# 2025-2026 eğitim ve öğretim yılında Kürtçe seçmeli dersini alan öğrenci sayısına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/45594 - **Veren:** Serkan Ramanlı (HÜDA PAR, Batman) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 11 Haziran 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 28 Temmuz 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/44748e92-f6a2-4a9a-9f79-019eca133959 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45594-2025-2026-egitim-ve-ogretim-yilinda-kurtce-secmeli-dersini-alan-ogrenci-sayisina-iliskin > Serkan Ramanlı (HÜDA PAR), 11 Haziran 2026 tarihinde 7/45594 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 28 Temmuz 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Millî Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Ülkemizde Yaşayan Diller ve Lehçeler kapsamında okutulan seçmeli derslere öğrencilerin ve velilerin yoğun bir ilgisi bulunmaktadır. Özellikle Kürtçe (Kurmancî ve Zazakî) seçmeli derslerine olan talep her geçen yıl artmasına rağmen, dersi seçen öğrenci sayısı ile dersi fiilen alabilen öğrenci sayıları arasında ciddi farklar oluştuğu kamuoyuna yansımaktadır. Bu durumun en büyük sebebinin yeterli öğretmen norm kadrosunun açılmaması olduğu bilinmektedir. Öte yandan, anadil alanında akademik çalışmaların yürütülmesi ve eğitim-öğretim faaliyetlerinin lise ve üniversite kademelerinde de yaygınlaştırılması, kültürel zenginliğimizin korunması adına büyük önem taşımaktadır. 2016 yılında lise kademesinde seçmeli Kürtçe dersi ile Kürtçe eğitim verebilecek özel okullara dair durdurulan çalışmaların günümüz şartlarında yeniden değerlendirilmesi ve akademik düzeyde (enstitü, lisans, yüksek lisans, doktora) yeni adımların atılması zorunlu bir hal almıştır. Bu bağlamda; 1. 2025-2026 eğitim-öğretim yılında ortaokullarda Kürtçe (Kurmancî ve Zazakî) seçmeli dersini seçen öğrenci sayısı iller bazında kaç olmuştur? 2. 2025-2026 eğitim-öğretim yılında söz konusu dersi fiilen almakta olan (dersi sınıf ortamında görebilen) öğrenci sayısı iller bazında kaç olmuştur? 3. Dersi seçen öğrenci sayısı ile dersi fiilen alabilen öğrenci sayısı arasındaki farkın kapatılması ve yeterli norm kadro açılmamasından kaynaklı sorunların giderilmesi için İlgili yönetmeliğin Bakanlığınızca yeniden ele alınmasına dair bir planlama var mıdır? 4. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi bünyesinde Kürt Dili ve Edebiyatı lisans eğitiminin başlatılmasına yönelik Bakanlığınız ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) nezdinde yürütülen bir çalışma veya planlama mevcut mudur? 5. Bazı üniversitelerde yer alan Kürt Dili ve Edebiyatı bölümlerinin yıllık öğrenci alım kontenjanlarının, Zazaca için en az 30, Kurmanci için en az 50 olacak şekilde artırılması yönünde bir çalışmanız olacak mıdır? Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası Zemin Kat B-Z10, Çankaya/ANKARA 6. Türkiye genelinde Kürt Dili ve Edebiyatı (veya Yaşayan Diller ve Lehçeler) alanında enstitü bulunan illerimiz hangileridir? Söz konusu akademik çalışmaların yaygınlaştırılması amacıyla Ağrı, Hakkâri, Şırnak, Siirt ve Batman illerinde bulunan üniversitelerde lisans, yüksek lisans ve doktora programlarının başlatılması yönünde bir girişimde bulunulacak mıdır? 7.2016 yılına kadar gündemde olan ve tamamen Kürtçe eğitim-öğretim verebilecek özel okulların açılabilmesine yönelik yasal ve idari altyapı çalışmalarının Bakanlığınız uhdesinde yeniden başlatılması yönünde bir planlamanız var mıdır? 