# Kredi ve Kefalet Kooperatifleri tarafından verilen kredilerde prim borcu olmaması şartının kaldırılması talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/47100
- **Veren:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 28 Temmuz 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 18 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d828d065-39ee-4829-a9a9-019facaa8548
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47100-kredi-ve-kefalet-kooperatifleri-tarafindan-verilen-kredilerde-prim-borcu-olmamasi-sartinin

> Şenol Sunat (İYİ Parti), 28 Temmuz 2026 tarihinde 7/47100 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 18 Eylül 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96. maddesi gereğince Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Ülkemiz ekonomisinin istihdam, üretim ve yerel kalkınma açısından önemli dinamiklerinden birini oluşturan esnaf ve sanatkârlarımız, son yıllarda artan işletme maliyetleri, yüksek entlasyon, kira ve enerji giderleri nedeniyle ciddi bir nakit sıkışıklığı yaşamaktadır. Esnafımızın bu zorlu ekonomik koşullarda ayakta kalabilmesi ve ticari faaliyetlerini sürdürebilmesi için en kritik can suyu, Esnaf Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla sağlanan kredilerdir.

Ancak Manisa ili Soma ilçesinde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlarımız finansmana erişimde çeşitli engellerle karşılaşmaktadır. Bu engellerin başında, kredi başvurularında zorunlu tutulan Vergi ve Bağ-Kur borcunun bulunmaması şartı gelmektedir.

Ekonomik darboğaz nedeniyle zaten primini ve vergisini ödemekte zorlanan esnafımız, borcu olduğu için krediye ulaşamamakta, krediye ulaşamadığı için de borç sarmalından kurtulamamaktadır.

Manisa'daki 35.351 kayıtlı işyerinin %68,4'ünde en fazla üç kişi çalışmaktadır. Dolayısıyla il ekonomisinin önemli bir bölümü, finansman ve nakit akışı sorunlarına karşı daha kırılgan olan mikro işletmelerden oluşmaktadır.

TOBB verilerine göre 2026 yılının ilk altı ayında Manisa'da kapanan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre %36,2, kapanan gerçek kişi ticari işletmesi sayısı ise %9,4 artmıştır. Aynı dönemde kurulan ve kapanan bütün işletmeler arasındaki net fark 443'ten 393'e gerileyerek %11,3 azalmıştır. Bu veriler Manisa'da ticari yapının zayıfladığını göstermektedir.

Özellikle Soma ilçesinde ise madencilik faaliyetleri ve termik santral kaynaklı üretimin daralması, ilçe ekonomisinin tamamını negatif etkilemiştir. 2025 yılında Soma'da esnaf ve sanatkârlar odasına kayıtlı 376 esnaf dükkanını kapatmıştır.

Soma'da perakende ticaret yapan bakkal ve küçük marketler, giyim sektörü, kahvehane ve çay ocakları, lokanta ve kafeler ile marangoz ve demir doğrama gibi imalat sektörlerinde önemli ölçüde küçülme yaşanmıştır.

Bu nedenle Soma'da faaliyet gösteren esnafın finansmana erişiminin kolaylaştırılması yalnızca küçük işletmeler açısından değil ilçe ekonomisinin sürdürülebilirliği bakımından da son derecede stratejik bir öneme sahiptir.

Buna göre;

1. Esnaf ve sanatkârlarımızın en önemli kamu destekli finansman kaynağı olan Esnaf Kefalet Kooperatifleri kredilerinde uygulanan "Vergi ve Bağ-Kur borcu olmama" şartının kaldırılması veya esnafın çekeceği kredi tutarından bu borçların doğrudan mahsup edilerek kamuya ödenmesi yönünde bakanlığınızca yürütülen bir mevzuat çalışması var mıdır?

2. Ekonomik dalgalanmalar sebebiyle sicili bozulan, borç yükü altında ezilen ancak ticari faaliyetini ve istihdamını sürdürmek isteyen mikro işletmeler ve küçük esnaflar için, esnek ödeme planlarına sahip özel bir Kredi Garanti Fonu (KGF) destek paketi hazırlanması gündeminizde midir?

3. Esnaf Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla kullandırılan Hazine destekli kredilerde faiz oranlarının düşürülmesi veya Hazine faiz desteğinin artırılması yönünde bir çalışmanız bulunmakta mıdır?

4. Son bir yıl içerisinde Manisa ili Soma ilçesinde Esnaf Kefalet Kooperatifi aracılığıyla kullandırılan kredi tutarı kaç TL'dir? Bu tutar bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde kaç artmış veya azalmıştır?

5. Manisa ili Soma ilçesi özelinde son 1 yıl içinde Esnaf Kefalet Kooperatifi kredilerine başvurduğu halde sırf vadesi geçmiş Vergi veya Bağ-Kur borcu bulunduğu gerekçesiyle kredi talebi reddedilen veya işleme alınmayan esnaf sayısı kaçtır?

