# Avrupa Parlamentosunun 2025 Yılı Türkiye Raporu'nda yer verilen bazı tespitlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/46560
- **Veren:** Cem Avşar (CHP, Tekirdağ)
- **Muhatap:** Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Mehmet Fatih Kacır)
- **Veriliş tarihi:** 13 Temmuz 2026
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b5612d1f-39b9-4822-8f2f-019f60901a7c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46560-avrupa-parlamentosunun-2025-yili-turkiye-raporu-nda-yer-verilen-bazi-tespitlere-iliskin

> Cem Avşar (CHP), 13 Temmuz 2026 tarihinde 7/46560 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim

17 Haziran 2026 tarihinde Avrupa Parlamentosu 2025 Yılı Türkiye Raporu kabul edilmiştir. Raporun Çerçeve başlığında;

AB ve Türkiye, 23 Kasım 20233 tarihli AB-Türkiye ilişkileri hakkında Ortak Bildirim'de yer alan tavsiyeler ve ilgili AB Zirvesi Sonuçları doğrultusunda, karşılıklı çıkar alanlarında yeniden işbirliği sürecini devam ettirmektedir. Söz konusu Zirve Sonuçlarında ortaya konulan koşullara tabi olmak kaydıyla AB, Türkiye ile kademeli, orantılı ve geri çevrilebilir şekilde yapıcı bir işbirliği tesis ederken ortak çıkar alanlarında yüksek düzeyde angajman devam etmiştir. Türkiye ile yürütülen katılım müzakereleri, Aralık 2024 tarihli Konsey Sonuçlarında da tekrar edildiği üzere, 2018'den bu yana durma noktasındadır. AB'nin, demokratik standartlar, hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve temel haklara saygının giderek kötüleşmesiyle ilgili ciddi endişeleri giderilmemiştir. 2025'in başından bu yana seçilmiş yetkililer, muhalif figürler, siyasi aktivistler, sivil toplum ve iş dünyası temsilcileri, gazeteciler ve diğer kişilere yönelik tutuklamalar ve suçlamalar, Türkiye'nin demokratik geleneğine bağlılığının giderek daha fazla sorgulanmasına yol açmış ve yargı bağımsızlığı konusundaki endişeleri derinleştirmiştir.", ifadelere yer verilmiş ve ilerleme fasılları çerçevesinde ülkemizin durumu değerlendirilmiştir. Ekonomik açıdan ise Türkiye, 2024'te 210 milyar avroya ulaşan rekor ticaret hacmiyle AB'nin beşinci büyük ticaret ortağı olmaya devam etmiştir. Türkiye aynı zamanda giderek daha aktif ve çok katmanlı bir dış politika ortaya koymuştur. Artan jeopolitik sınamalar, özellikle Suriye, Ukrayna, Gazze ve Güney Kafkasya'daki gelişmelerle bağlantılı olarak, Türkiye'nin stratejik bölgesel rolünü daha da belirginleştirmiştir.

Söz konusu Raporda; Fasıl 7: Fikri Mülkiyet Hukuku, Fasıl 6: Şirketler Hukuku, Fasıl 10: Dijital Dönüşüm ve Medya, Fasıl 25: Bilim ve Araştırma, Fasıl 20: İşletme ve Sanayi Politikası başlıklarında tespit edilen bulgular ile söz konusu fasıllara ilişkin raporun çeşitli yerlerinde geçen kısımlarla ilgili Komisyonun yerine getirilmeyen önceki raporda yer alan tavsiyelerin hala geçerliliğini koruduğu ve gelecek yıl atılması gereken adımlara yer verilmiştir. Bu bağlamda;

1. ¿Sınai mülkiyet hakları konusunda, markalarla ilgili olarak, ilk inceleme aşamasında 'kötü niyet' unsurunun mutlak ret nedeni sayılmaması, iptal prosedürünü etkisiz hale

getirmektedir. Markaların idari iptali prosedürlerine ilişkin yönetmelikte yapılan değişiklik Mart 2025'te yürürlüğe girmiş olup Türk Patent ve Marka Kurumu iptal taleplerini incelemekle yetkilendirilmiştir. Paydaşlar, markalar için iptal, itiraz ve hükümsüzlük prosedürlerinin pahalı olduğunu, uzım sürdüğünü ve iyileştirilmesi gerektiğini bildirmektedir. Paydaşlar, marka tescil sisteminin öngörülemez ve belirsiz olduğunu da belirtmektedir. İdari incelemeler halihazırda yapılamamaktadır ve bu nedenle markaların idari iptal prosedürüne ilişkin belirsizlikler devam etmektedir. Marka iptali prosedürü ile itiraz ve hükümsüzlük prosedürleri orantısız biçimde pahalı olup aşın uzun sürmektedir.", bulguya konu tespite ilişkin tarafınızca herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır? Bu hususta herhangi bir tedbir almayı planlıyor musunuz?

