# Samsun'un Havza ilçesine bağlı Hacıdede köyünde mera vasfını haiz bir arazinin tahsis amacının değiştirilmesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/45559 - **Veren:** Erhan Usta (İYİ Parti, Samsun) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 11 Haziran 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 102 gün sonra, 21 Eylül 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d843a342-d2d8-4f31-a8b4-019eba9bcadd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45559-samsun-un-havza-ilcesine-bagli-hacidede-koyunde-mera-vasfini-haiz-bir-arazinin-tahsis-amac > Erhan Usta (İYİ Parti), 11 Haziran 2026 tarihinde 7/45559 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 102 gün sonra, 21 Eylül 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Içtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Samsun ili Havza ilçesi Hacıdede Köyü'nde resmi kayıtlarda "mera" vasfıyla tescil edilmiş 128 Ada 1 Parsel numaralı 719 dekarlık alanın, tahsis amacı değişikliği yoluyla bir enerji şirketine devredilmek istenmesi; bölge halkının tarımsal ve hayvancılık faaliyetlerini doğrudan tehdit etmektedir. Söz konusu alanda 87.272 adet güneş paneli kurulması planlanan bu projenin; hukuki meşruiyeti tartışmalı, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) dosyası eksik ve hatalı, ekolojik maliyeti ağır ve kamu yararı testi karşılanamamış bir girişim olduğu değerlendirilmektedir. Bölgede halihazırda faaliyet gösteren Havza RES tesisinin yardımcı kaynağı olarak planlandığı için şirketin YEKA yarışmasına katılma zorunluluğundan ve yeni trafo merkezi ile iletim hattı kurma maliyetlerinden muaf tutulacağı, bu durumun kamu kaynakları üzerinden şirkete doğrudan mali avantaj sağladığı ileri sürülmektedir. Hazırlanan ÇED dosyasında ise topografik haritalarda açıkça işaretlenmiş 11 hektarlık Tepe Göl'ün panel yerleşim alanı olarak belirlenmiş olmasına karşın DSİ ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Bölge Müdürlüğü'nden görüş alınmadığı tespit edilmiştir. Bölge sakinlerinin anlatımları, saha gözlemleri ve mevcut haritalar birlikte değerlendirildiğinde; Tepe Göl olarak bilinen sulak alanın tonlarca hafriyatla doldurulduğu, doğal yapısının ortadan kaldırıldığı ve bölgenin ekolojik dengesinin ağır biçimde tahrip edildiğine dair ciddi endişeler bulunmaktadır. Tepe Göl; salt bir su birikintisi olmayıp merayı besleyen, hayvanların su ihtiyacını karşılayan, yeraltı su kaynaklarını destekleyen ve yaban hayatına yaşam alanı teşkil eden, doğal varlık olarak resmi kayıtlara geçmiş bir göldür. Ne var ki söz konusu göl, bugün itibarıyla haritalarda dahi yer bulmaz hale getirilmiş; adeta kayıtlardan silinmiştir. Hacıdede Mahallesi sakinleri, Lozan Antlaşması çerçevesinde gerçekleştirilen nüfus mübadelesi kapsamında Anadolu'ya iskân edilmiş mübadil Bektaşi vatandaşlarımızdan oluşmaktadır. Nesiller boyu hayvancılık ve tarımsal üretimle geçimini temin eden bu vatandaşlarımızın su ve mera haklarına erişimi, yetersiz planlama ve eksik çevresel değerlendirmeye dayanan söz konusu proje nedeniyle ciddi tehdit altına girmiş bulunmaktadır. Anayasa'nın 56. maddesi gereğince devletin asli görevi; özel yatırımların önünü açmak değil, vatandaşın yaşam ve üretim hakkını doğal varlıklarıyla birlikte korumaktır. Bu çerçevede: 1. Hacıdede Köyü'nde mera vasfıyla tescil edilmiş 128 Ada 1 Parsel numaralı 719 dekarlık alanın tahsis amacının değiştirilmesine ilişkin süreç hangi aşamadadır? Bu konuda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı arasında herhangi bir yazışma ya da protokol imzalanmış mıdır? 2. Söz konusu projenin "yardımcı kaynak" statüsünde değerlendirilmesi, şirketi YEKA ihalesi zorunluluğundan ve trafo/iletim hattı maliyetlerinden muaf kılmakta mıdır? Bu muafiyetin şirkete sağladığı mali avantajın büyüklüğü hesaplanmış mıdır? 