# Çiftçilerin ürününü sattığı fiyatta yaşanan düşüşün tüketici fiyatlarına yansımamasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/47808 - **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 10 Ağustos 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 18 Eylül 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa28b027-3171-47e5-8f26-019febd688d4 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47808-ciftcilerin-urununu-sattigi-fiyatta-yasanan-dususun-tuketici-fiyatlarina-yansimamasina-ili > Ömer Fethi Gürer (CHP), 10 Ağustos 2026 tarihinde 7/47808 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 18 Eylül 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. TÜİK'in Haziran 2026 verilerine göre, tarımsal üretici fiyatları aylık %9,02 gerilemiştir. Ancak tarladaki bu düşüş, çarşı ve market etiketlerine yansımamıştır. Üreticide fiyatlar düşerken tüketicinin yüksek fiyatlarla gıdaya ulaşması, tedarik zincirindeki denetim eksikliğini, yüksek aracı kâr marjlarını ve piyasadaki yapısal fiyat dengesizliğini ortaya koymaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda; 1. Çiftçinin ürün satış fiyatı (Tarım-ÜFE) aylık %9,02 gerilemişken, bu düşüşün market raflarına yansımamasının ve tüketici fiyatlarının yüksek kalmasının piyasa gerekçesi nedir? 2. Tarladaki fiyat düşüşünü rafa yansıtmayarak aracı kâr marjlarını yapay şekilde yüksek tutan zincir market ve toptancılara yönelik son bir ayda hangi denetimler yapılmıştır? 3. Üretici ile tüketici arasındaki bu fahiş fiyat makasını kapatmak ve serbest piyasadaki dengesiz fiyatlamaları engellemek adına bir eylem planınız var mıdır? 4. Hasat döneminde yaş sebze ve meyve gibi çabuk bozulan ürünlerin tarlada kalarak israf olmasını ve milli servet kaybına yol açmasını önlemek için soğuk zincir ve lojistik destek planınız var mıdır? 5. Hasat döneminde yerli ürünlerin fiyat istikrarını korumak için, ithalat zamanlamasını yerli hasat takvimine göre planlayacak bir çalışmanız var mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER tarafından verilen 7/47808 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER'e Ait 7/47808 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 5) 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunla sebze ve meyvelerin üretici fiyatları ile tüketici fiyatları arasındaki makasın azaltılması amacıyla önemli düzenlemeler getirilmiştir. Kanunla, perakendecilerin üreticilerden doğrudan ürün temin etmesi sağlanarak aracısız satış yapılması mümkün kılınmış, üretici örgütleri hal rüsumundan muaf tutulmuş, hallerdeki işyerlerinin yüzde yirmisi üretici örgütlerine ayrılmış ve üretici örgütlerinin hal dışında satış yapabilmeleri sağlanmış, yalnızca üreticilerin satış yapabileceği üretici pazarlarının kurulması ve semt pazarlarındaki satış yerlerinin yüzde yirmisinin üreticilere ayrılması sağlanmış, serbest rekabetin engellenmesi, malların toptan veya perakende ticaretinde; piyasada darlık yaratmak, fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya fiyatların düşmesine engel olmak için malların belirli ellerde toplanması, satışından kaçınılması, stoklanması, yok edilmesi, bu amaçla propaganda yapılması veya benzeri davranışlarda bulunulması başta olmak üzere piyasayı bozucu eylemler yasaklanarak cezai müeyyideler getirilmiştir. Bununla birlikte, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında ise, fahiş fiyat artışı ve stokçuluk uygulamalarına yönelik denetim ve incelemelerde bulunmak ve gerekli görülmesi hâlinde idari yaptırım uygulanmasına ilişkin kararları almak üzere Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu (Kurul) oluşturulmuştur. Mezkûr Kanun'un "Fahiş fiyat artışı, stokçuluk ve Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu" başlıklı Ek 1'inci maddesinde, üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamayacağı; piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu ve tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunulamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bakanlığımızca, başta temel ihtiyaç ve gıda ürünlerinde olmak üzere, fiyat istikrarı ile piyasa dengesinin korunmasına yönelik denetim faaliyetleri, serbest piyasa ilkeleriyle uyumlu şekilde, rekabetin sağlıklı işleyişinin temini ve tüketicinin korunması hedefleri doğrultusunda kesintisiz olarak yürütülmektedir. Bu kapsamda, Bakanlığımıza iletilen tüm ihbar ve şikâyetler titizlikle incelenmekte ve üretici, tedarikçi, perakende işletmeler ile elektronik ticaret pazar yerleri günlük ve rutin olarak denetlenmekte ve Hal Kayıt Sistemi (HKS) üzerinden bildirimi yapılan meyve-sebze fiyatlarına ilişkin veriler de dâhil olmak üzere piyasadaki fiyat hareketleri takip edilmektedir. Ticaret il Müdürlükleri tarafından 81 ilimizde 2026 yılının Haziran ayında yaklaşık 3.000, Temmuz ayında yaklaşık 4.000, Ağustos ayında (19 Ağustos itibarıyla) ise yaklaşık 2.500 perakende işletmesi denetlenmiştir. HKS üzerinden ise binlerce sebze ve meyve ürününe dair veriler incelenmiştir. Diğer yandan, (01.01.2026 ile 13.04.2026 tarihleri arasında) HKS üzerinden yapılan bildirimler ile perakende işletmelerdeki meyve ve sebze fiyatlarına ilişkin inceleme ve denetimlerde, söz konusu ürünlerde fahiş fiyat artışı yaptığı tespit edilen işletmelere Kurul tarafından toplamda 215,1 milyon TL idari para cezası uygulanmıştır. Bu itibarla, meyve ve sebze de dâhil olmak üzere, gıda fiyatlarında yaşanan olağan dışı fiyat hareketlerine yönelik denetimlere ve aykırılık tespiti hâlinde mevzuat dâhilindeki Öte yandan, 5957 sayılı Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Haller Hakkında Yönetmeliğin 9'uncu maddesi ile toptancı hallerinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve nitelikleri belirlenmiş; ayrıca, Sebze ve Meyvelerin Toptan ve Perakende Ticaretinde Uyulması Gereken Standartlar Hakkında Tebliğ ile de ambalajlama, taşıma, depolama ve satış süreçlerine ilişkin usul ve esaslar düzenlenerek, özellikle çabuk bozulabilen ürünlerde raf ömrünün uzatılması ve gıda israfının önlenmesine yönelik soğuk zincir uygulamaları ile uygun ambalaj ve depo kullanımına ilişkin standartlar getirilmiştir. Bakanlığımızca piyasaların doğru yönlendirilerek spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi, temel gıda ürünlerinde arz güvenliğinin sağlanması ve ülke ihtiyacının yerli üretim ile karşılanabilmesi amacıyla gerek iç gerek dış piyasalar yakinen takip edilmektedir. Bununla birlikte, ihtiyaç olması halinde, Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere diğer kurum ve kuruluşlar ile istişare halinde, söz konusu ürünlerin hasat dönemleri ile üretici ve tüketici refahı birlikte gözetilmek suretiyle ticaret politikalarının tüm araçları kullanılarak gerekli tedbirler zamanlıca alınmakta ve ilgili düzenlemeler yapılmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Çiftçilerin ürününü sattığı fiyatta yaşanan düşüşün tüketici fiyatlarına yansımamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47808, 10 Ağustos 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47808-ciftcilerin-urununu-sattigi-fiyatta-yasanan-dususun-tuketici-fiyatlarina-yansimamasina-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa28b027-3171-47e5-8f26-019febd688d4 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.