6. Soma ilçesinde son bir yıl içerisinde Esnaf Kefalet Kooperatifi kredilerine başvurduğu halde kredi kullanamayan esnafların ret gerekçelerinin (Vergi borcu, Bağ-Kur borcu, yetersiz teminat, kefil yetersizliği, kredi notu vb.) dağılımına ilişkin bakanlığınızın istatistiki verisi nedir?

7. Son bir yıl içerisinde Manisa ili Soma ilçesinde Esnaf Kefalet Kooperatifi kredileri kapsamında takibe intikal eden kredi sayısı ve toplam kredi tutarı kaçtır? Bu rakamlar bir önceki yıla göre ne oranda değişmiştir?

8. Soma ilçesinin son bir yılda yaşadığı ekonomik darboğaz, esnaf kredilerine olan ihtiyacı artırmış fakat pek çok esnaf için kredi limitleri yetersiz kalmıştır. Hassas bir süreçten geçen Soma ilçesinde esnafımızın kişi başına düşen kredi limitlerinin artırılması yönünde bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?

9. Soma ilçesinde yaşanan ekonomik daralma dikkate alınarak, Esnaf Kefalet Kooperatifi kredilerinde geri ödeme sürelerinin uzatılması, farklı kredi limiti, faiz desteği, ödemesiz dönem uygulanması veya kredi borçlarının yeniden yapılandırılmasına yönelik özel bir çalışmanız var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan Manisa Milletvekili Sayın Şenol SUNAT'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok. Kat: 3-4

7/47100 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Şenol SUNAT, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır.

Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025-2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 16.01.2025 tarihli ve 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Karar'da belirlenmiştir. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak yüzde 50 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Devlet bütçesinden karşılanmaktadır.

Bununla birlikte, 9436 sayılı Kararın 7 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yapılacak kredi tahsis işlemlerinde "vadesi geçmiş borç durumu" sorgulanması hükme bağlanmıştır. Ancak, 26.08.2026 tarihli ve 11648 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 9436 sayılı Kararda revizyona gidilmiş olup, vergi ve SGK prim borcu bulunan esnaf ve sanatkârlar için iki farklı uygulama seçeneği sunulmaya başlanmıştır.

Birinci seçenek olarak; vergi veya SGK prim borcu bulunan esnaf ve sanatkârlara tahsis edilen kredi tutarının yüzde 25'lik ve bir yılda toplam 300 bin TL'yi geçmeyecek kısmı söz konusu borçların ödenmesi amacıyla Banka tarafından ilgili kurumlara aktarılmakta ve bu kısma yüzde 25 faiz indirimi uygulanmakta, kalan kredi tutarı ise yüzde 50 faiz indirimi uygulanarak esnaf ve sanatkârın kullanımına sunulmaktadır.

Uygulamaya alınan ikinci seçenek kapsamında ise, vergi veya SGK prim borcu bulunan esnaf ve sanatkârların, vergi ve SGK prim borçlarına ilişkin herhangi bir ödeme veya yapılandırma işlemi gerçekleştirmeden de kredi kullanabilmelerine imkân sağlanmıştır. Böylece tahsis edilen kredi tutarından borç ödemesi yapılmamakta ancak Karar kapsamında yüzde 50 olarak uygulanan faiz indirimi yüzde 40, yüzde 100 olarak uygulanan faiz indirim oranı yüzde 80 ve yüzde 60 olarak uygulanan faiz indirim oranı ise yüzde 48 olarak uygulanmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4

İlaveten kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarındaki esnaf ve sanatkâr kredilerinin vergi ve SGK prim borcu sorgulamasına ilişkin istisnası 2027 sonuna kadar uzatılmıştır.

Diğer taraftan, Bakanlığımız tarafından yürütülen Hazine destekli kefalet sistemi (Sistem) ile KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır.

Sistem kapsamında Kredi Garanti Fonu A.Ş. (KGF), Ihracatı Geliştirme A.Ş. (İGE) ve Katılım Finans Kefalet A.Ş. (KFK) aracılığıyla kullandırılmak üzere halihazırda 23 adet destek paketi yürürlükte olup, söz konusu destek paketleri kapsamında 28.08.2026 tarihi itibarıyla 163,7 milyar TL kefalet karşılığı 190,8 milyar TL kredi kullandırılmıştır. İlgili mevzuat ve söz konusu paketlerde belirlenen şartların karşılanması halinde işletmeler anılan desteklerden faydalanabilmektedir.

Ayrıca, Bakanlığımıza iletilen muhtelif talepler ve güncel ekonomik ihtiyaçlar Bakanlığımızca sürekli olarak değerlendirilmekte olup, Sistem kapsamında yürürlüğe alınan destek paketleri özelinde gerekli güncellemeler yapılmakta ve gerekli olması halinde yeni destek paketleri hayata geçirilebilmektedir.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Kredi ve Kefalet Kooperatifleri tarafından verilen kredilerde prim borcu olmaması şartının kaldırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47100, 28 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47100-kredi-ve-kefalet-kooperatifleri-tarafindan-verilen-kredilerde-prim-borcu-olmamasi-sartinin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d828d065-39ee-4829-a9a9-019facaa8548

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
