# S-400 hava savunma sisteminin akıbetine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/46685 - **Veren:** Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana) - **Muhatap:** Millî Savunma Bakanlığı (Yaşar Güler) - **Veriliş tarihi:** 16 Temmuz 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 13 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bd1d8e55-4173-4c08-9549-019f7019877c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46685-s-400-hava-savunma-sisteminin-akibetine-iliskin > Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti), 16 Temmuz 2026 tarihinde 7/46685 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Savunma Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 13 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince T.C. Milli Savunma Bakanı Sayın Yaşar GÜLER tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Türkiye'nin uzun menzilli hava ve füze savunma ihtiyacının karşılanması gerekçesiyle Rusya Federasyonu'ndan yaklaşık 2,5 milyar dolar bedelle satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerinin ilk teslimatı 2019 yılında gerçekleştirilmiştir.Ancak aradan geçen yıllara rağmen S-400 sistemlerinin Türk Silahlı Kuvvetlerinin aktif hava savunma mimarisi içerisinde hangi ölçüde kullanıldığı, sistemlerin operasyonel durumda bulunup bulunmadığı, nerede ve hangi şartlarda muhafaza edildiği kamuoyuna yeterli açıklıkta İzah edilmemiştir. Türkiye'nin S-400 sistemlerini satın almasının ardından ülkemiz, üretim ortağı olduğu F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Programı'ndan çıkarılmış; Savunma Sanayii Başkanlığı ve bazı yetkililer hakkında Amerika Birleşik Devletleri tarafından CAATSA yaptırımları uygulanmıştır. Böylece Türkiye, bedelini ödediği hâlde kullanamadığı ifade edilen bir hava savunma sistemiyle karşı karşıya kalırken F-35 uçaklarını teslim alamamış, Türk savunma sanayii şirketleri de F-35 üretim zincirindeki iş paylarını kaybetmiştir. Son dönemde basma yansıyan haberlerde ise Türkiye'nin yeniden F-35 programına dâhil edilmesi ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması karşılığında S-400 sistemlerinin Rusya'ya geri satılmasının veya üçüncü bir ülkeye devredilmesinin gündemde olduğu ileri sürülmektedir.Millî güvenliğimizi, savunma sanayimizi ve milyarlarca dolarlık kamu kaynağını ilgilendiren bu sürecin bütün yönleriyle şeffaf bir şekilde açıklanması gerekmektedir. Bu kapsamda; 1. Türkiye'nin Rusya Federasyonu'ndan satın aldığı S-400 sistemlerinin füze, radar, komuta kontrol donanımları, eğitim, bakım, lojistik destek ve diğer giderler dâhil olmak üzere toplam maliyeti ne kadardır? 2. S-400 alımı için Rusya Federasyonu'ndan kredi kullanılmış mıdır? Kullanılmışsa kredinin tutarı, faizi, vadesi ve bugüne kadar ödenen toplam miktar nedir? 3. Satın alman S-400 sistemleri hâlen Türkiye Cumhuriyeti'nin mülkiyetinde ve fiilî kontrolünde midir? Sistemlerin herhangi bir parçası Rusya'ya veya üçüncü bir ülkeye teslim edilmiş midir? 4. S-400 sistemleri tam operasyonel hâle getirilmiş midir? Getirilmişse hangi tarihte, hangi bölgede ve ne kadar süreyle aktif görev yapmıştır? 5. S-400 sistemleri operasyonel hâle getirilmediyse bunun teknik, askerî, diplomatik ve siyasi gerekçeleri nelerdir? 6. S-400 sistemlerinin kullanılmamasına veya sürekli aktif tutulmamasına ilişkin alınmış resmî bir karar bulunmakta mıdır? Bulunmaktaysa bu karar hangi kurum tarafından, hangi tarihte alınmıştır? 7. Sistemlerin kullanılmadan muhafaza edilmesi nedeniyle bugüne kadar yapılan bakım, koruma, depolama, personel, altyapı ve lojistik harcamalarının toplam tutarı ne kadardır? 8. S-400 sistemleri için kaç Türk Silahlı Kuvvetleri personeline eğitim verilmiştir? Bu eğitimlerin Türkiye'ye toplam maliyeti nedir? 9. Alım sürecinde Rusya tarafından teknoloji transferi, ortak üretim veya yerli üretim konusunda hangi taahhütler verilmiştir? Bu taahhütlerin hangileri yerine getirilmiştir? 