# Çin menşeli bir otomobil firmasının Türkiye'de üretim tesisi kurma taahhüdünü askıya almasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/45958 - **Veren:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 22 Haziran 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 6 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f0ee6b34-d55f-4a70-a84e-019ef47e2676 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45958-cin-menseli-bir-otomobil-firmasinin-turkiye-de-uretim-tesisi-kurma-taahhudunu-askiya-almas > Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 22 Haziran 2026 tarihinde 7/45958 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 6 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. Çin merkezli otomotiv şirketi BYD ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı arasında Temmuz 2024 tarihinde yaklaşık 1 milyar ABD doları tutarında yatırım yapılmasına yönelik bir anlaşma imzalanmıştır. Kamuoyuna yapılan açıklamalarda Manisa'da yıllık 150 bin araç üretim kapasiteli tesis ve Ar-Ge merkezi kurulacağı, 5 bine kadar doğrudan istihdam yaratılacağı ve üretimin 2026 yılı içerisinde başlayacağı ifade edilmiştir. Buna karşın 10 Haziran 2026 tarihinde Reuters Haber Ajansı'na konuşan BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, şirketin Türkiye yatırım planının askıda olduğunu, fabrikanın inşasına başlanmadığını, üretim için herhangi bir takvim bulunmadığını ve şirketin önceliğinin Macaristan ile Avrupa'daki yeni üretim yatırımları olduğunu açıklamıştır. Öte yandan, Türkiye'de Çin menşeli araçlara yönelik uygulanan ilave mali yükümlülüklerden yatırım yapan şirketlerin muaf tutulmasına ilişkin düzenlemeler yapılmış, BYD'nin bu kapsamda çeşitli avantajlardan yararlandığı kamuoyuna yansımıştır. Bu kapsamda; 1. BYD'ye sağlanan vergi, resim, harç ve benzeri mali avantajlar nelerdir? 2. BYD'nin yararlandığı yatırım teşvik belgesinin kapsamı nedir? 3. Temmuz 2024 tarihinden bugüne kadar BYD'ye sağlanan vergi istisnaları ve vergi avantajlarının toplam parasal büyüklüğü ne kadardır? 4. BYD'nin yatırım taahhüdü karşılığında yararlandığı vergi avantajlarının yıllar itibarıyla dağılımı nedir? 5. BYD tarafından ithal edilen araçlar nedeniyle tahsil edilmeyen veya istisna kapsamında değerlendirilen vergilerin toplam tutarı ne kadardır? 6. Bakanlığınız kayıtlarına göre BYD yatırım taahhüdünün hangi aşamasındadır? 7. Reuters Haber Ajansı'na yapılan açıklamalar sonrasında Bakanlığınız tarafından BYD'nin yatırım taahhüdünün akıbetine ilişkin herhangi bir inceleme veya değerlendirme başlatılmış mıdır? 8. Yatırımın askıya alınması veya gerçekleşmemesi halinde sağlanan vergi avantajlarının geri alınmasına yönelik bir mekanizma bulunmakta mıdır? 9. BYD'ye sağlanan avantajların geri tahsiline ilişkin herhangi bir işlem başlatılmış mıdır? 10. Yatırım taahhüdünün yerine getirilmemesi halinde kamu maliyesinin uğrayacağı kayıp Bakanlığınız tarafından hesaplanmış mıdır? 11. BYD'nin yatırım taahhüdüne ilişkin performans kriterleri ve yükümlülükleri nelerdir? 12. Bakanlığınızın kayılarına göre BYD/pin bugüne kadar gerçekleştirdiği yatırım tutarı 17.06.2026 ## Bakanlığın cevabı iği : 29/06/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1885357 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde alınan Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. 7/45958 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Deniz YAVUZYILMAZ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. 213 sayılı Vergi Usul Kanunun "Vergi Mahremiyeti" başlıklı 5 inci maddesinde, vergi muameleleri ve incelemeleri ile uğraşan memurlar, vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay'da görevli olanlar, vergi kanunlarına göre kurulan komisyonlara iştirak edenler ve vergi işlerinde kullanılan bilirkişilerin görevleri dolayısıyla, mükellefin ve mükellefle ilgili kimselerin şahıslarına, muamele ve hesap durumlarına, işlerine, işletmelerine, servetlerine veya mesleklerine müteallik olmak üzere öğrendikleri sırları veya gizli kalması lazım gelen diğer hususları ifşa edemeyecekleri hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede mükelleflerin muamele ve hesap durumlarına ilişkin talep edilen bilgilerin paylaşılması yasal olarak mümkün bulunmamaktadır. Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “Çin menşeli bir otomobil firmasının Türkiye'de üretim tesisi kurma taahhüdünü askıya almasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45958, 22 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45958-cin-menseli-bir-otomobil-firmasinin-turkiye-de-uretim-tesisi-kurma-taahhudunu-askiya-almas (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f0ee6b34-d55f-4a70-a84e-019ef47e2676 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.