# Bakanlık tarafından bağımlılıkla mücadele kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/45490
- **Veren:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 9 Haziran 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 38 gün sonra, 17 Temmuz 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a9efe94f-1cb3-4e3d-9156-019eb16251f8
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45490-bakanlik-tarafindan-bagimlilikla-mucadele-kapsaminda-yurutulen-calismalara-iliskin

> Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti), 9 Haziran 2026 tarihinde 7/45490 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 38 gün sonra, 17 Temmuz 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Bakanlığınız tarafından bağımlılıkla mücadele kapsamında milyonlarca öğrenciye, öğretmene, veliye ve yetişkine eğitim verildiği açıklanmaktadır. Ancak bu eğitimlerin öğrenciler üzerindeki etkisi, bağımlılık risklerini azaltıp azaltmadığı, bilgi ve davranış düzeyinde nasıl bir değişim yarattığı ve risk altındaki öğrencilerin hangi mekanizmalarla takip edildiği konusunda kamuoyuna açık yeterli veri bulunmamaktadır.

Bu bağlamda;

1. Bakanlığınız tarafından yürütülen bağımlılıkla mücadele eğitimlerinin öğrenciler üzerindeki etkisini ölçmeye yönelik herhangi bir bilimsel değerlendirme yapılmakta mıdır?

2. Eğitim öncesi ve sonrası öğrencilerin bilgi, tutum ve davranış değişimini ölçen standart bir değerlendirme aracı kullanılmakta mıdır?

3. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Programı ve Okulda Bağımlılığa Müdahale Programı'nın etkililiğine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bağımsız bir etki analizi var mıdır? Varsa bu etki analizinin sonuçları nelerdir?

4. Tütün, alkol, madde, teknoloji, dijital oyun, çevrimiçi bahis ve kumar bağımlılığı başlıklarında ayrı ayrı risk tespiti yapılmakta mıdır?

5. Riskli davranış gösterdiği tespit edilen öğrenciler için okul, RAM, sağlık kuruluşları, sosyal hizmet birimleri ve aile arasında nasıl bir yönlendirme mekanizması işletilmektedir?

6. Yönlendirilen öğrencilerin takip süreci Bakanlığınız tarafından izlenmekte midir?

7. Bağımlılık riski taşıyan öğrencilerin mahremiyetlerinin korunması ve eğitim hakkının kesintiye uğramaması için hangi özel tedbirler alınmaktadır?

8. Bakanlığınız bağımlılık riskini yalnızca bireysel davranış sorunu olarak mı ele almaktadır; yoksa yoksulluk, çocuk işçiliği, aile içi şiddet, okul terk riski, dijital, platformların algoritmik etkisi, mahalle ve çevre koşulları gibi yapısal nedenleri de! izlemekte midir?

9. Deprem bölgesindeki öğrenciler, göçmen çocuklar, mevsimlik tarım işçisi çocukları, taşımalı eğitim kapsamındaki öğrenciler ve sosyoekonomik açıdan dezavantajlı bölgelerdeki öğrenciler bakımından bağımlılık riski ayrıca analiz edilmekte midir?

10. Eğitimlerin ardından öğrencilerden, velilerden ve öğretmenlerden geri bildirim alınmakta mıdır?

11. Alınan geri bildirimler eğitim içeriklerinin güncellenmesinde kullanılmakta mıdır?

12. Bakanlığınız, bağımlılıkla mücadele eğitimlerinin etkisini ölçmek üzere üniversiteler, meslek örgütleri veya bağımsız uzmanlarla iş birliği içinde kamuya açık bir izleme ve değerlendirme raporu yayımlamayı planlamakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

:a) 08.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1870952 sayılı yazınız.

b) 08.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1870958 sayılı yazınız.

c) 08.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1870974 sayılı yazınız.

g) 12.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1873882 sayılı yazınız.

d) 16.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1875779 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletilen İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/44703, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/44709, 7/45036 ve 7/45373, Siirt Milletvekili Sabahat ERDOĞAN SARITAŞ'ın 7/44831, Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR'In 7/45037, Bartın Milletvekili Aysu BANKOGLU'nun 7/45356, Şanlurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/45367, Balıkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ' in 7/45370, Ankara Milletvekili Mesut DOĞAN'ın 7/45371 ve 7/45489 ile Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO'nun 7/45490 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

7/44703 7/45367 7/44709 71 45370-45371 GK 171 7145036-450371 7/45356 GK 171

Elektronik Ag: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 75 39

PANTOL • Strateji Geliştirme Başkanlığı DİYARBAKIR MİLLETVEKİLİ CEYLAN AKÇA CUPOLO'NUN 7/45490 NUMARALI

Bakanlığımızca öğrencilerin sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesi, tütün, alkol, madde, teknoloji, dijital oyun, çevrim içi bahis ve kumar bağımlılığı dâhil olmak üzere bağımlılık risklerinden korunmaları, riskli davranışlardan uzak durmalarını sağlayacak yaşam becerileri edinmeleri ve ihtiyaç hâlinde uygun destek mekanizmalarına yönlendirilmeleri amacıyla koruyucu ve önleyici rehberlik anlayışı çerçevesinde çalışmalar yürütülmektedir.

