# Denetimli serbestlikten yararlanan tutuklu ve hükümlülere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/4684 - **Veren:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 26 Eylül 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 315 gün sonra, 6 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fcf6dff8-37a7-4dcf-8b8e-018ad188bd3a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4684-denetimli-serbestlikten-yararlanan-tutuklu-ve-hukumlulere-iliskin > Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 26 Eylül 2023 tarihinde 7/4684 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 315 gün sonra, 6 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanı Sn. Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 96 ve 99. mad İ gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim, | 8/ Ekonomi de dahil olmak üzere her işin başının adalet olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Bir ülkede hukuk tartışılmaya başlanmışsa, adalet terazisinin pek çok konuda doğru tartmadığına ilişkin yaygın bir kanı oluşmaya başlamış demektir. Fatih Sultan Mehmet'in "Aklı öldürürsen, ahlak da ölür. Akıl ve ahlak öldüğünde millet bölünür. Kadı'yı satın aldığın gün adalet ölür. Adaleti öldürdüğün gün devlet de ölür" sözlerinin de kulaklara küpe olduğu ülkemizde, özellikle denetimli serbestlikten yararlanan tutuklu ve hükümlülerin yaşadığı hukuksuzluklar toplum vicdanını kanatır boyutlara gelmiştir. Bu bağlamda; Soru 1- "Açık Cezaevinde Bulunan ve Coronavirüs Nedeniyle İzinli Sayılan Kişilerin Cezaevine Dönmesine Gerek Bırakmayan Kanun'un yürürlüğe girmesinden bu yana denetimli serbestlikten yararlanan kaç kişi tahliye edilmiştir? Soru 2- Bunların arasında cinsel istismar, cinayet ve uyuşturucu temin etmek suçundan tutuklu veya hükümlü olanların sayısı nedir? Soru 3- 12 yaşındaki çocuğu cinsel istismardan tutuklanan ve 10,5 yıl ceza alan Uşaki tarikatının başındaki Eyüp Fatih Şaban'ın aynı kanun gereğince salıverileceği doğru mudur? Soru 4- Buna mukabil sadece yaptığı haberler nedeniyle 5.kez cezaevine giren gazeteci Barış Pehlivan'ın, Mart 2024'de yani 7 ay sonra cezası bittiğinde tahliye edilecek olması vicdanları sızlatıp, adalet duygusunu zedelemiyor mu? Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611 Soru 5- Hakkında henüz hüküm verilmeyen ve yasal olarak dokunulmazlık haklarına sahip olan Hatay Milletvekili Can Atalay'ın, halkın iradesiyle milletvekili seçildiği halde halen daha tutuklu bulunmasını nasıl açıklıyorsunuz? Soru 6- Denetimli serbestlik kararının kaldırılması ancak infaz hakimliğinin kararıyla mümkün olabiliyor ve bu karar da maalesef hâkimden hâkime değişiyor. Bu durum demokrasi anlayışına, ifade hürriyetine, hukuk devleti kavramına ve aynı zamanda hukuk güvenliğine zarar vermiyor Soru 7- Ülkemizde bariz adaletsizliklere neden olan infaz sisteminde, bütün bu olumsuzlar nedeniyle değişiklik yapılmasına ilişkin bir çalışmanız var mı? Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611 ## Bakanlığın cevabı 1295766 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4684 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-838-4165/7516 Konu : Yazılı soru önergesi ol 49$ 20244 Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU Bursa Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4684 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. 1. A) Anayasanın; 1. "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı, 2. "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı, B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun; I- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu, 2- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, 3. "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği, 4. "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır. UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden SJj PNVo - ÖUeDwsw - CZI7sFm - GETEZ8- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü 11- A) 15 Nisan 2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunla 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanuna eklenen geçici 9. maddenin; I- Beşinci fıkrasında, Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle, açık ceza infaz kurumlarında bulunanlar ile kapalı ceza infaz kurumunda bulunup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanan hükümlülerin, 105/A maddesi kapsamında denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasının infazına karar verilen hükümlüler ve 106 ncı madde veya diğer kanunlar uyarınca denetimli serbestlik tedbirinden yararlanan hükümlülerin, 31/05/2020 tarihine kadar