# Elektrik üretiminde kömürün payının azaltılması çalışmalarına ve adil geçiş sürecine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/47201 - **Veren:** Ümit Özlale (Yeni Parti, İzmir) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 29 Temmuz 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 25 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e59df333-811b-4a93-8ea4-019fb20cc795 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47201-elektrik-uretiminde-komurun-payinin-azaltilmasi-calismalarina-ve-adil-gecis-surecine-ilisk > Ümit Özlale (Yeni Parti), 29 Temmuz 2026 tarihinde 7/47201 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 25 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Türkiye'de elektrik üretiminde kömür kullanımının yüksek payı, hem iklim değişikliğiyle mücadele hedefleri hem de 2053 net sıfır emisyon hedefi açısından enerji politikalarında dönüşümü zorunlu kılmaktadır. Kömür sektörünün ekonomik sürdürülebilirliği zayıflarken, bu alana bağımlı bölgelerde iş kayıpları ve sosyal sorunlar artmaktadır. Buna karşın kömürden çıkışa ve "adil geçiş" sürecine ilişkin açık ve kapsamlı bir yol haritasının bulunmaması, kamuoyunda soru işaretlerine neden olmaktadır. Bu bağlamda; 1. Kömürden çıkışa ilişkin net bir kamu iradesi sergilenmemesine ve yasal bir düzenleme olmamasına rağmen kömür bölgelerinde gözlemlenen ekonomik daralma, iş kayıpları ve sosyal sorunların sebebine ilişkin bir çalışma mevcut mudur, bu çalışmanın sonuçları nelerdir? 2. Türkiye'de iklim politikaları ve adil geçiş yaklaşımı kapsamında kömür bölgeleri bu bölgelerdeki sosyoekonomik sorunların önlenmesi için öncelikli müdahale alanları olarak belirlenmiş midir? 3. 7552 sayılı İklim Kanunu'nda tanımlanan "adil geçiş" kavramı ve Ulusal İklim Eylem Planı doğrultusunda kömür madenciliği ve kömürden elektrik üretimine bağımlı bölgeler için hazırlanmış ulusal veya bölgesel bir adil geçiş planı bulunmakta mıdır? Adres : Halkla İlişkiler Binası 2. Kat B-214 4. Böyle bir plan mevcutsa, hangi il ve ilçeleri kapsamaktadır? Bu planın belirlenmesinde kullanılan kriterler nelerdir? 5. Söz konusu planın hazırlık sürecinde yerel yönetimler, sendikalar, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının katılımı nasıl sağlanmaktadır? 6. İklim Kanunu'nun Gelirler ve Desteklerin Kullanımı ile ilgili bölümündeki 12. ve 13. maddelerde adil geçiş uygulamaları ve adil geçiş desteklerinden söz edilmektedir. Bu bağlamda adil geçiş uygulamaları için ayrılan bütçe nedir? Bu kapsamda ayrılan kaynağın yıllara göre dağılımı nasıldır? 7. Kömür sektöründe çalışan işçilere ilişkin yaş, eğitim ve mesleki yeterlilik profiline dair güncel bir envanter çalışması bulunmakta mıdır? 8. Kömürden çıkış sürecinde ortaya çıkabilecek istihdam kayıplarının önlenmesi amacıyla, yeniden istihdam, mesleki eğitim ve beceri dönüşümüne yönelik hangi programlar yürütülmektedir? 9. Kömür bölgelerinde iş gücü kaybı, göç ve yerel ekonomik daralma risklerini azaltmaya yönelik sosyal politika araçları (gelir desteği, sosyal koruma programları vb.) planlanmakta mıdır? 10. Kadınlar, gençler ve kırılgan gruplar başta olmak üzere, kömür ekonomisine dolaylı olarak bağımlı kesimlere yönelik özel destek mekanizmaları geliştirilmekte midir? 11. Yerel yönetimlerin ve yerel aktörlerin adil geçiş kapsamında proje geliştirebilmesine olanak sağlayacak hibe veya finansman mekanizmaları oluşturulacak mıdır? 12. Türkiye genelinde kömürden çıkış sürecine ilişkin öngörülen takvim nedir? Bu sürecin sektörel ve bölgesel etkilerine ilişkin etki analizleri yapılmış mıdır? 