# 2020'den bu yana Artvin Çoruh Üniversitesi tarafından engelli bireylere yönelik gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/47772
- **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 11 Ağustos 2026
- **Durum:** Cevap bekleniyor
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/edf8b75b-2a9b-4d56-a147-019ff4eaae58
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47772-2020-den-bu-yana-artvin-coruh-universitesi-tarafindan-engelli-bireylere-yonelik-gerceklest

> Ali Karaoba (CHP), 11 Ağustos 2026 tarihinde 7/47772 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. Cevap bekleniyor.

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Millî Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Saygılarımla, Üniversiteler yalnızca akademik bilgi üreten kurumlar değil; bulundukları şehirlerin ekonomik, sosyal, kültürel ve bilimsel potansiyelini toplumsal faydaya dönüştürmesi beklenen kamusal yapılardır. Bu sorumluluğun en önemli başlıklarından biri de engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime, üretime, istihdama ve sosyal yaşama eşit katılımını sağlayacak çalışmaların geliştirilmesidir.

Artvin ili; Doğu Karadeniz'in dağlık coğrafyası, Gürcistan sınırına komşu konumu, Çoruh Vadisi, orman varlığı, yaylaları, ekoturizm potansiyeli, kültürel çeşitliliği, tarım, arıcılık, ormancılık, sınır ticareti, hidroelektrik ve çevre hassasiyetleriyle kendine özgü koşullara sahip bir ildir. Bu özellikler, engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitim, sağlık, ulaşım, istihdam, sosyal yaşam ve kamusal hizmetlere erişimini doğrudan etkilemektedir.

Artvin'de engelli bireylerin yükseköğretime erişimi yalnızca üniversiteye kayıt yaptırabilme meselesi değildir. Dağlık coğrafyada ilçelerden merkeze ulaşım, kampüs içi hareketlilik, eğimli yerleşim alanları, barınma, yemekhane, sağlık hizmetlerine erişim, dijital -kltyapı, ders materyallerinin erişilebilirliği, sınav uyarlamaları, psikososyal destek, sosyal-kültürel etkinliklere katılım, ailelerin bilgilendirilmesi ve mezuniyet sonrası istihdam olanakları birlikte değerlendirilmelidir. Artvin gibi coğrafi koşulları zorlayıcı olan bir şehirde, engelli öğrenciler için küçük görülen her erişim eksikliği eğitim hakkının fiilen sınırlanmasına yol açabilir. Artvin Çoruh Üniversitesi; şehrin ve bölgenin yükseköğretim kapasitesini güçlendirme kapasitesi olan, genç nüfusun eğitim olanaklarını artıran ve Artvin'in sosyal, ekonomik, kültürel ve çevresel gelişimine katkı sunması beklenen en önemli kamusal kurumlardan biridir. Üniversitenin orman, mühendislik, eğitim, iktisadi ve idari bilimler, ilahiyat, sağlık hizmetleri, turizm, sanat, meslek yüksekokulları, sosyal bilimler, çevre, yerel kalkınma, tarım, arıcılık ve kültürel çalışmalar alanındaki kapasitesi, engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime erişimi ve toplumsal yaşama katılımı bakımından özel bir sorumluluk doğurmaktadır.

Artvin Çoruh Üniversitesi'nin engelli bireylere yönelik çalışmaları yalnızca kampüs içinde rampa, asansör veya fiziki düzenlemelerle sınırlı kalmamalıdır. Üniversite; Artvin'in dağlık coğrafyasını, eğimli kent yapısını, ulaşım güçlüklerini, orman ve çevre değerlerini, sınır ili olma özelliğini, turizm ve ekoturizm potansiyelini, arıcılık ve yerel üretim alanlarını, genç nüfusunu ve sosyal destek ihtiyaçlarını dikkate alarak engelli bireylerin mesleki beceri kazanmasına, istihdama hazırlanmasına, sosyal yaşama katılmasına ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesine yönelik somut çalışmalar yürütmelidir. Üniversitede 'Engelsiz Birim Koordinatörlüğü' ve 'Engelli Öğrenci Birimi' bulunmakta, bu birimlerin internet sitelerine de erişim sağlanmaktadır. Ancak bu iki birimde de üniversitede engelli alanında yapılan çalışmalara dair faaliyet planları, ulusal/uluslararası projeler ve akademik çalışmalar yer almamaktadır.

