# 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen depremler nedeniyle vatandaşların yaşadıkları barınma sorununa ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/4576
- **Veren:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 25 Eylül 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 493 gün sonra, 30 Ocak 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9cf9083d-707b-42e1-9f42-018ad015396f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4576-6-subat-2023-tarihinde-kahramanmaras-ta-meydana-gelen-depremler-nedeniyle-vatandaslarin-ya

> Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 25 Eylül 2023 tarihinde 7/4576 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 493 gün sonra, 30 Ocak 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını rica ederim.

6 Şubat 2023 tarihinde Maraş merkezli gerçekleşen depremlerin üzerinden yedi ay geçmiş olmasına rağmen depremden etkilenen 11 ilde yurttaşların temel hizmetlere erişiminde hala çok büyük problemler söz konusudur.

Yeşil Sol Parti olarak 18 Eylül'de deprem bölgelerindeki çalışmaları ve yurttaşların yaşadıkları problemleri yerinden tespit etmek için başlatmış olduğumuz programda da mevcut iktidarın aktarımlarının tersine yurttaşların barınma, temiz suya erişim başta olmak üzere birçok ihtiyacının henüz karşılanmadığı ve bu sorunların devam ettiği gözlemlenmiştir.

Deprem bölgesinde barınma, hala en yakıcı sorun olarak karşımızda durmaktadır. Bu bölgelerde iki türlü konut başvurusu yapılmaktadır. Birincisi, TOKİ'ye borçlandırılarak ev sahibi olmak iken diğer yöntem ise yerinde yapma şeklindedir. TOKİ, bazı bölgelerde ev yapımına başlamıştır ancak TOKİ'nin başvuru yapanlara ne kadar sürede evlerini teslim edeceği bilinmemektedir. Yerinde yapma başvurusu yapan yurttaşlara konutlar için 500 bin TL, işyerleri için ise 290 bin TL hibe verileceği bakanlığınız tarafından duyurulmuştur. Ancak mevcut yüksek enflasyon karşısında "müjde" olarak duyurulan hibe miktarları ile yeni bir ev inşa etmek mümkün değildir. Bu sebeple açıklanan hibe miktarlarının yeniden değerlendirilmesi ve asgari miktarın depreme dayanıklı, yaşanılabilir bir evin inşasına yeterli bir düzeye çıkarılması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

1. Kış ayları yaklaşmasına, depremin üzerinden 7 ay geçmiş olmasına rağmen yurttaşların barınma ve temiz suya erişiminin önündeki problemler neden giderilmemektedir?

2. Deprem felaketi neticesinde evleri yıkılan veya da hasar alan yurttaşların evlerinin depreme dayanıklı, yaşanılabilir ve ücretsiz bir şekilde yeniden inşası kamunun sorumluluğundadır. Bunun için öngördüğünüz çalışmalar nelerdir?

3. TOKİ'nin yapımına başladığı konut inşaları ne zaman tamamlanacaktır? Yurttaşların yapılacak evlere ne zaman yerleşebilmesini öngörüyorsunuz?

4. Yeni yapılacak konutlar, olası yeni bir depreme karşı dayanıklı olacak mıdır? 6 Şubat depreminin ardından bunun denetimlerinde ne gibi değişikliklere gidildi veya da gidilecek?

5. Yerinde yapma yöntemiyle yurttaşlara verilmesi planlanan evleri için maksimum 500 bin TL, iş yerleri için 250 bin TL'nin yeniden değerlendirilmesine ve bu miktarların yükseltilmesine dair bir çalışmanız var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

-Cevap Metni (1 Sayfa)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tek: 410 14 45

714576, 7/4831, 7/5190, 7/9421, 7/9508 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Meini

"Asrın felaketi" olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki söz konusu depremler sonucu bölgenin yeniden inşa ve ihya edilmesine ilişkin çalışmalar; ilgili mevzuatları çerçevesinde Bakanlığımız, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı işbirliği ile sürdürülmektedir.

