# Son 10 yılda yükseköğretim programlarından mezun olan kişilerle ilgili çeşitli verilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/46102 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 24 Haziran 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 4 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0ae90832-2c36-491a-b21e-019efdd71819 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46102-son-10-yilda-yuksekogretim-programlarindan-mezun-olan-kisilerle-ilgili-cesitli-verilere-il > Mahmut Tanal (CHP), 24 Haziran 2026 tarihinde 7/46102 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 4 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na (YKS) 2 milyonun üzerinde aday başvurmuştur. Her yıl milyonlarca genç yükseköğretime erişebilmek amacıyla sınava girmekte, yükseköğretim kurumları için önemli miktarda kamu kaynağı kullanılmaktadır. Buna karşın üniversite mezunlarının ne kadarının istihdama katılabildiği, kaçının eğitim aldığı alanda çalıştığı ve elde edilen eğitimin ekonomik karşılığının ne ölçüde alınabildiği hususları kamuoyu açısından açıklığa kavuşturulması gereken konular arasında yer almaktadır. Yükseköğretim planlamasının amacı yalnızca öğrenci yerleştirmek ve mezun vermek değil, ülkenin insan kaynağı ihtiyacını karşılamak, gençlerin meslek sahibi olmasını sağlamak ve nitelikli istihdamı artırmaktır. Bu nedenle üniversite kontenjanlarının belirlenmesinde mezun istihdamı, iş gücü piyasasının ihtiyaçları ve mezunların gelir durumlarının dikkate alınıp alınmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Anayasa'nın 42'nci maddesinde eğitim hakkı, 49'uncu maddesinde ise çalışma hakkı güvence altına alınmıştır. Bu bağlamda; 1. Son 10 yılda YKS'ye giren, herhangi bir yükseköğretim programına yerleşen ve mezun olan öğrenci sayıları yıllara göre kaçtır? 2. Üniversite ve bölüm kontenjanları belirlenirken iş gücü piyasasının ihtiyaçları, sektörel istihdam projeksiyonları ve mezun istihdam verileri dikkate alınmakta mıdır? 3. Son 10 yılda lisans ve ön lisans programlarından mezun olanların kaçının herhangi bir işte istihdam edildiği tespit edilmiştir? 4. Son 10 yılda mezun olanların kaçının eğitim aldığı bölüm veya meslek alanıyla doğrudan ilişkili bir işte çalıştığı tespit edilmiştir? 5. Son 10 yılda mezun olanların kaçının mezuniyetinden sonraki ilk iki yıl içerisinde herhangi bir istihdama erişemediği tespit edilmiştir? 6. Bakanlığınız, YOK, TUIK, SGK veya ilgili kamu kurumları tarafından üniversite mezunlarının gelir düzeylerine ilişkin düzenli bir takip ve değerlendirme çalışması yapılmakta mıdır? 7. Yapılmakta ise yükseköğretim mezunlarının kaçının asgari ücretin altında gelir elde ettiği, kaçının asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiği ve kaçının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiği tespit edilmiştir? 8. Yükseköğretim mezunlarının kaçının asgari ücretin iki katı ve üzerinde gelir elde ettiği belirlenmiştir? 9. Son 10 yılda mezunlarının istihdam oranı düşük olduğu halde kontenjanı artırılan bölüm veya program sayısı kaçtır? 10. Son 10 yılda mezunlarının önemli bir bölümünün kendi eğitim alanı dışında çalıştığı tespit edilen bölüm veya programlar hangileridir? 11. Yükseköğretim planlaması, mezun istihdamı ve iş gücü piyasası arasındaki uyuma ilişkin son 10 yılda herhangi bir etki analizi, performans değerlendirmesi veya kurumsal inceleme yapılmış mıdır? Yapılmış ise ulaşılan sonuçlar nelerdir? 12. Yapılan değerlendirmelerde mezun sayısı ile istihdam imkanları arasında uyumsuzluk tespit edilmiş ise bu durumun giderilmesine yönelik hangi tedbirler alınmıştır? 13. Üniversite eğitimi için ayrılan kamu kaynaklarının etkin kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi amacıyla mezunların istihdam ve gelir durumlarını esas alan herhangi bir izleme ve değerlendirme sistemi bulunmakta mıdır? 14. Mezun istihdamı, gelir düzeyi ve iş gücü piyasası ihtiyaçları dikkate alınarak üniversite kontenjanlarının yeniden planlanmasına yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir? ## Bakanlığın cevabı b) 29.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1885357 sayılı yazınız. c) 01.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1887476 sayılı yazınız. g) 03.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1889420 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazılarla iletilen Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/44241, Tunceli Milletvekili Ayten KORDU'nun 7/45976, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/46102 ve Konya Milletvekili Ali YUKSEL'in 7/46228 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştaı Bilgilerinize arz ederim. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 49069 ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığından alınan 438788 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır. YIK T.C. 552489 Sayı : E-57802651-610-49069 Konu : Soru Önergeleri-7/46102 Şanlıurfa Milletvekili Av. Mahmut TANAL tarafından verilen 7/46102 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup ilgili soru önergesine ilişkin cevap ekte sunulmuştur. 