# Hakkari'nin Derecik ilçesinde yaşanan ulaşım altyapısı sorununa ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/45627
- **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu)
- **Veriliş tarihi:** 15 Haziran 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 66 gün sonra, 20 Ağustos 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/89ac685f-ebe8-41c6-a551-019ecf947009
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45627-hakkari-nin-derecik-ilcesinde-yasanan-ulasim-altyapisi-sorununa-iliskin

> Öznur Bartin (DEM Parti), 15 Haziran 2026 tarihinde 7/45627 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 66 gün sonra, 20 Ağustos 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Bir ülkenin kalkınma anlayışı, merkezlerde inşa ettiği gösterişli projelerden çok, en uzak ilçelerinde yaşayan yurttaşlara sunduğu temel hizmetlerin niteliğiyle ölçülmektedir. Bu açıdan değerlendirildiğinde, Hakkâri'nin Derecik ilçesini Şedinli'ye ve ülkenin geri kalanına bağlayan karayolunun mevcut durumu, yalnızca bir ulaşım sorunu değil; kamu yatırımlarının bölgesel dağılımına ilişkin tercihlerin ve önceliklerin somut bir göstergesidir. Türkiye'nin en genç ilçelerinden biri olan Derecik, yıllardır ulaşım altyapısındaki yetersizliklerle gündeme gelmektedir. Buna rağmen söz konusu güzergâhın kalıcı biçimde iyileştirilmesine yönelik kapsamlı bir yatırımın hayata geçirilmemiş olması, bölgede yaşayan yurttaşlarda haklı olarak "kamusal hizmetlerden eşit yararlanma" ilkesinin uygulanıp uygulanmadığı yönünde ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.

Derecik-Şedinli karayolu, ilçe halkının sağlık, eğitim, ticaret ve kamu hizmetlerine erişebildiği temel ulaşım aksıdır. Ancak yolun birçok kesiminde görülen yapısal bozulmalar, çökme riski taşıyan alanlar, yetersiz drenaj sistemleri ve sürekli tekrarlanan bakım ihtiyacı, geçici müdahalelerle yönetilmeye çalışılan kronik bir altyapı sorununa işaret etmektedir. Her yıl aynı noktalarda yeniden ortaya çıkan bozulmalar, sorunun teknik olarak çözülemediğini ya da çözülmek istenmediğini düşündürmektedir.

Öte yandan Derecik, yalnızca bir sınır ilçesi değildir. İlçe; Umurlu Sınır Kapısı aracılığıyla Irak'taki Bölgesel Kürt Yönetimi ile gelişme potansiyeli taşıyan ticari, ekonomik ve lojistik ilişkilerin merkezinde yer almaktadır. Buna rağmen sınır ticaretinin gelişmesini sağlayacak temel ulaşım altyapısının yıllardır tamamlanmamış olması, bölgesel kalkınma hedefleriyle çelişmektedir. Yolun yetersizliği nedeniyle artan taşıma maliyetleri, ticari hareketliliğin sınırlanması ve yatırımcıların bölgeden uzak durması, yalnızca Derecik'i değil, ülke ekonomisinin sınır ticaretinden elde edebileceği potansiyel kazanımları da olumsuz etkilemektedir.

Bunun yanında, yolun mevcut durumu nedeniyle ambulansların, kamu hizmet araçlarının ve eğitim hizmetlerine erişim sağlayan taşıtların zaman zaman ciddi güçlüklerle karşılaştığı bilinmektedir. Ulaşım altyapısındaki eksikliklerin yaşam hakkı, sağlık hakkı, eğitim hakkı ve kamu hizmetlerine erişim hakkı üzerinde doğrudan etkileri bulunmaktadır. Bu nedenle mesele yalnızca teknik bir karayolu problemi değil, sosyal devlet ilkesinin uygulanmasına ilişkin bir kamu yönetimi sorunudur.

Daha da önemlisi, son yıllarda ülkenin farklı bölgelerinde milyarlarca liralık ulaştırma yatırımları hayata geçirilirken, stratejik konuma sahip bu güzergâhta kalıcı bir çözümün üretilememiş olması kamu yatırımlarının önceliklendirilme kriterlerinin sorgulanmasına neden olmaktadır. Hakkâri ve ilçelerinde uzun yıllardır devam eden altyapı eksiklikleri dikkate alındığında, ortaya çıkan tablo bölgede yaşayan yurttaşlar açısından bir ihmal algısını güçlendirmektedir.

