# AB ile yürütülen Vize Serbestisi Diyaloğu kapsamında ülkemizin karşılaması gereken ölçütlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/4712
- **Veren:** Jale Nur Süllü (CHP, Eskişehir)
- **Muhatap:** Dışişleri Bakanlığı (Hakan Fidan)
- **Veriliş tarihi:** 27 Eylül 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 2 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b597209e-198f-4c5f-bbc4-018ad6d98116
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4712-ab-ile-yurutulen-vize-serbestisi-diyalogu-kapsaminda-ulkemizin-karsilamasi-gereken-olcutle

> Jale Nur Süllü (CHP), 27 Eylül 2023 tarihinde 7/4712 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Dışişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 2 Kasım 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Dışişleri Bakanı Sayın Hakan FİDAN tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 99. maddeleri gereğince yanıtlanmasını arz ederim. Ğ

Dr. Yâle Nur SÜ Eskişehir Milletvekili

16 Aralık 2013 tarihinde Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında başlatılan "Vize Serbestisi Diyaloğu" ile kısa süreli ziyaretlerde Türk vatandaşlarına uygulanan Schengen vizesinin kaldırılması hedefi konulmuştur. Vize Serbestisi Diyaloğu tamamlandığında biyometrik pasaport sahibi tüm vatandaşlarımızın Schengen ülkelerine vizesiz seyahat edebilmeleri karara bağlanmıştır. 18 Mart 2016 tarihinde gerçekleştirilen Türkiye-AB Zirvesinde, "Vize Serbestisi Diyaloğunun hızlandırılması ve Türkiye'nin Vize Serbestisi Yol Haritası" ile Türkiye'nin taahhüt ettiği 72 kriterin tamamını yerine getirmesinin ardından vizenin kaldırılması konusunda mutabık kalınmıştır.

Avrupa Komisyonu, 8 Aralık 2018 tarihi itibariyle Türkiye'nin Vize Serbestisi Yol Haritasında yer alan 72 kriterin, 66'sının karşıladığını teyit etmiştir. Bu çerçevede, vize serbestisi için 72 kriterden karşılanması gereken 6 kriter kalmıştır: (1) Kişisel verilerin korunması hakkında mevzuatın AB standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi, (2) Europol ile işbirliği anlaşmasının akdedilmesi ve uygulanması, (3) "Saydamlığın Artırılması ve Yolsuzlukla Mücadelenin Güçlendirilmesi Eylem Planının ve Avrupa Konseyi GRECO tavsiyelerinin uygulanması, (4) Terörle mücadele mevzuatının gözden geçirilmesi; (5) Tüm AB üye ülkeleri ile cezai konularda etkin adli işbirliğinin sağlanması; (6) Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşmasının tüm hükümleriyle uygulanması. Bahsi geçen bu kriterler, aradan geçen 7,5 yılda tamamlanmamıştır.

Söz konusu bu tarihsel süreç ve hususlar dikkate alındığında;

I) Türk vatandaşlarının Schengen ülkelerinde vizesiz seyahat hakkı verilmesi için taahhüt edilen 72 kriter içinde eksik kalan 6 kriterden biri olan "kişisel verilerin korunması hakkında mevzuatın AB standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi" konusunda hangi somut adımlar atılmıştır? Kriterin bugüne kadar tamamlanmamasının gerekçesi nedir? Kriterin tamamlanması için öngörülen bir tarih var mıdır?

2) Türk vatandaşlarının Schengen ülkelerine vizesiz seyahati için taahhüt edilen 72 kriter içinde eksik kalan 6 kriterden biri olan "Europol ile işbirliği anlaşmasının akdedilmesi ve uygulanması" konusunda hangi somut adımlar atılmıştır? Kriterin bugüne kadar tamamlanmamasının gerekçesi nedir? Kriterin tamamlanması için öngörülen bir tarih var mıdır?

3) Yine eksik kriterler arasında olan, "Saydamlığın Artırılması ve Yolsuzlukla Mücadelenin Güçlendirilmesi Eylem Planının ve Avrupa Konseyi GRECO tavsiyelerinin uygulanması" konusunda hangi somut adımlar atılmıştır? Kriterin bugüne kadar tamamlanmamasının gerekçesi nedir? Kriterin tamamlanması için öngörülen bir tarih var mıdır?

YAL

4) "Terörle mücadele mevzuatının gözden geçirilmesi" konusunda altına imza atılan kriterin yerine getirilmesi konusunda gelinen aşama nedir? Kriterin bugüne kadar tamamlanmamasının gerekçesi nedir? Kriterin tamamlanması için öngörülen bir tarih var mıdır?

5) "Tüm AB üye ülkeleri ile cezai konularda etkin adli işbirliğinin sağlanması" konusundaki kriterin yerine getirilmemesinin gerekçesi nedir?

6) "Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşmasının tüm hükümleriyle uygulanması" konusundaki kriterin yerine getirilmesi konusunda gelinen aşama nedir? Kriterin bugüne kadar tamamlanmamasının gerekçesi nedir? Kriterin tamamlanması için öngörülen bir tarih var mıdır?

