# Van'ın Çatak ilçesinde gözaltına alınan iki kişinin kötü muameleye maruz kaldığı iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/4553 - **Veren:** Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 11 Eylül 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 170 gün sonra, 28 Şubat 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/21f9276c-c17c-4580-96bb-018a886a1895 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4553-van-in-catak-ilcesinde-gozaltina-alinan-iki-kisinin-kotu-muameleye-maruz-kaldigi-iddiasina > Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti), 11 Eylül 2023 tarihinde 7/4553 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 170 gün sonra, 28 Şubat 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT Van Milletvekili Yurttaşların askeri ateşle yaralanması ve ölümüne dair vakalar sıklıkla kamuoyuna yansırken somut hukuki süreçler işletilmemektedir. Buna siyasi iktidarın sessizliği de eklenince adaletin sağlanması mümkün olmamaktadır. 11 Eylül 2020 tarihinde Van'ın Çatak ilçesinde iki yurttaşın gözaltına alındıktan sonra helikopterden atılarak kolluk güçleri tarafından işkence edilmesi de benzer bir cezasızlık politikası ile karşı karşıyadır. Söz konusu olayda; Servet Turgut (55) ve Osman Şiban'ın (50) ağır bir işkenceye maruz kaldığı hastane epikriz raporu ile asker beyanlarıyla da teyit edilmiştir. Ağır işkence sonucunda Şiban hafıza kaybı yaşarken, Turgut ise 30 Eylül 2020 tarihinde hayatını kaybetmiştir. Devlet yetkilileri uzun süre sessizliğini korurken konu dünya gündemine de taşınmış, Van Valiliği olaydan günler sonra açıklama yapmak zorunda kalmıştır. Sonraki süreçte soruşturma açıldığı belirtilse de dosyaya getirilen gizlilik kararıyla şeffaflık ortadan kaldırılmış, dosya hak savunucuları ile avukatlardan gizlenmiştir. Her ne kadar işkence faillerinin tespit edilmesi umulsa da olayı belgeleyip dünyaya duyuran gazeteciler tutuklanıp aylarca cezaevinde tutulmuşlardır. İki yurttaşın helikopterden atılmasının üzerinden 3 yıl geçmiş olmasına rağmen hiçbir somut adım atılmamıştır. Dosyaya yönelik gizlilik kararı da kaldırılmamış, faillerin tespit edilmesine yönelik süreç dondurulmuştur. Buna karşın işkenceye maruz kalan Şiban hakkında açılan davada ceza verilirken bazı gazeteciler hakkında da dava açılmıştır. Sonuç itibariyle; Hükümet'in "işkenceye sıfır tolerans" sözleminin bir propagandadan öteye gitmediği anlaşılırken dosyada gizlilik kararının sürmesinden dolayı içeriğin halen bilinmediği ve süreç uzadıkça delillerin karartılma riski taşıdığı ortadadır. Bu nedenle Anayasa ve imza atılan uluslar arası sözleşmeler gereğince sürecin şeffaf ve etkili bir şekilde yürütülmesine ihtiyaç vardır. Aksi takdirde bir işkence vakasının daha faili meçhul olarak kalması ihtimaliyle karşı karşıyayız. Bu bağlamda; 1 — Van'ın Çatak ilçesinde 11 Eylül 2020 tarihinde iki yurttaşın gözaltına alınması sırasında işkence edilerek helikopterden atıldığı olaya ilişkin Bakanlığınızda hangi bilgiler bulunmaktadır? 2 — Yurttaşların helikopterden atılıp işkenceye maruz bırakılması olayıyla ilgili açıldığı belirtilen soruşturma hangi aşamadadır? Önerge tarihine kadar olayla ilgili atılan adımlar nelerdir? 3 — Yurttaşlara işkence olayıyla dava dosyasında gizlilik kararı neden alınmıştır? Üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen neden gizlilik kararı kaldırılmamaktadır? 4- Üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen soruşturmanın davaya dönüşmemesinin sebebi nedir? Soruşturmanın davaya dönüşmesi önünde hangi engeller bulunmaktadır? 5 — Yurttaşlara işkence olayının faillerinin tespit edilmesi amacıyla herhangi bir çalışma yürütülmüş müdür? Herhangi bir askeri personel hakkında idari — adli soruşturma başlatılmış mıdır? 6 — Yurttaşların helikopterden atılıp işkence edilmesinde adalet nasıl sağlanacaktır? Bu amaçla alınan herhangi bir hukuki tedbir var mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1292611 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4553 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Sez: UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden P2ZS4jB - /TbRgE1 - İXİKETY - KXFHEOS ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-833-3428/6403 Konu : Yazılı soru önergesi 28/94/2024 Sayın Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT Van Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4553 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- A) Anayasanın; I- "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı, 2- "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı, B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun; I- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu, 2- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, 3- "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği, 4- "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş. uyap. gov.tr adresinden YFS#A3i - Jİ4hYBA - #*K3OVUn - 8BoSb8-ix erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü sorumluluk yargı mercilerine ait olup, gizli olarak yürütülen ve yargısal faaliyet kapsamında kalan soruşturma aşamasında ne tür işlemler yapıldığına dair Bakanlığımızda bilgi bulunmamaktadır. 1i- Van Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 14/10/2023 tarihli cevapta; soru önergesinde bahsi geçen olayla ilgili başlatılan soruşturmanın devam ettiği bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden YFS*A3İ - ji4hYBA - *K3OVUn - 8BoSb8-ik erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van). “Van'ın Çatak ilçesinde gözaltına alınan iki kişinin kötü muameleye maruz kaldığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4553, 11 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4553-van-in-catak-ilcesinde-gozaltina-alinan-iki-kisinin-kotu-muameleye-maruz-kaldigi-iddiasina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/21f9276c-c17c-4580-96bb-018a886a1895 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.