Devletin görevi yalnızca mevcut sorunlara müdahale etmek değil; riskleri öngörmek, fırsatları değerlendirmek ve yurttaşların güvenli, kesintisiz ve eşit hizmet almasını sağlamaktır. Bu bağlamda Derecik-Şedinli karayolunun mevcut hali, yalnızca ulaştırma politikalarının değil, bölgesel kalkınma ve kamu yatırımı planlamasının da yeniden değerlendirilmesini gerektiren önemli bir kamu politikası sorunu olarak karşımızda durmaktadır.

Bu bağlamda;

1. Derecik-Şedinli karayolunun mevcut fiziki ve teknik standartlarının yetersiz olduğu yönünde son 15 yıl içerisinde Bakanlığınıza, Karayolları Genel Müdürlüğüne ve ilgili bölge müdürlüklerine iletilen başvuru, şikâyet, teknik rapor ve tespitlerin sayısı kaçtır? Bu başvurular doğrultusunda hangi işlemler gerçekleştirilmiştir?

2. Son 20 yıl içerisinde Hakkâri iline ayrılan karayolu yatırım bütçesinin Türkiye genelindeki toplam karayolu yatırımları içerisindeki payı yıllar itibarıyla nedir? Bakanlığınız, Hakkâri'nin ulaştırma yatırımlarından aldığı payı bölgenin ihtiyaçları ve stratejik konumu açısından yeterli görmekte midir?

3. Derecik-Şedinli karayolunun tamamen yenilenmesi, standardının yükseltilmesi veya sıcak asfalt kaplamaya dönüştürülmesine ilişkin bugüne kadar kaç fizibilite, etüt, proje veya yatırım dosyası hazırlanmıştır? Bunlardan kaç tanesi yatırım programına alınmış, kaç tanesi uygulanmadan bırakılmıştır? Uygulanmayan projelerin gerekçeleri nelerdir?

4. Aynı trafik yoğunluğuna sahip veya daha düşük araç geçişine sahip güzergâhlarda gerçekleştirilen yol modernizasyon yatırımları dikkate alındığında, Derecik-Şedinli karayolunun yıllardır kapsamlı bir yatırım programına alınmamasının gerekçesi nedir? Bu durum yatırım önceliklendirme kriterleri açısından nasıl açıklanmaktadır?

5. Umurlu Sınır Kapısı'nın kapasitesinin artırılması, sınır ticaretinin geliştirilmesi ve bölgesel ekonomik entegrasyon hedefleri dikkate alındığında, bu kapıya erişimi sağlayan temel ulaşım koridorunun modern standartlara kavuşturulmamasının gerekçesi nedir? Bakanlığınız tarafından bu durumun sınır ticareti üzerindeki etkilerine ilişkin bir analiz yapılmış mıdır?

6. Derecik-Şedinli karayolunun mevcut durumu nedeniyle yük taşımacılığı, tarım, hayvancılık, sınır ticareti ve yerel ekonomik faaliyetlerde ortaya çıkan ekonomik kayıplara ilişkin herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir?

7. Söz konusu güzergâhta her yıl tekrarlanan bakım ve onarım çalışmalarına son 15 yılda ne kadar kamu kaynağı harcanmıştır? Sürekli bakım maliyetleri ile kalıcı yenileme yatırımının maliyeti arasında karşılaştırmalı bir analiz yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir?

8. Derecik-Şedinli karayolunun bugüne kadar kapsamlı biçimde yenilenememesinde; ödenek yetersizliği, yatırım önceliklendirmesi, teknik planlama eksikliği, kamulaştırma sorunları veya başka idari nedenlerden hangileri etkili olmuştur? Bu nedenlerin ortadan kaldırılması için herhangi bir çalışma yürütülmekte midır?

9. Son 10 yıl içerisinde Derecik-Şedinli karayolunda meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarının sayısı kaçtır? Bu kazaların kaçında yolun fiziki durumu, altyapı eksiklikleri veya bakım yetersizlikleri etkili unsur olarak değerlendirilmiştir? Ayrıca yolun mevcut durumunun sağlık, eğitim ve diğer kamu hizmetlerine erişim üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızın elinde herhangi bir çalışma veya rapor bulunmakta mıdır?

10. Bakanlığınızın 2026-2030 yatırım programı kapsamında Derecik-Şedinli karayolunun yenilenmesi, genişletilmesi ve güvenli ulaşım standartlarına kavuşturulmasına yönelik planlanan somut yatırımlar nelerdir? Bu yatırımların ihale, yapım başlangıç ve tamamlanma takvimi nedir? Bakanlığınız, bölge halkında giderek güçlenen "Hakkâri'nin ulaştırma yatırımlarında ihmal edildiği" yönündeki değerlendirmelere hangi somut verilerle cevap vermektedir?