8. Liselerde seçmeli Kürtçe dersi uygulamasına dair 2016 yılında durdurulan çalışmaların yeniden başlatılması ve lise müfredatına Kürtçe seçmeli dersinin eklenmesi konusunda yürütülen bir çalışmanız var mıdır? Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası Zemin Kat B-Z10, Çankaya/ANKARA ## Bakanlığın cevabı İlgi 7/45677 fak 176 :a) 12.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1873882 sayili yazınız. 7/45764- 45767 6K 178 b) 19.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1879435 sayılı yazınız. c) 23.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1880873 sayılı yazınız. 7/45769 GK 178 s) 25.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1882751 sayılı yazınız. 7/45771 GK 178 d) 03.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1889420 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletilen Osmaniye Milletvekili Asu KAYA'nın 7/45355, Istanbul Milletvekili Doğan BEKIN'in 7/45587, Batman Milletvekili Serkan RAMANLI'nın 7/45594, Istanbul Milletvekili Cengiz ÇİÇEK'in 7/45599, Mersin Milletvekili Perihan KOCA'nın 7/45677, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/45764 ve 7/45769, Rize Milletvekili Tahsin OCAKLI'nın 7/45765, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/45766, Bursa Milletvekili Kayıhan PALA'nın 7/45767, Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR'ın 7/45771 ile Balıkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ'in 7/46227 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Bireylere çağa yön verebilecek ve uluslararası düzeyde rekabet gücü sağlayacak becerileri edindirmenin temel kaynağı eğitimdir. Eğitimin niteliğinin artması kısa vadede bireye, uzun vadede ise ülke kalkınmasına katkı sağlamaktadır. Ülkeler eğitimin sağladığı katkılardan en yüksek düzeyde yararlanmak için eğitimin kapsayıcılığını artırmaya çalışırken aslında toplumun tamamının eğitime erişimini hedeflemektedir. Toplumdaki tüm kesimlerin eğitim olanaklarından aynı şekilde yararlanabilmesi ve bireyin sosyal, ekonomik, kültürel, etnik vb. özelliklerinden bağımsız olarak eğitime erişiminin sağlanması, eğitimde fırsat eşitliği bağlamında değerlendirilmektedir. Türkiye'de 2002-2025 yılları arasında eğitimde fırsat eşitliği ve demokratikleşme hususlarında önemli bir dönüşüm yaşanmıştır. Bakanlığımızca özellikle 2002 yılı sonrasında yapılan çalışmalar, gerçekleştirilen geniş kapsamlı reformlar ve yasal düzenlemeler çerçevesinde eğitimde demokratikleşme uygulamaları daha belirgin bir şekilde sahaya yansımıştır. Bakanlığımız 2024-2028 Stratejik Planı'nın 1. Amacı; "Temel eğitimde fırsat eşitliği ve eğitime erişimin sağlandığı, öğretim süreçleri ve eğitim ortamlarının etkin kullanıldığı bir ekosistem inşa ederek öğrencileri çağın gerektirdiği evrensel yeterliliklere sahip, milli ve manevi değerleri benimsemiş sağlıklı ve mutlu bireyler olarak yetiştirmek" olarak belirlenmiştir. Çağın gerektirdiği evrensel yeterlilikler temelinde eğitimin daha demokratik hâle getirilmesi amacıyla atılan adımlar, eğitim sürecine daha fazla katılım ve fırsat eşitliği sağlayacak şekilde planlanmıştır. Bu amaçla çıkarılan mevzuat ve geliştirilen projelerle birlikte fırsat eşitliğinin artırılmasına yönelik önemli adımlar atılmıştır. Türkiye'de eğitimde demokratikleşme ve fırsat eşitliği hususunda gerçekleştirilen önemli atılımlardan biri de öğretim programlarının