7) Türkiye Raporu'nu kaleme alan Avrupa Birliği Parlamentosu Türkiye Raportörü, 18 Eylül 2023 tarihinde konuyla ilgili olarak, 2016 Göç Anlaşması"nda vize serbestisi için bir şartlılık olduğunu belirimiş ve sürecin Türkiye tarafında tıkandığını beyan etmiştir. Bu anlamda, 18 Mart Göç Anlaşması'nda verilen taahhütlere AB tarafı mı Türkiye tarafı mı uymamıştır?

8) 2019/19 sayılı ve "AB ile Vize Serbestisi Diyaloğu Süreci" başlıklı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile ortaya konulan çalışmaların tamamlanması konusunda Dışişleri Bakanlığı ve AB Başkanlığı başta olmak üzere, Adalet ve İçişleri Bakanlıklarının gerekli adımları atmadıkları anlaşılmaktadır. Türk vatandaşlarının Schengen ülkelerinde vizesiz seyahat hakkı elde etmesi için taahhüt edilen 72 kriter arasında 6 kriterin eksik kalmasındaki sorumluluk kime âittir?

## Bakanlığın cevabı

T4N412.

-2 Ekim 2023

Eskişehir Milletvekili Sayın Dr. Jale Nur Süllü'nün 7/4712 sayılı yazılı soru önergesinin yanıtı ilişikte sunulmaktadır.

Saygılarımla arzederim.

1. MV Jale Nur Süllü (7-4712)Yanıt.docx

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı, Mustafa Kemal Mah. 2082. İnternet Adresi: httpı//www.mfa.gov.tr E-posta:

NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE YANIT

Ülkemiz ile AB arasında 16 Aralık 2013 tarihinde imzalanan Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması ile eş zamanlı olarak başlatılan ve vatandaşlarımızın Schengen alanına vizesiz seyahatine imkân sağlayacak olan Türkiye - AB Vize Serbestisi Diyaloğu hakkında çalışmalar 2019/19 sayılı "AB ile Vize Serbestisi Diyaloğu Süreci" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi çerçevesinde yürütülmektedir.

Vize Serbestisi Yol Haritası'ndaki 72 kriterden 66*sı ülkemizce yerine getirilmiş olup, kalan 6 kriterin karşılanması ve karşılanan kriterlerin sürekliliğinin sağlanmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Türkiye - AB Vize Serbestisi Diyaloğu, AB ile yapılan tüm üst düzey temaslarda ve teknik görüşmelerde ele alınmakta, ayrıca Direktörler Seviyesinde Siyasi Diyalog veya Karma Parlamento Komisyonu toplantıları gibi farklı platformlarda da Vize Serbestisi Diyaloğu'na ilişkin gelişmeler ve beklentilerimiz AB tarafıyla paylaşılmaktadır.

Kalan 6 kritere ilişkin; "kişisel verilerin korunması hakkında mevzuatın AB standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi" hakkında ilgili kurumlar nezdinde çalışmalar devam etmekte, "Europol ile işbirliği anlaşmasının akdedilmesi ve uygulanması " konusunda AB Komisyonu ile müzakereler sürdürülmekte, "Saydamlığın Artırılması ve Yolsuzlukla Mücadelenin Güçlendirilmesi Eylem Planının ve Avrupa Konseyi GRECO tavsiyelerinin uygulanması" çerçevesinde Cumhurbaşkanlığı eşgüdümünde çalışmalar devam etmektedir. "Tüm AB üyeleri ile cezai konularda etkin adli işbirliğinin sağlanması"na ilişkin AB Komisyonu ile görüşmeler sürdürülmekte olup Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşmasının tüm hükümlerinin vatandaşlarımıza vize serbestisi sağlanması ile eşzamanlı uygulanacağı AB Komisyonuna iletilmiştir.

Öte yandan, Avrupa Parlamentosu'nun (AP) 13 Eylül 2023 tarihinde AP Genel Kurulu'nda kabul ettiği 2022 Yılı Türkiye Raporu, tavsiye niteliğinde olup, herhangi bir bağlayıcılığı yoktur. Raporda da geçen Türkiye-AB 18 Mart Mutabakatı göç yönetimine ilaveten, Türkiye-AB ilişkilerinin çeşitli alanlarda geliştirilmesi amacıyla her iki tarafın atmayı taahhüt ettiği adımları içeren siyasi bir belgedir. Bu adımlar arasında Türkiye-AB Vize Serbestisi Diyalogunun hızlandırılması da yer almaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Jale Nur Süllü (CHP, Eskişehir). “AB ile yürütülen Vize Serbestisi Diyaloğu kapsamında ülkemizin karşılaması gereken ölçütlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4712, 27 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4712-ab-ile-yurutulen-vize-serbestisi-diyalogu-kapsaminda-ulkemizin-karsilamasi-gereken-olcutle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b597209e-198f-4c5f-bbc4-018ad6d98116

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
