# Petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerine dair bir şirketle imzalanan anlaşmaya ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/46638
- **Veren:** Selcan Taşcı (İYİ Parti, Tekirdağ)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 16 Temmuz 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 3 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/604872f0-a2b2-499e-8868-019f6f24717c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46638-petrol-ve-dogal-gaz-arama-faaliyetlerine-dair-bir-sirketle-imzalanan-anlasmaya-iliskin

> Selcan Taşcı (İYİ Parti), 16 Temmuz 2026 tarihinde 7/46638 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 3 Eylül 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), 21 Mart 2003 tarihinde, sözde "Kıbrıs Cumhuriyeti" adına tek taraflı olarak Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ilan etmiştir. GKRY, bu sözde MEB kapsamında 26 Ocak 2007 tarihinde 13 adet petrol ve doğal gaz arama ruhsat sahası ilan etmiştir. Bu sahalardan 1, 4, 5, 6 ve 7 numaralı parseller Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarını ihlal ederken; 2, 3, 8, 9, 12 ve 13 numaralı parseller ise Kuzey Kıbns Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) yetki alanlarıyla çakışmaktadır.

Türkiye, GKRY'nin tek taraflı olarak ilan ettiği ve hem Türkiye'nin hem de KKTC'nin egemenlik haklarını yok sayan bu girişimlere başından itibaren itiraz etmiş; söz konusu parsellerde uluslararası enerji şirketlerine verilen arama ruhsatlarına yönelik tepkisini Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla çeşitli tarihlerde kamuoyuna açıklamıştır. GKRY tarafından arama ruhsatı verilen şirketlerden biri de ExxonMobil olmuştur.

Eneıji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Ocak ayında yaptığı açıklamada, "Milli petrol şirketimiz TPAO ile ExxorLMobiTin alt şirketi Esso Exploration International Limited arasında, Karadeniz ve Akdeniz'deki yeni arama alanlarını ve karşılıklı olarak kararlaştırılacak diğer potansiyel uluslararası alanları kapsayan petrol ve doğal gaz sektöründe bir Mutabakat Zaptı (MoU) imzalanmıştır." denilmiştir.

Günümüzde devletler yalnızca devletlerle değil, küresel ölçekte faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerle de stratejik ilişkiler yürütmektedir. Ancak Türkiye ile KKTC'nin egemenlik haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle uzun yıllardır tepki gösterilen faaliyetlerin içinde yer alan bir şirketle stratejik iş birliğine gidilmesi; Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki tezleri, egemenlik hakları ve dış politika öncelikleri bakımından kamuoyunda çeşitli soru işaretlerine neden olmaktadır.

Bu doğrultuda;

1. ExxonMobil ve iştirakleri, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi tarafından ruhsatlandırılan ve Türkiye'nin veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin hak iddia ettiği deniz yetki alanlarında enerji arama veya üretim faaliyetlerini halen sürdürmekte midir?

2. Türkiye'nin ve KKTC'nin egemenlik haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle eleştirilen faaliyetlerde yer almayan farklı uluslararası enerji şirketleriyle benzer bir iş birliği yapılması seçeneği değerlendirilmiş midir? Değerlendirildiyse neden tercih edilmemiştir?

3. İmzalanan mutabakat zaptında, ExxonMobil'in GKRY ile sürdürdüğü mevcut enerji arama ve üretim faaliyetlerini etkileyecek veya sınırlandıracak herhangi bir hüküm bulunmakta

4. Bakanlığınız tarafından, Türkiye ile iş birliği yapan uluslararası enerji şirketlerinden, Türkiye'nin egemenlik haklarına aykırı faaliyetlerde bulunmamalarını şart koşan herhangi bir ilke veya politika uygulamakta mıdır? Uygulanıyorsa bu kapsamda ExxonMobil'den herhangi bir taahhüt alınmış mıdır?

## Bakanlığın cevabı

ExxonMobil ve iştirakleri, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ruhsat alanlarında hidrokarbon arama ve/veya üretim faaliyetinde bulunmamaktadır. Bölgesel gelişmeler yakından takip edilmekte olup, ilgili hususlar yetkili makamlarla koordinasyon içerisinde değerlendirilmektedir. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), uluslararası enerji alanındaki iş birliklerini ülkemizin enerji arz güvenliği, ekonomik menfaatleri ve karşılıklı fayda ilkeleri doğrultusunda değerlendirmektedir. Bu kapsamda, Ülkemizin hidrokarbon üretiminin artırılmasına yönelik hedefleri doğrultusunda, çok sayıda majör petrol şirketiyle yurt dışında iş geliştirme faaliyetleri yürütülmektedir. Doğu Akdeniz'deki gelişmeler ile Ulkemizin hak ve menfaatlerine ilişkin süreçler ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içerisinde yakından takip edilmekte olup, Türkiye'nin uluslararası hukuktan kaynaklanan hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik kararlı tutum devam ettirilmektedir.

Exxon Mobil ile imzalanan Mutabakat Zaptı iki şirket arasındaki özel hükümleri içermekte olup, Karadeniz ve Akdeniz'deki yeni arama alanlarını ve karşılıklı olarak kararlaştırılacak diğer potansiyel uluslararası alanlardaki arama ve üretim projelerini içermektedir.

Ülkemiz; enerji arama ve üretim faaliyetlerindeki egemenlik haklarını daima korumakta olup, hak ve menfaatlerinin gözetilmesine yönelik ilke ve politikalar doğrultusunda hareket edilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Selcan Taşcı (İYİ Parti, Tekirdağ). “Petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerine dair bir şirketle imzalanan anlaşmaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46638, 16 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46638-petrol-ve-dogal-gaz-arama-faaliyetlerine-dair-bir-sirketle-imzalanan-anlasmaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/604872f0-a2b2-499e-8868-019f6f24717c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.