# TÜİK tarafından açıklanan doğuşta beklenen yaşam süresinin azalmasının nedenlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/4647
- **Veren:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa)
- **Muhatap:** Sağlık Bakanlığı (Fahrettin Koca)
- **Veriliş tarihi:** 25 Eylül 2023
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cdbddfec-f91b-4474-aac4-018ad080ed3a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4647-tuik-tarafindan-aciklanan-dogusta-beklenen-yasam-suresinin-azalmasinin-nedenlerine-iliskin

> Kayıhan Pala (CHP), 25 Eylül 2023 tarihinde 7/4647 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sağlık Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98 inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96 ve 99 uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Sağlık Bakanlığı'na iletilmesi ve Sayın Bakan Fahrettin Koca tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.2

Doğuşta beklenen yaşam süresi, ülkelerin sosyo-ekonomik koşullarının ve sağlık sistemlerinin değerlendirilebilmesi açısından çok önemli bir göstergedir. Kişinin doğduktan sonra, eğer yaşadığı toplumdaki güncel ölüm eğilimi benzer bir biçimde sürerse, ortalama olarak kaç yıl yaşamasının beklendiğini gösteren önemli bir sağlık durumu göstergesidir.

Doğuşta beklenen yaşam süresi ile gelir dağılımı arasında bir ilişki olduğu bilinmektedir; gelir dağılımındaki adaletsizlik, doğuşta beklenen yaşam süresini olumsuz etkiler, özellikle düşük gelirli kesimlerin yaşam süreleri azalır.

TÜİK tarafından 18 Eylül 2023 günü açıklanan 2020-2022 dönemi Hayat Tablolarına göre, Türkiye'de 2019-2021 döneminde 77,7 yıl olan doğuşta beklenen yaşam süresi, maalesef azalarak 71.5 yıla gerilemiştir. 2019-2021 döneminde 75 yıl olan erkeklerde doğuşta beklenen yaşam süresi 2020-2022 döneminde 74,8 yıla, kadınlarda ise 80,5 yıl iken 80,3 yıla gerilemiştir.

Bu bağlamda;

1. Doğuşta beklenen yaşam süresinin, 2020-2022 döneminde bir önceki döneme göre azalmasının nedenleri nelerdir? Bu azalmada hangi hastalıklar etkili olmuştur?

2. Bu azalmanın yaşa ve cinsiyete göre nedenleri nelerdir?

3. Doğuşta beklenen yaşam süresinin 2020-2022 döneminde illere ve coğrafi bölgelere göre dağılımı nedir? Bir önceki döneme göre yaşam süresinde en yüksek azalma gözlenen iller hangileridir?

4. Doğuşta beklenen yaşam süresinin 2020-2022 döneminde sosyal sınıflara göre; en yüksek eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine sahip yüzde 20'lik grupta ve en düşük eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine sahip yüzde 20'lik grupta dağılımı nedir? Bu gruplarda, bir önceki döneme göre 2020-2022 döneminde doğuşta beklenen yaşam sürelerinde herhangi bir farklılık söz konusu mudur? Söz konusu ise bunun nedenleri nelerdir?

5. Sağlık Bakanlığı'nın, önümüzdeki dönem doğuşta beklenen yaşam süresinin artırılması için herhangi bir eylem planı var mıdır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 06543

---

**Kaynak gösterme:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa). “TÜİK tarafından açıklanan doğuşta beklenen yaşam süresinin azalmasının nedenlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4647, 25 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4647-tuik-tarafindan-aciklanan-dogusta-beklenen-yasam-suresinin-azalmasinin-nedenlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cdbddfec-f91b-4474-aac4-018ad080ed3a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.