yeniden düzenlenmesi ile gerçekleştirilmiştir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, kapsamlı çalışmalar ile birlikte eğitime erişim ve eğitimde demokratikleşme sürecinin bir sonucu olarak uygulamaya konulmuştur. Model; öğretim süreçlerinden ölçme ve değerlendirmeye, öğretmen gelişiminden dijital öğrenme ekosistemine kadar eğitim sistemini bütüncül bir çerçevede ele almakta; öğrencilerin zihinsel, sosyal-duygusal, fiziksel ve ahlaki gelişimini birlikte desteklemektedir. Türkiye; toplumsal yapısı, coğrafi konumu, kültürel ve ekonomik ilişkileri bakımından birçok dilin konuşulduğu, bireylerin birden fazla dilde yeterlik kazanmayı arzuladığı ve buna ihtiyaç duyduğu bir ülke durumundadır. Eğitim sistemi de bu toplumsal talep ve ihtiyaçları karşılayacak şekilde şekillendirilmekte ve güncellenmektedir. Bu kapsamda çoğul dillilik kavramı önem kazanmaktadır. Çoğul dillilik, bireylerin ana dilini ve öğrendikleri diller ile lehçeleri içeren bir kavramdır. Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni'nde çoğul dillilik; birden fazla dilde farklı derecelerde dil becerisine sahip olan ve farklı kültürlerde deneyimi bulunan bireyin, iletişim ve kültürler arası etkileşimde yer almak amacıyla dili kullanabilme becerisi olarak tanımlanmaktadır. Bu anlayış çerçevesinde Bakanlığımız yaşayan diller ve lehçeler dersini; ülkemizin kültürel zenginliğinin bir parçası olarak eğitimde fırsat eşitliğini ve eğitimin demokratikleşmesini destekleyen, öğrencilerin bireysel ilgi ve ihtiyaçlarını dikkate alan ve öğrencilere her türlü ayrımcılıktan uzak bir eğitim ortamı sağlanmasına katkı sağlayan bir alan olarak değerlendirmektedir. 2012-2013 eğitim öğretim yılından bu yana ortaokullarda seçmeli ders olarak okutulan yaşayan diller ve lehçeler dersinin öncelikli amacı, ülkemizde var olan yaşayan diller ve lehçeleri gelecek kuşaklara aktarabilmek, toplumsal temsiliyeti güçlendirmek ve farklı kültürlere saygılı, çoğulcu bir eğitim ortamı oluşturmaktır. Yaşayan diller ve lehçeler dersi ile öğrenciler Kürtçe (Kurmancca ve Zazaca), Abhazca, Çerkesçe (Adığece), Lazca, Gürcüce, Arnavutça ve Boşnakça gibi dersleri alabilmektedir. Yaşayan diller ve lehçeler dersinin öğretim programlarının hazırlanmasında bir arada yaşama kültürü temel alınmıştır. Bu doğrultuda hazırlanan öğretim programı çerçevesinde; Anayasa ve Milli Eğitim Temel Kanunu'ndaki eşitlik ilkesi gözetilerek temel insan hak ve özgürlüklerini destekleyen bir yaklaşımla ders kitapları hazırlanmakta; içerikler ırk, renk, din, dil veya etnik köken gözetmeksizin evrensel değerlerin herkes için geçerli olduğu bilincini desteklemektedir. Hazırlanan içerikler bilimsel esaslara dayalı olarak geliştirilmekte; toplumsal kesimlerin inanç ve düşünce biçimlerini küçük düşürebilecek her türlü ifade ve imadan arındırılmış bir şekilde sunulmaktadır. Eğitim materyalleri ve ders kitapları; farklı kültürlere saygılı, çoğulcu, eşitlikçi ve kapsayıcı bir anlayışla hazırlanmakta, bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edebilecek herhangi bir unsur içermeyecek şekilde değerlendirilmektedir. Yaşayan diller ve lehçeler dersi, ortaokullarda uygulanmakta olan haftalık ders çizelgelerinde seçmeli dersler arasında yer almakta ve öğrenciler tarafından seçilmektedir. Uygulanmakta olan İlköğretim Kurumları Haftalık Ders Çizelgesi'nde öğrenciler ortaokul kademesinde tüm sınıf düzeylerinde haftalık 2 ders saati; İmam Hatip