2. "Halihazırda, ek koruma sertifikalarının korunmasına ilişkin bir kanun bulunmamaktadır. Türkiye'de 2005'ten bu yana yürürlükte bulunan veri münhasıriyeti rejiminin kapsamı sımrhdır ve biyolojik ürünleri ve kombinasyon ürünlerini içermemektedir. İlaçlar ve zirai kimyasal ürünler için pazarlama ruhsatı almak üzere oluşturulan açıklanmamış test ve diğer verilerin yetersiz korunması, AB müktesebatıyla örtüşmemektedir.", konuya ilişkin bir yasal düzenleme haznlamayı planlıyor musunuz? Bu hususa yaklaşımınız nedir?

3. "Şirketler hukuku ve kurumsal yönetişim ile ilgili olarak, raporlama döneminde bazı yasama tasarrufları kabul etmiş olmakla birlikte, Türkiye'nin yurt içi birleşme ve bölünmeler, pay alım teklifleri, uzun vadeli pay sahipliği katılımı dâhil olmak üzere pay sahiplerinin hakları ve şirketler hukukunda dijital araç ve süreçlerin kullanımı ile ilgili mevzuatım AB müktesebatıyla tam uyumlu hale getirmesi gerekmektedir. Ticaret sicili ile ilgili olarak, tüm sınırlı sorumlu şirketlerin yıllık mali tablolarının yayımlamasını gerektiren hükümler eksiktir. Finansal olmayan bilgilerin ve devlet ödemelerine ilişkin raporların uyumlaştırılması, özellikle AB'nin finansal olmayan raporlama standartları (PTF-NFRS) ve 2013/34/AB sayılı Direktif açısından belirsizliğini korumaktadır.", ülkemizin, AB'nin 5. en büyük ticari ortağı oluşu dikkate alınarak söz konusu uyumım yapılması hususunda bir çalışmanız var mıdır?

4. "Türkiye'nin e-ticaret pazarı 2024'te, Türk lirası bazında finansal hacimde %61,4, işlem adedinde ise %1 artış kaydederek büyümeye devam etmiştir. Tüm vatandaşların çevrim içi hizmetlere eşit şekilde erişimini güvence altına almak ve kolaylaştırmak için uygulamaya ilişkin daha fazla çaba sarf edilmesi gerekmektedir. Türkiye henüz Dijital Hizmetler Tüzüğü ve Dijital Pazarlar Tüzüğü ile uyum sağlamamıştır.", bu çerçevesinde Türkiye 'Dijital Hizmetler Tüzüğü ve Dijital Pazarlar Tüzüğü' ile uyum sağlaması bakımından bir çalışma yapılması planlanmakta mıdır?

5. "Veri konusunda, Türkiye, AB Veri Yönetişimi Tüzüğü ve Veri Tüzüğü doğrultusunda, güvenilir, güvenli ve birlikte çalışabilir bir veri ekosistemini mümkün kılacak bir Ulusal Veri Stratejisi'ni henüz kabul etmemiştir.", veri çağı olarak da adlandırılan bu çağda.

ülkemizin 'ulusal bir veri stratejisine sahip olmamasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu hususta bakanlığınızca bir hazırlık yapılmakta mıdır?

6. "İnovasyon performansı, iyileşme kaydedilmiş olsa da hâlâ AB ortalamasının gerisinde kalmaktadır. Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) harcamalarının GSYH'ye oranı, 2022' de %1,3'e geriledikten sonra 2023'te hafif bir artışla %1,4'e yükselmiştir. Ancak, AB ortalaması ile arasındaki %2,2'lik fark, hâlâ önemli düzeydedir. Ar-Ge'nin temel itici gücü olan özel sektör, 2022' ye kıyasla %3,7 puan artışla 2023'te Ar-Ge harcamalarının %65,1'ini oluşturmuştur. Türkiye Mart 2025'te, 2030'a kadar Ar-Ge harcamalarının GSYH içindeki payını %2,2'ye çıkarmayı hedefleyen 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi'ni açıklamıştır. Küresel Inovasyon Endeksi 2024'te Türkiye, 133 ülke arasında 37. sırada yer almış ve son on yılda önemli bir ilerleme kaydetmiştir. Ancak, Türkiye'nin inovasyon sisteminin performansı Avrupa'daki emsallerinin gerisinde kalmaktadır., söz konusu veriler tarafınızca değerlendirilmiş midir? bahse konu verileri iyileştirmeye ilişkin ne tür adımların atılması planlanmaktadır?