Bağımlılıkla mücadele çalışmaları yalnızca bireysel davranış düzeyinde ele alınmamakta; öğrencinin ailesi, okul çevresi, akran ilişkileri, sosyoekonomik koşulları, dijital ortamlarla ilişkisi, okul terk riski, çocuk işçiliği riski, aile içi şiddet, mahalle ve çevre koşulları gibi yapısal ve çevresel değişkenler de dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla farkındalık kazanmalarını, riskli davranışlardan korunmalarını, sağlıklı karar verme, problem çözme, duygu düzenleme, sınır koyma, "hayır" diyebilme ve yardım arama becerilerini geliştirmelerini amaçlamaktadır.

Bakanlığımız tarafından yürütülen bağımlılıkla mücadele eğitimlerinin öğrenciler üzerindeki etkisini değerlendirmeye yönelik olarak saha araştırmaları, ihtiyaç analizleri ve izleme-değerlendirme süreçleri yürütülmektedir. Bu çalışmalarla öğrencilerde farkındalık düzeyinin artışı, riskli davranışlara yönelik tutum değişimi, koruyucu faktörlerin güçlenmesi ve eğitim içeriklerinin sahadaki karşılığı değerlendirilmektedir. Elde edilen veriler, bağımlılıkla mücadele politikalarının geliştirilmesine ve eğitim içeriklerinin güncellenmesine bilimsel temel oluşturmaktadır.

Eğitim süreçlerinde öğrencilerin bilgi, tutum ve farkındalık düzeylerindeki değişimleri izlemeye imkân tanıyan değerlendirme formları ve geri bildirim araçları kullanılmaktadır. Ayrıca bağımlılık alanında yürütülen bilimsel araştırmalardan elde edilen bulgular da eğitim içeriklerinin güncellenmesi ve uygulamaların geliştirilmesi süreçlerinde dikkate alınmaktadır.

Bakanlığımız ile Türkiye Yeşilay Cemiyeti iş birliğinde yürütülen Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Programı ve Okulda Bağımlılığa Müdahale Programı'nın etkililiğine ilişkin etki analizi çalışmalarının bilimsel yöntemlerle ve çok paydaşlı bir değerlendirme yaklaşımıyla yürütülmesi planlanmaktadır. Bu doğrultuda programların sahadaki uygulama sonuçlarının daha sistematik ve kapsamlı biçimde değerlendirilmesi hedeflenmektedir.

Tütün, alkol, madde, teknoloji, dijital oyun, çevrim içi bahis ve kumar bağımlılığı başlıklarında öğrencilerin risk durumlarının tespitine yönelik çalışmalar rehberlik hizmetleri kapsamında bütüncül bir yaklaşımla yürütülmektedir. Bu süreçte öğrencilerin gelişimsel özellikleri, okul içi gözlemler, öğretmen ve rehber öğretmen(ler) tarafından yapılan değerlendirmeler, risk haritası formları ve benzeri izleme araçları dikkate alınmaktadır.

Riskli davranış gösterdiği tespit edilen öğrenciler bakımından süreç öncelikle okul rehberlik hizmetleri kapsamında ele alınmakta; öğrencinin ihtiyaçları okul içinde değerlendirilmekte, gerekli görülen durumlarda RAM'a, sağlık kuruluşlarına veya sosyal hizmet birimlerine yönlendirme yapılmaktadır. Yönlendirme sürecinde aileyle iletişim kurulmakta, öğrencinin ihtiyaç duyduğu psikososyal destek, tanılama, tedavi veya sosyal destek hizmetlerine erişimi ilgili kurumlarla iş birliği içinde sağlanmaktadır.

Yönlendirilen öğrencilerin takip süreci e-Rehberlik sistemi üzerinden izlenmektedir. Okul rehberlik hizmetleri kapsamında yapılan yönlendirmeler sistem üzerinde kayıt altına alınmakta; böylece öğrencinin destek sürecinin izlenebilirliği dijital altyapı üzerinden sağlanmaktadır. Bu süreçlerde öğrencinin mahremiyeti, kişisel verilerinin korunması, gizlilik ilkesi ve eğitim hakkının kesintiye uğramaması esas alınmaktadır.