Ortaokulu Haftalık Ders Çizelgesi'nde ise 5, 6 ve 7'nci sınıf düzeylerinde haftalık 1 ders saati, 8'inci sınıf düzeyinde ise haftalık 1 veya 2 ders saati olarak yaşayan diller ve lehçeler dersini seçebilmektedir. Kürtçe (Kurmancca ve Zazaca) dersi; 5'inci sınıf öğretim programı 2012/154, 6'ncı sınıf öğretim programı 2014/5, 7'nci sınıf öğretim programı 2014/22 ve 8'inci sınıf öğretim programı 2015/100 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu kararları doğrultusunda uygulanmaktadır. Bakanlığımıza bağlı resmî eğitim öğretim kurumlarında 2012-2013 eğitim öğretim yılından itibaren Talim ve Terbiye Kurulunun ilgili kararları doğrultusunda; Adığece ve Abazaca, Lazca, Gürcüice, Adığece, Kürtçe (Kurmancca ve Zazaca), Arnavutça ve Boşnakça öğretim programları uygulanmaktadır. Seçmeli derslerin açılmasına ilişkin süreçlerde öğrencilerin talepleri dikkate alınmakta; en az 10 öğrencinin tercihi ile dersler açılmaktadır. Ilgili alanda kadrolu öğretmen bulunmaması durumunda diğer okullardan görevlendirme veya ders ücreti karşılığında öğretmen görevlendirilmesi yoluyla eğitim öğretim hizmetinin yürütülmesi sağlanmaktadır. Talepler doğrultusunda Adığeceden Kürtçeye, Lazcadan Boşnakçaya kadar uzanan geniş bir yelpazede ders açılabilmektedir. Seçmeli derslerin uygulanmasına ilişkin geri bildirimler ve sahadan elde edilen veriler Bakanlığımızca takip edilmekte; ihtiyaç duyulması halinde öğretim programları, materyaller ve uygulamaya ilişkin iyileştirmeler yapılmaktadır. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca hazırlanan "Ilk ve Ortaöğretim Kurumlarında Yabancı Diller, Yaşayan Diller ve Lehçelerin Öğretimi: Mevcut Durum Analizi ve Politika Önerileri" konulu raporda da yabancı diller, yaşayan diller ve lehçelerin öğretimindeki mevcut durum, güçlü ve geliştirilmesi gereken yönler ile politika önerileri değerlendirilmiştir. 2025-2026 eğitim öğretim yılı Temel Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı ortaokullarda yaşayan diller ve lehçeler dersi kapsamında Kurmancca dersini seçen öğrenci sayısı 30.455, Zazaca dersini seçen öğrenci sayısı 4.488'dir. Bu kapsamda Kurmancca ve Zazaca derslerini seçen toplam öğrenci sayısı 34.943'tür. Söz konusu veriler 24.06.2026 tarihli MEBDATA Modülünden alınarak hazırlanmıştır. 2025-2026 eğitim öğretim yılında Kurmancca dersini seçen öğrenci sayıları; Adıyaman'da 33, Ağrı'da 1.016, Batman'da 4.694, Bitlis'te 674, Diyarbakır'da 7.437, Erzurum'da 21, Hakkâri'de 3.226, Istanbul'da 58, Mardin'de 6.058, Mersin'de 324, Muş'ta 183, Siirt'te 565, Şanlurfa' da 939, Şırnak'ta 2.256 ve Van'da 2.971 'dir. Aynı eğitim öğretim yılında Zazaca dersini seçen öğrenci sayıları; Bingöl'de 3.021, Diyarbakır'da 1.285, Tunceli'de 171 ve Uşak'ta 11'dir. 2025-2026 eğitim öğretim yılına ait veriler genel olarak değerlendirildiğinde temel eğitim düzeyinde 37.360 öğrencinin yaşayan diller ve lehçeler dersini tercih ettiği görülmektedir. Bu toplam içinde Kurmancca ve Zazaca dışındaki yaşayan diller ve lehçeler kapsamındaki tercihler de yer almaktadır. Dersi seçen ögrencilerin dersi filen alabilmesine yönelik süreç; dersin en az 10 öğrenci tercihiyle açılması, ilgili öğretmen görevlendirmesi ve okulun haftalık ders çizelgesi planlaması çerçevesinde yürütülmektedir. Bu kapsamda, ilgili alanda kadrolu öğretmen bulunmaması hâlinde diğer okullardan görevlendirme veya ders ücreti karşılığı öğretmen görevlendirmesi yöntemleri kullanılabilmektedir. Ortaöğretim düzeyinde uygulanmakta olan haftalık ders çizelgelerine Kürtçe seçmeli ders eklenmesine yönelik Bakanlığımızca hâlihazırda yürütülen bir çalışma bulunmamaktadır. Yaşayan diller ve lehçeler dersi mevcut durumda ortaokullarda uygulanmakta olan haftalık ders çizelgelerinde seçmeli dersler arasında yer almaktadır. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında özel öğretim kurumlarının açılış, işleyiş ve denetim süreçleri ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülmektedir. Tamamen Kürtçe eğitim öğretim verebilecek özel okulların açılmasına yönelik olarak Bakanlığımızca hâlihazırda yürütülen ayrı bir yasal veya idari altyapı çalışması bulunmamaktadır. Bakanlığımızca yaşayan diller ve lehçeler dersine ilişkin uygulamalar; öğrencilerin talepleri, haftalık ders çizelgeleri, öğretim programları, öğretmen görevlendirme imkânları ve sahadan elde edilen veriler doğrultusunda izlenmekte ve değerlendirilmektedir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 46490 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır. YIK T.C. 54526819. Say1 : E-57802651-610-46490 Konu : Soru Önergeleri-7/45594 Batman Milletvekili Serkan RAMANLI tarafından verilen 7/45594 esas numaralı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup, ilgili soru önergesine ilişkin cevaplar ekte sunulmaktadır. 929 - 5452681929 7/45594 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesi Cevabı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğünün Edebiyat Fakültesi bünyesinde yer alan Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümüne 2026 yılı için kontenjan verilmesi talebi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7'nci maddesinin (d) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca alanında asgari öğretim üyesi istihdamı, fiziki altyapı yeterliliği ve programın sürdürülebilirliği açısından değerlendirilmektedir. Bingöl Üniversitesi, Dicle Üniversitesi, Mardin Artuklu Üniversitesi ve Muş Alparslan Üniversitesi, Kürt Dili ve Edebiyatı programlarına öğrenci almakta olup, Zazaca ve Kurmanci için kontenjan talepleri ise Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda, yükseköğretim planlaması çerçevesi içinde yürütülmektedir. Türkiye genelinde Kürt Dili ve Edebiyatı (veya Yaşayan Diller ve Lehçeler) alanında Kurulumuz, her üniversitede aynı alanlarda yapılanmaya gidilmesi yerine, üniversitelerin bulundukları bölgenin ihtiyaçları, akademik birikimleri ve kurumsal kapasiteleri doğrultusunda belirli alanlarda ihtisaslaşmasını esas almaktadır. Kürt dili ve kültürüne ilişkin akademik birimler de bu yaklaşım doğrultusunda, ilgili alandaki akademik ihtiyaç ve talebin yoğunlaştığı üniversitelerde faaliyet göstermektedir. Hâlihazırda faaliyet gösteren bölüm ve enstitülerde akademik niteliğin güçlendirilmesi, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve lisansüstü programların geliştirilmesi desteklenmektedir. Yusuf TEKİN Millî Eğitim Bakanı --- **Kaynak gösterme:** Serkan Ramanlı (HÜDA PAR, Batman). “2025-2026 eğitim ve öğretim yılında Kürtçe seçmeli dersini alan öğrenci sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45594, 11 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45594-2025-2026-egitim-ve-ogretim-yilinda-kurtce-secmeli-dersini-alan-ogrenci-sayisina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/44748e92-f6a2-4a9a-9f79-019eca133959 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.