7/46102 Esas Sayılı Soru Önergesinin 1. Sorusunun Cevabına İlişkin Yıl Başvuran Yerleşen Mezun 2025 2.560.649 859.234 874.171 2024 3.120.870 1.069.826 919.373 2023 3.527.443 1.152.751 961.194 2022 3.243.334 1.102.047 903.673 2021 2.607.715 944.109 1.167.119 2020 2.436.958 987.550 1.112.747 2019 2.528.031 904.176 891.458 2018 2.381.412 960.246 845.859 2017 2.265.844 876.793 804.435 2016 2.256.367 1.081.261 802.822 7/46102 Esas Sayılı Soru Önergesinin 3., 4. ve 5. Sorularının Cevabına İlişkin Eğitim alanlarının iş kolları ile ilişkili eşleştirme tablosu kurumların kendi tercihlerine göre yapılmakta olup ulusal ölçekte tüm kurumların mutabakatının sağlandığı bir tablo bulunmamaktadır. 7/46102 Esas Sayılı Soru Önergesinin 2., 9., 11. ve 14. Sorularının Cevabına İlişkin 1 Temmuz 2017 tarihli ve 30111 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7033 sayılı 'Sanayinin Geliştirilmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 18. maddesi ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen Ek Madde 36 ile yükseköğretim alanındaki istihdam odaklı politikaların oluşturulması ve geliştirilmesi ile buna bağlı yeni açılacak eğitim programları ve kontenjanların planlanmasına yönelik süreçlerde görüş ve öneride bulunak üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanı Başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği üyelerinden oluşan Yükseköğretim Eğitim Programları Danışma Kurulu kurularak çalışmalarına başlamıştır. Yükseköğretim Kurulu ilgili yılın yükseköğretim programlarının kontenjanlarının planlamasını Yükseköğretim Eğitim Programları Danışma Kurulu görüşünü de alarak yapmaktadır. Ayrıca, Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuz çalışmaları sırasında bir yükseköğretim kurumundaki bölüm ve programların kontenjanları belirlenirken, o yükseköğretim kurumunun fiziki imkanları, öğrencilerin barınma olanakları, asgari öğretim üyesi sayısı, ilgili bölüm/programın Türkiye geneli doluluk oranı gibi hususlar da göz önünde bulundurularak değerlendirilme yapılmakta olup bu çerçevede kapatılan bölüm ve programlar ile kontenjanları düşürülen programlar olmuştur. ÖSYM T.C. 54672622. Sayı : E-32721407-610-438788 Konu : Soru Önergesi-7/46102 İlgide kayıtlı yazınız ile Başkanlığımıza gönderilen 7/46102 esas numaralı soru önergesi incelenmiştir. Başkanlığımız, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip özel bütçeli bir kamu kurumu olup 15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 347. maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu kararlarına ve ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi; yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamında ilgili kurumun talebine bağlı olarak kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında görev almaya veya görevde yükselmeye yönelik sınavları ve gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapma görev ve yetkisine sahiptir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlıklı 7. maddesinde "Yükseköğretim Kurulunun görevleri; ... h) Üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insan gücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek ...", "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır: a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır. b. Yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezi sınavlarla giriliri, 6114 sayılı Kanun'un 7. maddesinin yedinci fıkrasında fıkrasında "Yükseköğretim ile ilgili sınavlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır. hükümleri yer almaktadır. Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarına göre yükseköğretim kurumlarına alınacak öğrenci kontenjanları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmekte ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yukarıda belirtilen kanun hükümleri uyarınca, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen ilke ve kurallar dahilinde Başkanlığımız tarafından uygulanmaktadır. Soru önergesinin 1. maddesinde talep edilen, son 10 yılda Yükseköğretim Kurumları Sınavına başvuran ve bir yükseköğretim programına yerleşen aday sayıları ekte sunulmaktadır. Web : www.ösym.gov.tr Tel No : 0312 298 81 25 ÖSYM YKS Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler 4672622. Yıl Sınava Başvuran Aday Sayısı Yerleşen Aday Sayısı 2025 2.560.649 778.298 2024 3.120.870 987.388 2023 3.527.443 1.063.807 2022 3.243.334 1.005.490 2021 2.607.715 815.375 2020 2.436.958 921.886 2019 2.528.031 904.176฿ 2018 2.381.412 8572401 2017 2.265.844 825.397 2016 2.256.377 546720 01 292216-5401202216- --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Son 10 yılda yükseköğretim programlarından mezun olan kişilerle ilgili çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46102, 24 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46102-son-10-yilda-yuksekogretim-programlarindan-mezun-olan-kisilerle-ilgili-cesitli-verilere-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0ae90832-2c36-491a-b21e-019efdd71819 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.