izinli sayılacağı, salgının devam etmesi hâlinde bu sürenin, Sağlık Bakanlığının önerisi üzerine Adalet Bakanlığı tarafından her defasında iki ayı geçmemek üzere ondokuz kez uzatılabileceği, bu fikra uyarınca izinli sayılanlar hakkında 95 ve 97 nci madde hükümlerinin uygulanacağı, 2- Altıncı fıkrasında, Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar hariç olmak üzere, toplam hapis cezası on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve daha fazla olanlar ise üç ayını kapalı ceza infaz kurumunda geçirmiş olan iyi hâlli hükümlülerden ilgili mevzuat uyarınca açık ceza infaz kurumlarına ayrılmalarına bir yıl veya daha az süre kalanların, talepleri hâlinde açık ceza infaz kurumlarına gönderilebileceği, bu hükümlülerin açık ceza infaz kurumlarında barındırılacağı, ilgili mevzuat uyarınca açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya, beşinci fıkrada belirtilen süreler içinde hak kazandıkları takdirde beşinci fıkra uyarınca izinli sayılacağı, beşinci fıkrada belirtilen sürenin tamamlanmasından sonra ise açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanıp kazanmadıklarına bakılmaksızın, 95 inci maddede düzenlenen izin hakkından yararlanacağı, bu fıkra hükmünün 31/07/2023 tarihine kadar uygulanacağı, B) 15 Temmuz 2023 tarihinde yürürlüğe giren 7456 sayılı Kanunla 5275 sayılı Kanuna eklenen geçici 10. maddenin; I- İkinci fıkrasında, 31/07/2023 tarihi itibarıyla geçici 9. maddenin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinde bulunan ve ilgili mevzuat uyarınca cezalarının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına beş yıl ve dahaaz süre kalan hükümlülerin talebi aranmaksızın, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına infaz hakimi tarafından karar verilebileceği, 2- Dördüncü fıkrasında, 105/A maddesi kapsamında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezası infaz edilip geçici 9. maddenin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle 31/07/2023 tarihi itibarıyla izinde bulunan hükümlülerin, koşullu salıverilme tarihine kadar olan sürelerinin 105/A maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklere tabi olmadan geçirileceği, 3- Beşinci fıkrasında, geçici 9. maddenin altıncı fıkrası uyarınca açık ceza infaz kurumuna gönderilen hükümlülerin, 31/07/2023 tarihi itibarıyla açık ceza infaz kurumuna ayrılmış sayılacağı, 4- Altıncı fıkrasında, Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar hariç olmak üzere, 31/07/2023 tarihi itibarıyla kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerden, toplam hapis cezası on yıldan azise bir ayını, on yıl ve daha fazla ise üç ayını bu kurumlarda geçirip ilgili mevzuat uyarınca açık ceza infaz kurumlarına ayrılmasına üç yıl veya daha az süre Mevzuat Genel Müdürlüğü kalanların, bu şartların oluştuğu tarih itibarıyla açık ceza infaz kurumlarına ayrılabileceği, bu hükümlüler ile 31/07/2023 tarihinde geçici 9. maddenin altıncı fikrası kapsamında açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin, talepleri hâlinde en az üç ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak şartıyla ilgili mevzuat uyarınca cezaların denetimli serbestlik tedbiri altında infazı uygulamasından üç yıl erken yararlandırılacağı, 5. Yedinci fıkrasında, altıncı fıkra hükümlerinin 31/07/2023 tarihi itibarıyla; hapis cezasının infazı 5275 sayılı Kanunun 16, 16/A ve 17. maddeleri kapsamında hapis cezası ertelenmiş veya hapis cezasının infazı durdurulmuş olan hükümlüler hakkında da uygulanacağı, 6. Sekizinci fıkrasında, koşullu salıverilmenin geri alınması nedeniyle 31/07/2023 tarihi itibarıyla cezası aynen infaz edilen veya ikinci defa mükerrir olup 31/07/2023 tarihi itibarıyla bu cezanın infazı için ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin bu cezalarının infazı bakımından altıncı fıkra hükümlerinin uygulanmayacağı, bu hükümlülerin 31/07/2023 tarihi itibarıyla kesinleşmiş ancak infaz edilmemiş diğer hapis cezaları bakımından altıncı fıkra hükümlerinin uygulanacağı, Düzenlemelerinin yer aldığı malumlarıdır. HI- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; ceza infaz kurumlarındaki tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştı Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Denetimli serbestlikten yararlanan tutuklu ve hükümlülere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4684, 26 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4684-denetimli-serbestlikten-yararlanan-tutuklu-ve-hukumlulere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fcf6dff8-37a7-4dcf-8b8e-018ad188bd3a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.