Bu çerçevede, Bakanlığımızca (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) söz konusu depremlerde hasarın en yoğun olduğu Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep İllerimiz başta olmak üzere kent merkezlerinde hasarın yoğun şekilde yaşandığı ve ticaret akslarını da ihtiva eden kent merkezleri önceliğindeki alanların inşa ve ihyasına yönelik uygulamalar 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Rezerv Yapı Alanı olarak belirlenen uygulama alanları statüsünde alandaki taşınmaz sahiplerinin katılımları süratle devam etmektedir.

Bu suretle 6 Şubat 2023 tarihinde tarihinde meydana gelen depremlerden yoğun şekilde etkilenen kent merkezlerini yeniden inşa etmek, hayatın olağan akışına dönüşünü sağlamak, kent kimliği, yöresel mimarisi, tarihi dokusu ile uyumlu, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, altyapısı ile sağlıklı kentler oluşturulmasını teminen 6306 sayılı Kanun kapsamında kentsel dönüşüm uygulamalarının hayata geçirilmesi hedeflenmiş ve yine bu hedef doğrultusunda, ortaya çıkan bağımsız bölüm ihtiyacının yerinde dönüşüm prensibiyle ivedilikle karşılanması için çalışmalara başlanmıştır.

Bakanlığımız koordinasyonunda görevlendirilen teknik ekiplerce 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında depremin binalara verdiği hasarı belirlemek üzere hasar tespit çalışmaları yapılmıştır. Bu hasar tespit çalışmaları neticesinde ortaya çıkan veriler incelenerek ve uygulama bütünlüğünü sağlamak amacı ile deprem sonucu çöken veya acil yıkılması gerektiği tespit edilen yapıların yoğunluklu bulunduğu bölgelerde proje alanları belirlenmiştir.

Söz konusu proje alanları, çoğunlukla depremde yıkılan yapılar ile 7269 ve 6306 sayılı Kanunlar kapsamında yıkımı kesinleşen yapıların bulunduğu konumlarda bulunmakta olup, bu alanlar, ortaya çıkan acil bağımsız birim ihtiyacının karşılanması ve depremzedeler farklı bir alana taşınmaksızın mevcut yerlerinde bağımsız birim üretiminin ivedilikle sağlanabilmesi amacı ile 6306 sayılı Kanun'un 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlenmiştir.

Yukarıda zikredilen amaç ve hedefler doğrultusunda; söz konusu Rezerv Yapı Alanlarında, kaynaklarını etkin ve verimli kullanarak; mikrobölgeleme ve paleosismoloji çalışmaları, alan büyüklüğü, yatay mimari ve proje bütünlüğü göz önüne alınarak en doğru teknikle güvenli bağımsız birim ihtiyacına yönelik çalışmalar düzenli saha ziyaretleri ve haksahiplerinin bilgilendirilmesi suretiyle titizlikle yürütülmektedir.

6 Şubat 2023 tarihli depremler dolayısıyla Genel Hayata Etkililik Kararı alınan 18 İlimizde 7269 sayılı Kanun uyarınca orta ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların maliklerince yerinde yeniden yapımına ilişkin 7452 sayılı Kanun uyarınca Bakanlığımızca konutlar için 1.5 milyon TL, işyerleri için 800 bin TL hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır.

Vatandaşlarımızın yaşadıkları mahalle kültürünün korunması, konut üretim maliyetlerinde tasarruf sağlanması, yerel inşaat sektörünün desteklenerek şehirlerimizin ekonomik ve sosyal hayatının canlanması maksatlarıyla hayata geçirilen Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında orta ve üzeri hasarlı yapıların maliklerince hibe ve kredi destekleri ile yerinde yeniden inşasına yönelik işlemler devam etmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen depremler nedeniyle vatandaşların yaşadıkları barınma sorununa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4576, 25 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4576-6-subat-2023-tarihinde-kahramanmaras-ta-meydana-gelen-depremler-nedeniyle-vatandaslarin-ya (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9cf9083d-707b-42e1-9f42-018ad015396f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
