU 7.3.1: "Havacılık Personelinin İşletme Bütçesinden Karşılanan Periyodik Sağlık Raporu Ücretleri Arasında Uyumsuzluklar Bulunması" bulgusuna cevaben; çeşitli çalışma ve düzenlemelerin yapıldığı dolayısıyla "sağlık raporu ücretleri arasındaki uyumsuzlukları önemli ölçüde azaltması beklenmekte olup SHGM ile istişareler devam etmektedir.", denilmiştir. Söz konusu sorun çözülmüş müdür? Heyeti bilgilendirir misiniz? 6. 2024 BULGU 7.3.2: "Türk Standartları Enstitüsüne Mevzuat Gereği Ödenmemesi Gereken Aidat Tutarlarının Ödenmesi Nedeniyle Kuruluş Karlılığının Azalması" Sayıştay önerisinde belirtildiği üzere kanun hükmüne aykırı olarak söz konusu aidatın bugüne kadar ödenmesinin gerekçesi nedir? Ödenen aidatın miktarı nedir? Hangi karar veya mevzuat hükümlerine dayanılarak bu ödeme yapılmıştır? Bu işlemde kusur veya ihmal varsa, buna sebep olan kişi/kişiler hakkında bir işlem yapılmış mıdır? 7. 2023 yılı personel giderlerinde (ilk durum-son durum) %77,3Tük artışla sapma görülürken 2023 yılında Kuruluş personel için toplam 8.486.644.000 TL harcama yapılmış ve harcama tutarında geçen yıla göre %99,39 oranında artış söz konusudur. 2024 yılı personel giderlerinde (ilk durum-son durum) %6,8Tik azalışla sapma Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA görülmüş ve 2024 yılında Kuruluş personeli için toplam 14.512.199.000,00 TL harcama yapılmıştır. Harcama tutarında geçen yıla göre %71 oranında artış söz konusudur. Hem yıl içinde hem de yıllar arasında yaşanan söz konusu sapmaların bütçe ve mali disiplini ile kurumsal öngörü açısından nasıl değerlendirilmektedir? Söz konusu sapmaların gerekçesi nedir? 8. 2023 yılında geçen seneye (2022) ye göre %51,20 oranında artmıştır. Bu kapsamda, Garanti giderleri hesabında yer alan 393.411.808,40 TL YİD modeli ile işletilen havalimanlarındaki fiili yolcu sayılarının garanti edilen yolcu sayılarının altında kalması sonucu sözleşmeler gereği ödenen tutarlardır. Bu tutarın: 174.742.523,68 TL'si Ankara Esenboğa Havalimanı iç hat ve dış hat garanti yolcu sayısı nedeniyle, 218.040.565,91 TL'si Zafer Havalimanındaki iç hat ve dış hat garanti yolcu sayısı nedeniyle işletici şirkete ödenmiştir. 2024 yılında geçen seneye (2023) ye göre %51,20 oranında artmıştır. Bu kapsamda, garanti giderleri hesabında yer alan 402.789.668,84 TL, YİD modeli ile işletilen havalimanlarındaki fiili yolcu sayılarının garanti edilen yolcu sayılarının altında kalması sonucu sözleşmeler gereği ödenen tutarlardır. Bu tutarın; 133.372.317,85 TL'si Ankara Esenboğa Havalimanı iç hat ve dış hat garanti yolcu sayısı nedeniyle, 249.724.001,68 TL'si Zafer Havalimanındaki iç hat ve dış hat garanti yolcu sayısı nedeniyle 19.693.349,31 TL'si Çukurova Uluslararası Havalimanı iç hat ve dış hat garanti yolcu sayısı nedeniyle işletici şirkete ödenmiştir. Yıllar içinde artarak devam eden garanti giderlerini "basiretli tacir" kavramı bağlamında nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu hususta bir çalışmanız var mıdır? 9. Kuruluş tarafından işletilen 50 havalimanı ve terminal binaları arasında; Yolcu hizmet alanı; 135.634m? ve yolcu terminalleri toplam alanı; 387.993 m' ile en büyük kapasiteye sahip aynı zamanda teknik ve dijital altyapı bakımından en donanımlı olmasına rağmen bu kapasitenin 2023'te sadece %5,75'i, 2024'te %6,45'inin kullanılmasını kamu kaynaklarının etkinlik, verimlilik ve ekonomiklik kullanımı açısından nasıl değerlendiriyorsunuz? 10. Mega Kent İstanbul'un yolcu kapasitesi ve yükü dikkate alındığında mevcut altyapının atıl bırakıldığını düşünüyor musunuz? Söz konusu uygulamayla herhangi bir kamu zararı oluşmuş mudur? Zararın miktarı nedir? 