Bağımlılık riski taşıyan öğrencilerin kimlik ve mahremiyet bilgilerinin korunmasına, öğrencinin etiketlenmemesine ve destek sürecinin eğitim hakkını zedelemeyecek biçimde yürütülmesine özen gösterilmektedir. Bu kapsamda öğrencilerin yardım arama becerileri güçlendirilmekte, riskli durumlarda kimlerden ve hangi kurumlardan destek alabilecekleri konusunda bilgilendirme yapılmakta; veli ve öğretmenlere yönelik broşür, sunum ve eğitim içerikleriyle farkındalık artırılmaktadır.

Deprem bölgesindeki öğrenciler, göçmen çocuklar, mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocukları, taşımalı eğitim kapsamındaki öğrenciler ve sosyoekonomik açıdan dezavantajlı bölgelerdeki öğrenciler bakımından da bağımlılık riskleri genel izleme ve rehberlik süreçleri içinde değerlendirilmektedir. Bu öğrenci gruplarına yönelik risk ve ihtiyaç alanları takip edilmekte; gerekli hâllerde koruyucu ve önleyici rehberlik hizmetleri güçlendirilmektedir. mücadele eğitimlerinin ardından öğrencilerden, velilerden ve Bağımlılıkla öğretmenlerden geri bildirimler alınmakta; söz konusu geri bildirimler eğitimlerin etkililiğini değerlendirmek, uygulama süreçlerini geliştirmek ve içerikleri güncel ihtiyaçlara göre yenilemek amacıyla kullanılmaktadır. Sahadan gelen görüşler, programların niteliğinin artırılması ve uygulamaların daha etkili hâle getirilmesi bakımından önemli bir veri kaynağı olarak değerlendirilmektedir.

Din Öğretimi Genel Müdürlüğüne bağlı okullarda da bağımlılıkla mücadele kapsamında farkındalık, içerik geliştirme ve dijital bilinç çalışmaları yürütülmektedir. Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı doğrultusunda Genel Müdürlüğe bağlı okullardan 3.166 öğrenci gönüllü olarak çalışmalara katılmıştır. Davranışsal Bağımlılıklar ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi kapsamında 10 materyal hazırlanmıştır. Ayrıca 'Dijital'izm" serisi hazırlanarak dijital içerik olarak yayımlanmış; kumar bağımlılığına yönelik farkındalık çalışmaları kapsamında eğitim, seminer ve benzeri etkinlikler düzenlenmiştir.

Öğretim programlarında dijital etik, medya okuryazarlığı, kişisel verilerin korunması, dijital mahremiyet ve bilgi güvenliği konuları güçlendirilmiştir. Temel Din Bilgileri ile Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinde sosyal medya kullanımı, yapay zekâ, çevrim içi sorumluluk ve bilgi güvenliği konuları öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin "bilme ve sorumluluk" ilkesi doğrultusunda yapılandırılmıştır.

Bakanlığımız ile Türkiye Yeşilay Cemiyeti arasında imzalanan Bağımlılıkla Mücadele Çalışmalarına Yönelik Iş Birliği Protokolü çerçevesinde yürütülen programlar değerlendirilmekte; sahadan elde edilen geri bildirimler ve bilimsel veriler doğrultusunda eğitim programlarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Bağımlılıkla mücadele eğitimlerinin etkisini ölçmeye yönelik izleme ve değerlendirme süreçlerinin üniversiteler, uzmanlar ve ilgili paydaşlarla iş birliği içinde geliştirilmesi de bu çerçevede değerlendirilmektedir.

Sonuç olarak Bakanlığımızca bağımlılıkla mücadele çalışmaları; koruyucu ve önleyici rehberlik hizmetleri, TBM, OBM ve Yaşam Becerileri Eğitim Programı, Yeşilay ve ilgili kurumlarla iş birlikleri, e-Rehberlik sistemi, risk haritaları, geri bildirim mekanizmaları, dijital içerikler, öğretim programı güncellemeleri ve izleme-değerlendirme süreçleriyle bütüncül şekilde yürütülmektedir.

Yusuf TEKİN
Milli Ertim Bakanı

---

**Kaynak gösterme:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “Bakanlık tarafından bağımlılıkla mücadele kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45490, 9 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45490-bakanlik-tarafindan-bagimlilikla-mucadele-kapsaminda-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a9efe94f-1cb3-4e3d-9156-019eb16251f8

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