7. "Türkiye, sanayi politikası alanında, Mart 2025'te "2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi'ni kabul etmiştir. Strateji'ye yeşil dönüşüm ve dijitalleşme girişimleri eklenmiş ve teknolojik ve endüstriyel bağımsızlığa yönelik çabalar güçlendirilmiştir. Ancak bu stratejinin tasarımı için endüstriyel paydaşlarla istişareler tam olarak şeffaf olmamıştır ve Sanayi ve Teknoloji Stratejisi'nde karşılaştırılabilir etki göstergelerine ilişkin bir sistem bulunmamaktadır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, seçilmiş bazı paydaşların katılımıyla altı ayda bir rapor hazırlamaktan sorumludur, ancak, ilerleme raporlarının yayınlanması veya dış değerlendirmelerin yapılması öngörülmemiştir.", söz konusu bulgu bağlamında gerekli raporların hazırlanmaması ve paydaş görüşlerinin alınmamasının gerekçesi nedir? bu hususta herhangi bir adım atılacak mıdır? &. Kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye yönelik mevcut eylem planının (2023-2025) sonuçları henüz yayınlanmamıştır.", kayıt dışılıkla mücadele kapsamında söz konuş eylem planının açıklanmama gerekçesi nedir? Bu durumu şeffaflık açısından nasıl degerlendiriyorsunuz?

9. İşletme politikası ve araçları konusunda, Türk mevzuatı, Geç Ödemeler ile Mücadele Direktifi ile henüz tam olarak uyumlu değildir. Büyük ölçekli yatırımlar için Proje Bazlı Yatırım Programı sürdürülmüştür.", AB fonlarına başvuru ve yararlanma noktasında önem arz eden söz konuş uyumlaştırılmamasının gerekçesi nedir? bu hususta bir çalışma yapılacak mıdır?

10. Türkiye, 2012 teşvik programını yürürlükten kaldırarak Mayıs 2025'te teşvik programı çerçevesini gözden geçirmiştir. Bu yeni program, dört öncelikli hedefe odaklanan çok katmanlı bir çerçevedir: Yerli üretimin artırılması, teknolojik ilerlemenin teşvik edilmesi, bölgesel kalkınmada farklılıklarının giderilmesi ve yeşil ve dijital dönüşümün teşvik edilmesi. Türkiye, küçük ve orta ölçekliler başta olmak üzere, şirketleri destekleyen çeşitli programları uygulamaya devam etmiştir. Endüstri destek

programları altında yapılan yatırımlara yönelik Devlet desteğinin tahsis tutarı, AB Türkiye Gümrük Birliği kapsamındaki yükümlülüklere rağmen açıklanmamaktadır.", söz konusu devlet desteği tutarının açıklanmamasının gerekçesi nedir? Söz konusu tondan hangi firma ve kişiler yararlanmıştır?

11. Raporda; Türkiye, işletme ve sanayi politikası konusunda orta düzeyde hazırlıklıdır.

Yeni bir strateji belgesi kabul edilerek ve birkaç destek programının etki değerlendirmeleri yürütülerek raporlama döneminde sınırlı ilerleme kaydedilmiştir. Kamu alımları uygulamalarının AB sanayi politikası ilkeleriyle uyumluluğuna, büyük yatırımlara yönelik devlet desteklerinde şeffaflık eksikliği ve kayıt dışı ekonominin büyüklüğüne ilişkin endişeler devam etmektedir. Komisyonun geçen yılki tavsiyelerinin yalnızca bir kısmı yerine getirilmiştir ve bu nedenle söz konusu tavsiyeler hâlâ geçerlidir.", şeklinde bulgulara yer verilmiş ve "Gelecek yıl, Türkiye'nin özellikle: AB'nin sanayi politikası ilkeleriyle bağdaşmayan kamu alımları fiyat primlerini kaldırması ve bunların yerine inovasyonu teşvik eden önlemler getirmesi; sanayi stratejilerinin daha önceki dönemlere ait sonuçlarının yanı sıra sanayi destek programı kapsamında dağıtılan miktarları yayımlaması; boşluk ve çakışmaları azaltmak için KOBİ destek çerçevesinin etkisini değerlendirmeye devam etmesi gerekmektedir.", gibi birtakım tavsiye kararlarına ilişkin tarafınızca herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır? Bu hususta yaklaşımınız nedir?

---

**Kaynak gösterme:** Cem Avşar (CHP, Tekirdağ). “Avrupa Parlamentosunun 2025 Yılı Türkiye Raporu'nda yer verilen bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46560, 13 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46560-avrupa-parlamentosunun-2025-yili-turkiye-raporu-nda-yer-verilen-bazi-tespitlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b5612d1f-39b9-4822-8f2f-019f60901a7c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.