Artvin'de özellikle engelli öğrencilerin kampüse ulaşımı, eğitim materyallerine erişimi, dijital sistemleri kullanabilmesi, sosyal-kültürel etkinliklere katılımı, şpor ve doğa temelli etkinliklere erişimi, staj ve uygulamalı eğitim süreçlerinde desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Üniversitenin meslek yüksekokulları ve uygulamalı programları aracılığıyla engelli bireylerin yerel işgücüne katılımını desteklemesi; ormancılık, çevre, turizm, ekoturizm, arıcılık, tarım, sınır ticareti, el sanatları, dijital beceriler, kamu hizmetleri ve sosyal hizmet alanlarında kapsayıcı modeller geliştirmesi beklenmektedir.

Ayrıca Artvin gibi kamu hizmetlerine erişimde coğrafi, ulaşım ve iklim kaynaklı güçlüklerin yaşanabildiği bir ilde, üniversite ile Artvin İl Millî Eğitim Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, İŞKUR, belediyeler, kaymakamlıklar, meslek odaları, turizm ve çevre örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve engelli demekleri arasında güçlü bir koordinasyon kurulması gerekmektedir. Özel eğitimden yükseköğretime geçiş, rehberlik, aile desteği, sağlık ve rehabilitasyon hizmetleri, mesleki yönlendirme ve istihdam başlıkları ancak kurumlar arası ortak çalışma ile etkili hale gelebilir. Artvin Çoruh Üniversitesi'nin engelli bireylere yönelik çalışmalarının şeffaf, ölçülebilir, sürekli ve yerel ihtiyaçlara duyarlı olması gerekmektedir. Bu nedenle Artvin ili ve Artvin Çoruh Üniversitesi özelinde 2020-2026 döneminde yürütülen çalışmaların kapsamlı biçimde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda;

1. Artvin Çoruh Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, projeler, programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir?

2. Artvin Çoruh Üniversitesi'nde engelli bireylere yönelik koordinasyon hangi birimler aracılığıyla yürütülmektedir? Bu birimlerde görev yapan personel sayısı kaçtır?

3. 2020-2026 yılları arasında Artvin Çoruh Üniversitesi kampüslerinde erişilebilirlik kapsamında yapılan fiziki düzenlemeler nelerdir? Bu düzenlemeler hangi yerleşkelerde, fakültelerde, yüksekokullarda, meslek yüksekokullarında, kütüphanelerde, laboratuvarlarda, yemekhanelerde, spor alanlarında ve sosyal tesislerde uygulanmıştır?

4. Aynı dönemde Artvin Çoruh Üniversitesi'nde görme, işitme, ortopedik, zihinsel, nörogelişimsel veya diğer engel gruplarına sahip öğrencilerin eğitime erişimini kolaylaştırmak amacıyla hangi akademik uyarlamalar yapılmıştır?

5. Artvin Çoruh Üniversitesi'nde 2020-2026 yılları arasında öğrenim gören engelli öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin engel gruplarına, fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu, enstitü, program ve yıllara göre dağılımı nasıldır?

6. Aynı dönemde Artvin Çoruh Üniversitesi'nde görev yapan engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Bu personelin birimlere ve unvanlara göre dağılımı nasıldır?

7. Artvin Çoruh Üniversitesi ile Artvin İl Millî Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yılları arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik, engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişi ve aile bilgilendirme çalışmaları kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir?

8. Artvin'in dağlık coğrafyası, eğimli kent yapısı, sınır ili olma özelliği ve ulaşım güçlükleri dikkate alınarak engelli öğrencilerin kampüse ulaşımı, barınması ve kampüs içi hareketliliği için özel düzenlemeler yapılmış mıdır?