10. S-400 tedarik sürecinde sistemlerin NATO hava savunma mimarisiyle uyumlu olmayacağı ve F-35 programı bakımından sorun oluşturacağı yönünde Bakanlığınıza veya ilgili kamu kurumlarına herhangi bir teknik ya da diplomatik uyarı yapılmış mıdır? 11. Türkiye'nin F-35 programından çıkarılması sonucunda ödemesini yaptığı ancak teslim alamadığı uçakların ve diğer program harcamalarının toplam tutarı ne kadardır? 12. F-35 programından çıkarılma nedeniyle Türk savunma sanayii şirketlerinin kaybettiği mevcut ve muhtemel iş hacmi Bakanlığınızca hesaplanmış mıdır? Hesaplanmışsa toplam ekonomik kayıp ne kadardır? 13. Türkiye için üretilen ve bedeli ödenen F-35 uçaklarının mevcut durumu nedir? Bu uçaklar için ödenen bedeller Türkiye'ye iade edilmiş midir? 14. S-400 alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının Türk savunma sanayiine, ihracat izinlerine, finansman imkânlarına ve yürütülen savunma projelerine toplam etkisi nedir? 15. . S-400 sistemlerinin Rusya'ya geri satılması, üçüncü bir ülkeye devredilmesi, NATO denetiminde muhafaza edilmesi veya Türkiye dışında konuşlandırılması konusunda herhangi bir devletle resmî ya da gayriresmî görüşme yapılmış mıdır? 16. S-400 sistemlerinin satıldığı veya devredildiği yönündeki iddialar doğru mudur? Bu konuda imzalanmış bir mutabakat, protokol, sözleşme veya niyet beyanı bulunmakta mıdır? 17. Sistemlerin satılması veya devredilmesi gündemdeyse muhtemel alıcı ülke veya ülkeler hangileridir? Satış bedeli ne kadar olacaktır ve Rusya Federasyonu'ndan gerekli izin alınmış mıdır? 18. S-400 sistemlerinin elden çıkarılması karşılığında Türkiye'ye F-35 uçağı verilmesi, F-35 programına yeniden kabul edilmesi veya CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konusunda Amerika Birleşik Devletleri tarafından verilmiş yazılı bir güvence bulunmakta mıdır? 19. Yaklaşık 2,5 milyar dolar ödenerek alınan ancak aktif biçimde kullanılmadığı anlaşılan sistemlerin satın alınmasında görev alan siyasi ve idari yetkililer hakkında herhangi bir idari inceleme, denetim veya sorumluluk değerlendirmesi yapılmış mıdır? 20. S-400 sistemlerinin satılması hâlinde, satın alma bedeli ile satış bedeli arasında oluşacak kamu zararının hesabı yapılmış mıdır? Muhtemel kamu zararının hangi kurum veya kişilerden tahsil edilmesi öngörülmektedir? 21. Türkiye'nin uzun menzilli hava ve füze savunma ihtiyacının bugün hangi sistemlerle ve ne ölçüde karşılandığı değerlendirilmektedir? S-400 sistemlerinin kullanılmaması nedeniyle ülkemizin hava savunmasında bir kapasite açığı bulunmakta mıdır? 22. Türkiye'nin hava savunma ihtiyacının karşılanması amacıyla Patriot, SAMP/T veya yerli SİPER sistemleri konusunda yürütülen çalışmaların mevcut durumu nedir? 23. Bakanlığınız, S-400 alımının Türkiye'nin savunma kapasitesi, F-35 programı, NATO ilişkileri, savunma sanayii ve kamu maliyesi üzerindeki fayda ve zararlarını ortaya koyan kapsamlı bir etki analizi hazırlamış mıdır? Hazırlanmışsa bu analiz kamuoyuyla paylaşılacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Adana Milletvekili Ayyüce TÜRKEŞ TAŞ tarafından TBMM Başkanlığına verilen ve Milli Savunma Bakanı tarafından cevap verilmesi talep edilen, 7/46685 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. Bakanlığımız tarafından milli hak ve menfaatlerimiz doğrultusunda gerekli değerlendirmeler yapılmaktadır. Bu hususta somut gelişmeler olduğunda resmî makamlar tarafından kamuoyu zamanında bilgilendirilecektir. • Pads Güvenevler Mah. Kuzgun Cad.No:51 Aşağı Ayrancı/ANKARA Milli Savunma Uzmanı Santral: (0312) 466 07 37 Belgegeçer No: (0312) 417 94 41 Telefon No: Dahili 2210 Yaşar GÜLER Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana). “S-400 hava savunma sisteminin akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46685, 16 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46685-s-400-hava-savunma-sisteminin-akibetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bd1d8e55-4173-4c08-9549-019f7019877c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.