## Bakanlığın cevabı

Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hakkari ilimizde; 216 km devlet yolu ve 685 km il yolu olmak üzere toplam 901 km yol ağı bulunmaktadır. Hakkari ilimizde, daha önceki yıllardan başlayıp 2002 yılı sonuna kadar toplam 1 km bölünmüş yol yapılmışken, 2003-2026 yılları arasında 104 km bölünmüş yol daha yapılarak toplamda 105 km bölünmüş yol ağına ulaşılmıştır. Ayrıca bitümlü sıcak karışım kaplamalı (BSK) yolu olmayan ilimize 190 km BSK kaplamalı yol yapılmış, 287 km tek yol (yapım ve yol iyileştirme) çalışmaları ile beraber Yeniköprü-Yüksekova Yolu (Yüksekova Çevre Yolu), Yüksekova-Dağlıca Yolu, Yüksekova-Esendere Yolu (Dotkan-1 ve Dotkan-2 Köprüleri), Yüksekova-Şedinli Yolu, Yüksekova Köprülü Kavşağı ve Bağlantı Yolları, Üzümcü-Durankaya-Geçitli Yolu, Umurlu Sınır Kapısı Yolu (Derecik Şehir Geçişi), Çukurca Tüneli, Çukurca Çığ ile Kar Tünelleri, Bağışlı Yolu, Yeniköprü Tüneli ve Çığlı Köprüsü ile Zap Grubu Köprüleri ve Erziki Köprüsü gibi önemli projeler vatandaşımızın hizmetine sunulmuştur. Van-Hakkâri yolunda 146 km'lik kesimde yürütülen çalışmalar kapsamında; 61,9 km'lik kesimde bitümlü sıcak karışım kaplamalı bölünmüş yol ile Güzeldere Tüneli (2x3150 m) ve Çamlık Viyadüğü (2x400 m) tamamlanmıştır. Ayrıca, Hakkari-Van alternatif güzergahı 162 km uzunluğunda olup bu güzergahta Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluk ağında bulunmayan 39 km'lik kesim 24.05.2024 tarihinde yol ağına alınmıştır. Van-Yeniköprü arasında onaylı bölünmüş yol projemiz bulunmakta olup Yeniköprü-Hakkâri arasında meydana gelen heyelandan dolayı alternatif servis yolu çalışmaları tamamlanmış, ayrıca alternatif güzergâh için proje çalışmaları devam etmektedir. Yeniköprü-Depin köprüsü arasında bulunan 30 km'lik kesimde BSK çalışmaları devam etmektedir.

Şedinli-Derecik yolu 65 km uzunluğunda olup 3 km'si (Derecik Şehir Geçişi) sathi kaplamalı bölünmüş yol, 62 km'si ise sathi kaplamalı tek yol olarak trafiğe hizmet vermektedir. Yolun standardını iyileştirmek amacıyla yapılan çalışmalar kapsamında (Şedinli Alan) Ayrım-Derecik yolunun 8,6 km bitümlü sıcak karışım kaplamalı tek yol yapım çalışmaları devam etmektedir. Il yolu statüsündeki yolun proje çalışmalarında, Ortaklar Rampasından Derecik istikametine doğru alternatif güzergâh belirlenmiştir. Bahse konu yolda, yatay ve düşey işaretlemeler eksiksiz olarak tesis edilmiş olup 7 gün 24 saat esasına göre rutin bakım, onarım ve trafik güvenliği çalışmaları devam etmektedir.

Ayrıca Derecik-Şedinli devlet yolunun Güzelkaya-2 Barajı rezervuar alanı içerisinde kalacak kesimleri baypas edecek varyant projesi (Km 10+000 ile 19+000 arası) onaylı olup yapım çalışmaları devam etmektedir. Km: 19+000-25+000 arasında ise onaylı projeye göre yolun geometrik ve fiziki standartları artırılarak bitümü sıcak karışım kaplamalı yol yapım çalışmaları tamamlanmıştır.

Derecik-Umurlu Sınır Kapısı yolunun proje uzunluğu 5,1 km sathi kaplama tek yol olup 9 km'lik kesimi ile 153 m uzunluğunda 1 adet köprü imalatı tamamlanmıştır.

Trafik kazası tespit tutanaklarının düzenlenmesi ve istatistiki verilerin toplanması İçişleri Bakanlığının; istatistiklerin yayımlanması ve dağıtımı ise Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının uhdesinde bulunmaktadır.

Abdulkadir URALOĞLU
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'nin Derecik ilçesinde yaşanan ulaşım altyapısı sorununa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45627, 15 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45627-hakkari-nin-derecik-ilcesinde-yasanan-ulasim-altyapisi-sorununa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/89ac685f-ebe8-41c6-a551-019ecf947009

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