11. Kuruluşun, 2025 Yılı Faaliyet Raporunda "gider gerçekleşmesi" tablosunda; "Tablonun incelenmesinden de anlaşılacağı üzere 2025 yılında en çok gider İstanbul Atatürk Havalimanında 3.834.149.470,94 TL olarak gerçekleşmiştir.", şeklinde değerlendirmelerde bulunulmuştur. Bu husustaki görüşünüz nedir? Bu giderin oluşma sebebi nedir? 12.2025 Faaliyet Raporunda; "İstanbul Atatürk Havalimanı Cihazlarının Sevkiyatları İstanbul Atatürk Havalimanın ticari yolcu trafiğine kapanması sebebiyle, havalimanında mevcut bulunan güvenlik sistem ve cihazları ihtiyaç duyulan diğer havalimanlarımızda değerlendirilmektedir.", denilmektedir. Bu bağlamda Hangi cihazlar, nereye sevk edilmiştir? 13.2025 Faaliyet Raporunda, faaliyetleri sınırlandırıldığı halde hala 736 personelle en yüksek ikinci havalimanı olmasının gerekçesi nedir? Söz konusu personelin görev ve sorumluluk alanlarına göre dağılımı nasıldır? 14. 2023 yılı Havalimanlarının yıllık toplam kapasitesi 4.252.980 adet uçak olup, 2023 yılında 890.079 adet uçak trafiği gerçekleşmiştir. Dolayısıyla; 2023 yılı toplam kapasite kullanım oranı %20,93 seviyesinde gerçekleşmiştir 2024 yılında ise toplam kapasite kullanım oranı geçen yıla göre %0,13 oranında azalışla %20,80 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bununla birlikte Kocaeli Cengiz Topel Havalimanı 2023 yılında %0,95 ve 2024 yılı %0,68 oranı ile en düşük kapasite kullanımını gerçekleştirmiştir. Söz konusu kapasite kullanım oranının düşük olma gerekçesi nedir? İyileştirmeye ilişkin bir çalışma var mıdır? Atıl kapasite dolayısıyla bir kamu zararı oluşmakta mıdır? 15. Tekirdağ'ın sanayi, ticari ve turizm potansiyeli dikkate alındığında Çorlu Atatürk Havalimanına 2022'den 2023'e yolcu trafiğinin %22,7 ve 2023'ten 2024'e %10 düzeyinde düşüş göstermesi ve 2025 yılı içerinde iç dış toplam uçak trafiğinin sayının 250 (2025 Yılı Faaliyet Raporu) gibi bir rakam olmasının sebebi nedir? Bu kapasiteyi artırmaya ilişkin bir planlama var mıdır 16. Denetim raporlarında "Hava Trafik Sistemleri AR-GE İşleri" başlığında yer alan ve 2024 yılı içerişinde tamamlanması (2023 Sayıştay Raporu) öngörülen işlerin tamamlanmadığı ve 2025 yılı içerisinde tamamlanmasının hedeflendiği (2024 Sayıştay Raporu) görülen; • ÇARE (Çok Amaçlı Radar Ekranı) Geliştirme • ATC Kule ve Radar Simülatörü (atcTRsim) Kurulumu V atcTRsim Kurulum ve Geliştirme • Milli Geniş Alan Multilaterasyon (WMLAT) Kurulumu • Milli Hava Trafik Kontrol (ATC) Merkezi-1.Safha AR-GE çalışmalarında yaşanan gecikmenin sebebi nedir? Söz konusu işler 2025 yılı içinde gerçekleşmiş midir? 17. İzmir Adnan Menderes Havalimanının Deprem Güçlendirmesi Yapılmayan Tesislerin Yenilenmesi İşi, Sayıştay raporuna göre 2018' de ihale imzalanmış, 2021'de iş tasfiye edilmiştir. 2024'te yeniden ihale yapılmış ve bitiş tarihi 13.12.2025 olarak belirlenmiştir. Ancak Kuruluşun 2025 Yılı Faaliyet Raporunda; "Yer teslimi 20.09.2024 tarihinde gerçekleştirilen "İzmir Havalimanı Deprem Güçlendirme İşleri" işin 2026 yılında tamamlanması planlanmaktadır.", denilmektedir. 2021'de iş tasfiye edilmesinin sebebi nedir? Söz konusu iş neden 8 yıl ertelenmiştir? Bugün itibariyle işin tamamlanma oranı nedir? Konuştuğumuz bu söz konusu tespit ve sorunlar neden Sayıştay Raporlarında yer almamaktadır? Bu hususta Sayıştay denetçilerimizin bir açıklaması olacak mıdır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA --- **Kaynak gösterme:** Cem Avşar (CHP, Tekirdağ). “Sayıştayın 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında DHMİ Genel Müdürlüğü ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45422, 5 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45422-sayistayin-2023-ve-2024-yili-denetim-raporlarinda-dhmi-genel-mudurlugu-ile-ilgili-yaptigi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/64554c99-1e75-4a83-8bec-019ea6208f8f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.