9. Artvin Çoruh Üniversitesi tarafından engelli öğrencilerin ders materyallerine, sınavlara, laboratuvarlara, uygulamalı eğitimlere, staj süreçlerine, uzaktan eğitim altyapılarına ve dijital platformlara erişimi için hangi destekler sağlanmaktadır?

10. Artvin Çoruh Üniversitesi'nin sağlık, eğitim, sosyal bilimler, spor, turizm,, ormancılık, çevre, meslek yüksekokulları ve ilgili akademik birimleri tarafından engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini, psikososyal destek süreçlerini, toplumsal katılımını ve eğitim hakkını desteklemeye yönelik hangi çalışmalar yürütülmüştür?

11. Artvin'in yerel kalkınma dinamikleri dikkate alınarak engelli bireylerin ormancılık, çevre, turizm, ekoturizm, arıcılık, tarım, sınır ticareti, el sanatları, dijital beceriler, kamu hizmetleri ve sosyal hizmet alanlarında beceri kazanmasına yönelik özel bir çalışma yürütülmüş müdür?

12. Artvin Çoruh Üniversitesi tarafından engelli bireylerin istihdam edilebilirliğini artırmak amacıyla mesleki eğitim, kariyer danışmanlığı, staj, sertifika programı, işveren iş birliği veya mezun izleme modeli geliştirilmiş midir?

13. Artvin Çoruh Üniversitesi tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmus+, Avrupa Birliği fonları. Birleşmiş Milletler programları, kalkırınla ajansı destekleri veya benzeri ulusal/uluslararası projeler yürütülmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları, bütçeleri, ortakları ve çıktıları nelerdir?

14. Artvin Çoruh Üniversitesi ile Artvin Belediyesi, ilçe belediyeleri, kaymakamlıklar. Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, İŞKUR, meslek odaları, turizm sektörü temsilcileri, çevre örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve engelli dernekleri arasında 2020-2026 döneminde yürütülen iş birlikleri nelerdir?

15. Artvin Çoruh Üniversitesi'nde dijital erişilebilirlik bakımından web siteleri, öğrenci bilgi sistemleri, uzaktan eğitim altyapıları, kütüphane hizmetleri, başvuru sistemleri ve kurumsal dijital platformlar engelli bireylerin kullanımına uygun mudur?

16. Artvin'in ilçelerinden ve kırsal mahallelerinden gelen engelli öğrencilerin ulaşım, barınma, kampüs içi hareketlilik, yemekhane, sağlık hizmetleri, sosyal-kültürel etkinlikler ve akademik destek hizmetlerine erişiminde tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?

17. 2020-2026 yılları arasında Artvin Çoruh Üniversitesi'ne veya Bakanlığınıza ÇİMER üzerinden iletilen ve engelli bireylerle ilgili başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların konu başlıklarına göre dağılımı nasıldır?

18. Artvin ili özelinde engelli ve özel gereksinimi! bireylerin yükseköğretime erişimi, kampüs yaşamına katılımı, mezuniyet sonrası istihdamı, sosyal yaşama dahil olması ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesi bakımından tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?

19. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak Millî Eğitim Bakanlığı'nın Artvin Çoruh Üniversitesi, Artvin İl Millî Eğitim Müdürlüğü, yerel yönetimler, kamu kurumları, meslek odaları, turizm ve çevre örgütleri ile sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte yürüttüğü veya 2026 ve sonrası için planladığı özel bir çalışma, program veya strateji belgesi bulunmakta mıdır?

---

**Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “2020'den bu yana Artvin Çoruh Üniversitesi tarafından engelli bireylere yönelik gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47772, 11 Ağustos 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47772-2020-den-bu-yana-artvin-coruh-universitesi-tarafindan-engelli-bireylere-yonelik-gerceklest (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/edf8b75b-2a9b-4d56-a147-019ff4eaae58

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