3. YEKDEM kapsamındaki garantili alım fiyatı uygulaması nedeniyle bu proje için piyasa fiyatının üzerinde yapılacak ödemelerin vatandaşın elektrik faturasına yansıyacak toplam maliyeti nedir? 4. Proje kapsamında hazırlanan ÇED dosyasında topografik haritalarda işaretlenmiş olan 11 hektarlık Tepegöl'ün panel yerleşim alanı olarak belirlenmesine rağmen DSİ ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Bölge Müdürlüğü'nden görüş alınmadığı iddiaları doğru mudur? Bu eksiklik giderilmeden ÇED sürecinin tamamlanması mümkün olacak mıdır? 5. Tepe Göl resmi kayıtlara geçmiş doğal bir göl olmasına karşın bugün itibarıyla haritalarda dahi yer bulmaz hale getirilmiş; adeta kayıtlardan silinmiştir. Sahadan gelen gözlemler ve bölge halkının anlatımları, söz konusu gölün hafriyat dökülerek doldurulduğuna işaret etmektedir. Resmi kayıtlarda yer alan bu doğal varlığın fiilen ortadan kaldırılmış olması karşısında, Tepe Göl'ün geçmişten bugüne değişimi bilimsel olarak incelenmiş midir? Sulak alan üzerinde gerçekleştirilen hafriyat faaliyetleri mercek altına alınmış mıdır? Bu konuda ilgili kurumlar (DSİ, Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) tarafından herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır? 6. ÇED dosyasında ıslah sonrası kuru ot verimi 300 kg/dekar olarak gösterilmişken iyi mera standardındaki yeşil ot veriminin kuru ot karşılığının ancak 87,5 kg/dekar olduğuna dair çelişki nasıl açıklanmaktadır? Bu tutarsızlık kamu kurumlarını yanıltmaya yönelik bir uygulama olarak değerlendirilmekte midir? 7. 5 yıllık mera ıslah programının yalnızca ilk yılına ait gübre giderlerinin bütçelendirilmesi, kalan dört yıl için herhangi bir iş planı ve maliyet tahminine yer verilmemesi Bakanlıkça kabul edilebilir bulunmakta mıdır? 8. Proje alanında 719.000 metrekarelik alanda yaklaşık 10 santimetre kalınlığında bitkisel üst toprak sıyrılması ve 40.000 metreküp kazı yapılması planlanmaktadır. Bu ölçekteki hafriyatın meranın doğal topografyasına, su tutma kapasitesine ve bitki örtüsüne vereceği geri dönülemez ekolojik hasar için herhangi bir etki değerlendirmesi yapılmış mıdır? 9. 87.272 panelin yıkama suyu ihtiyacının (yılda yaklaşık 870 metreküp) tarım ve hayvancılık için halihazırda kısıtlı olan bölge su kaynaklarından karşılanması öngörülmekte midir? Su kaynaklarına etkisi değerlendirilmiş midir? 10. Proje alanının Ağdırasan Mahallesi'ne 900 metre, Hacıdede Mahallesi'ne 1.200 metre ve en yakın yapıya 450 metre mesafede olduğu göz önünde bulundurulduğunda, üç yıl sürmesi planlanan inşaat sürecindeki toz ve gürültü kirliliğine ilişkin halk sağlığı etki değerlendirmesi yapılmış mıdır? 11. Santralin işletme döneminde yalnızca 3-5 teknik personel istihdam edeceği öngörülmektedir. Geçimini hayvancılık ve tarımdan sağlayan köylülerin bu proje nedeniyle uğrayacağı ekonomik kayıpları telafi edecek herhangi bir sosyal denge mekanizması planlanmakta mıdır? 12. Köyün toplam 1.862 dekarlık merasının 719 dekarını kapsayan bu alanın enerji sahasına dönüştürülmesi yerine, atıl hazine arazileri, çatı üstü uygulamalar ya da daha az ekolojik değer taşıyan alternatif alanlar değerlendirilmiş midir? Söz konusu proje için neden bu mera arazisi tercih edilmiştir? 13. Devletin hayvancılığı desteklemek amacıyla köy ve bölgeye aktardığı kamu kaynakları hesaba katıldığında, bu meranın ortadan kaldırılmasının kamu maliyetine toplam etkisi hesaplanmış mıdır? Bu proje için yapılan kamu yararı testi sonuçları kamuoyuyla paylaşılacak mıdır? 