13. Kömür sektöründe faaliyet gösteren işletmelere sağlanan kamu teşviklerinin toplam tutarı nedir? Bu teşviklerin adil geçiş politikalarıyla uyumlu hale getirilmesi, örneğin, sektörde çalışan işçilerin veya sektörün güçlü olduğu yerlerde yaşayan bölge halkının bu teşviklerden doğrudan yararlanması yönünde bir çalışma var mıdır? 14. Türkiye, COP31 sürecinde adil geçiş finansmanı konusunda uluslararası kaynaklardan yararlanmayı planlamakta mıdır? Bu kapsamda yürütülen çalışmalar nelerdir? 15. COP31 hazırlıkları kapsamında, kömür bölgelerinde yaşayan işçiler ve yerel toplulukların sürece katılımı nasıl sağlanacaktır? Adres : Halkla İlişkiler Binası 2. Kat B-214 ## Bakanlığın cevabı Ülkemizin enerji politikaları kapsamında enerji dönüşümünün sosyal ve ekonomik etkileri bütüncül bir yaklaşımla dikkate alınmakta olup; kömür bölgelerinde istihdam, mesleki dönüşüm, sosyal koruma ve bölgesel kalkınma gibi hususlar ilgili kurum ve kuruluşların görev alanları çerçevesinde değerlendirilmektedir. Adil geçiş yaklaşımı, enerji politikalarıyla birlikte sosyal, ekonomik ve bölgesel boyutları gözetilerek yürütülmektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda "Ulusal Adil Geçiş Stratejisi" hazırlık çalışmaları devam etmekte olup, bu çalışmalar toplam 17 sektör ve 33 tema çerçevesinde şekillendirilmektedir. Enerji sektörü de bu çalışma alanlarından birini oluşturmakta ve Bakanlığımızca sürece aktif katılım sağlanmaktadır. Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Adil Geçiş Politikaları Ihtisas Çalışma Grubu; ilgili kamu kurumları, sendikalar, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşları gibi paydaşların katılımıyla çalışmalarını sürdürmektedir. Kömür sektöründe çalışan işçilerin profili, istihdam kayıplarının önlenmesi, mesleki eğitim, beceri dönüşümü, yerel ekonomik daralma risklerini azaltmaya yönelik sosyal politika araçları ve kırılgan gruplara yönelik mekanizmalar bu ihtisas çalışma grubu bünyesinde değerlendirilmektedir. Ülkemizin uzun vadeli enerji planlamasına yönelik yayımlanan Türkiye Ulusal Enerji Planı'nda belirtildiği üzere; uzun dönemde ve karbon fiyatlarındaki artış beklentisi doğrultusunda elektrik üretiminde kömür kaynaklarının payının 2055 yılına kadar azalacağı öngörülmektedir. Bununla birlikte, mevcut termik santrallerin teknik ömürleri, elektrik arz güvenliği, talep gelışımı, yerli kaynakların kullanımı ve piyasa koşulları dikkate alınarak, söz konusu santrallerin teknik ömürlerini tamamlayıncaya kadar kısa ve orta vadede sistemde rezerv kapasite ile esneklik katkısı sunmaya devam etmesi planlanmaktadır. 7552 sayılı İklim Kanunu'nun 12'nci ve 13'üncü maddelerinde yer alan adil geçiş uygulamaları, ayrılan bütçe, kaynak dağılımı, yerel aktörlere yönelik hibe ve finansman mekanizmalarının yürütülmesi hususlarının yanı sıra, COP31 sürecinde adil geçiş finansmanı, uluslararası kaynaklara erişim ve paydaş katılımına yönelik çalışmalar COP31 Başkanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülmekte olup, bu çerçevede önerge içeriğinde yer alan ve diğer Bakanlıkların görev alanına giren hususlarda ilgili kurum/kuruluşlardan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Ümit Özlale (Yeni Parti, İzmir). “Elektrik üretiminde kömürün payının azaltılması çalışmalarına ve adil geçiş sürecine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47201, 29 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47201-elektrik-uretiminde-komurun-payinin-azaltilmasi-calismalarina-ve-adil-gecis-surecine-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e59df333-811b-4a93-8ea4-019fb20cc795 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.