14. Balkanlar'dan mübadele yoluyla Anadolu'ya yerleşmiş mübadil Bektaşi vatandaşlarımızın yoğun olarak yaşadığı Hacıdede'de, su kaynakları ve meraların ortadan kaldırılması nedeniyle bölge sakinlerinin yeniden göç etmek zorunda kalma riskiyle karşı karşıya kaldığı değerlendirilmektedir. Bu insanların topraklarında kalabilme hakkını güvence altına almak için Bakanlıkça herhangi bir sosyal etki değerlendirmesi yapılmış mıdır? ## Bakanlığın cevabı Samsun ili Havza ilçesi Hacıdede Mahallesi'nde Havza RES üretim lisansı kapsamındaki tesise yardımcı kaynak GES eklenerek tesisin birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüştürülmesine ilişkin talep kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Kurul Kararı ile belirlenen yükümlülükler arasında Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği uyarınca gerekli kararın ilgili şirket tarafından alınması hususu yer almakta olup, bu yükümlülük çerçevesinde yardımcı kaynak GES projesi için "ÇED Olumlu" kararı verildiğini gösteren Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün 20/02/2024 tarihli yazısı şirket tarafından EPDK'ya sunulmuştur. ÇED sürecinde proje sahasının arazi sınıfı ve 4342 sayılı Mera Kanununa tabi alanların bulunup bulunmadığı gibi hususlar da ilgili il Tarım ve Orman Müdürlüklerinin görüşleri alınarak değerlendirilmektedir. Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği kapsamında lisanslı üretim tesislerinde kurulan yardımcı kaynak, ana kaynağa dayalı tesisin bir ünitesi olarak kabul edilmekte ve mevcut önlisans veya lisans kapsamında değerlendirilmektedir. Yardımcı kaynak için öngörülen kapasite elektriksel güç artışı değil mekanik kapasite niteliğinde olduğundan, tesisin sisteme verebileceği aktif çıkış gücü ana kaynağa dayalı olarak geçici kabulü yapılmış ünitelerin toplam elektriksel gücüyle sınırlı kalmaktadır. Bu nedenle Havza RES'e yardımcı kaynak GES eklenmesi, tesise tahsis edilen elektriksel gücü artırmamakta; YEKA yarışması veya trafo/iletim hattı maliyetleri bakımından herhangi bir muafiyet sağlamadığı gibi lisans sahibi şirkete bu yönde bir avantaj da sağlamamaktadır. YEKDEM kapsamında değerlendirilecek elektrik enerjisi miktarı da tesisin sisteme verebileceği aktif güçle sınırlı olup ana kaynağa dayalı olarak geçici kabulü yapılmış ünitelerin toplam elektriksel kurulu gücünü aşamamaktadır. Birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesislerinde sisteme verilen net enerji, tesiste kullanılan yenilenebilir enerji kaynakları için belirlenen fiyatlardan en düşük olanı üzerinden ve tesisin kalan süresi boyunca YEKDEM kapsamında değerlendirilmektedir. Ayrıca, YEKDEM kapsamındaki bir üretim tesisinin tamamı yenilenebilir kaynaklardan oluşan birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisine dönüştürülmesi, tesisin YEKDEM'den yararlanma süresini değiştirmemektedir. Dolayısıyla Havza RES'e yardımcı kaynak olarak kurulacak GES nedeniyle ilave bir YEKDEM yararlanma süresi tanınması söz konusu değildir. 4342 sayılı Mera Kanunu hükümleri uyarınca mera alanlarının tahsis amacının değiştirilmesine ilişkin işlemler ilgili Valiliğin, ÇED süreçlerine ilişkin işlemler ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın görev alanına girmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer Bakanlıkların görev alanına giren hususlarda ilgili kurum/kuruluşlardan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Erhan Usta (İYİ Parti, Samsun). “Samsun'un Havza ilçesine bağlı Hacıdede köyünde mera vasfını haiz bir arazinin tahsis amacının değiştirilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45559, 11 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45559-samsun-un-havza-ilcesine-bagli-hacidede-koyunde-mera-vasfini-haiz-bir-arazinin-tahsis-amac (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d843a342-d2d8-4f31-a8b4-019eba9bcadd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.