# 2020'den bu yana Türkiye genelinde verilen maden arama ve işletme ruhsatlarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/47841
- **Veren:** Aliye Timisi Ersever (Yeni Parti, Ankara)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 12 Ağustos 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 18 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b5373d6f-4e92-4511-91f0-019ffa50c682
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47841-2020-den-bu-yana-turkiye-genelinde-verilen-maden-arama-ve-isletme-ruhsatlarina-iliskin

> Aliye Timisi Ersever (Yeni Parti), 12 Ağustos 2026 tarihinde 7/47841 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 18 Eylül 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

TBMM'nin denetim araçlarından biri olan yazılı soru önergelerine açık ve soruları karşılayacak nitelikte yanıt verilmesi gerekmektedir. Ancak Bakanlığınıza daha önce yönelttiğimiz önergelerin yanıtsız bırakılması veya yalnızca mevzuat hükümleri aktarılarak geçiştirilmesi nedeniyle, yanıtlanmayan hususların açıklığa kavuşturulması amacıyla aşağıdaki sorular güncellenerek yeniden yöneltilmektedi r.

Son yıllarda verilen maden arama ve işletme ruhsatlarının sayısındaki artış; tarım alanları, orman ekosistemleri, içme suyu havzaları ve kırsal yaşam alanları üzerinde çevresel ve sosyal etkiler konusunda kamuoyunda ciddi kaygılara neden olmaktadır. Birçok bölgede açılan maden sahalarının, yerleşim alanlarına yakınlığı, tarım ve hayvancılığı olumsuz etkilediği, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarını tehdit ettiği yönünde eleştiriler bulunmaktadır.

Bu bağlamda:

1. 2020-2025 döneminde ve 2026 yılının ilk yarısında Türkiye genelinde verilen maden arama ve işletme ruhsatlarının sayısı kaçtır? Bu ruhsatların yıllara göre dağılımı nasıldır?

2. Aynı dönemde verilen maden arama ve işletme ruhsatlarının maden türlerine göre (örneğin altın, bakır, kömür, mermer vb.) dağılımı nasıldır?

3. 2020-2025 döneminde ve 2026 yılının ilk yarısında ruhsat verilen sahaların toplam alanı kaç hektardır? Bu alanların yıllara göre dağılımı nedir?

4. Hangi illerde kaç adet ruhsat verilmiştir ve bu ruhsatların kapsadığı alan büyüklüğü nedir?

5. Ruhsat verilen sahaların kaçı orman alanlarında, kaçı tarım arazilerinde, kaçı mera alanlarında, kaçı içme ve kullanma suyu havzalarında yer almaktadır? Bu sahaların toplam alan büyüklükleri nedir?

6. Ruhsat verilen sahalar arasında orman vasfı değiştirilerek madencilik faaliyetlerine açılan alanların sayısı ve büyüklüğü nedir?

7. Ruhsat verilen projelerden kaçı için ÇED Olumlu, kaçı için ÇED Gerekli Değildir kararı verilmiştir? ÇED sürecine tabi tutulmadan faaliyet yürütülen saha var mıdır?

8. Ruhsat verilen alanlarda yürütülen madencilik faaliyetlerinin tarım üretimi, hayvancılık ve kırsal ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir çalışma var mıdır? Varsa sonuçları kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?

9. Son 15 yıl içinde verilen ruhsatlardan kaçı iptal edilmiştir veya geri çekilmiştir?

İptal gerekçeleri nelerdir?

10. Maden ruhsatlandırma süreçlerinde yerel yönetimlerin, köylülerin ve sivil toplum kuruluşlarının görüşlerinin alınması konusunda nasıl bir yöntem izlenmektedir? Ruhsat süreçlerine ilişkin şeffaflık ve kamuoyu bilgilendirme mekanizması bulunmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Ankara Milletvekili Sayın Aliye TİMİSİ ERSEVER'in tarafıma tevcih ettiği 7/47841 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.

Bilgilerinizi arz ederim.

Yürütülecek madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, Iş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsat'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.

Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.

3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre maden sahaları maden gruplarına göre ruhsatlandırılmakta ve ruhsatlandırma işlemleri ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılmaktadır.

Bakanlığımız madencilik faaliyetlerinde önce insan, sonra çevre sonra katma değerli üretim düsturu ile hareket etmekte olup, maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılması işlemlerinde; ihaleye çıkarılacak alanın kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerlere, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda olan yollara, 1/5000 veya 1/2000 ölçekli nazım imar planı onaylanmış özel mülkiyete konu araziler ve binalar ile organize hale gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere, göllere, I. derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıklara, mera ve orman alanlarına, su havzalarına isabet edip etmediğinin kontrolü yapılmakta ve bu alanlar ihale edilmemektedir. Ayrıca bahsi geçen alanlara, yatay olarak uygun mesafelerde koruma alanları bırakılarak ihalelik sahalar oluşturulmaktadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından Bakanlığımıza gönderilen soru önergelerinin cevaplandırılması sürecinde TBMM'ye doğru, güncel ve detaydan arındırılmış net bilgiler arz edilmesi hususlarına dikkat edilmekte, bu çerçevede dinamik bir yapı arz eden ve bu yönleri sebebiyle de sürekli olarak yenilenmesi gereken verilerin en güncel hali, ilgili kurum/kuruluşlarımızın internet adreslerinde kamuoyuyla paylaşılmaktadır.

Bu kapsamda madencilik sektörüne ilişkin olarak; yıllar itibarıyla ruhsat müracaat sayıları, terk ve iptal edilen ruhsat sayıları, Türkiye geneli ruhsat sayıları, maden üretim değerleri, madencilik sektörünün GSYH içerisindeki payı, devlet hakkı gelirleri, denetlenen saha sayıları gibi detaylı bilgilere Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) in https://www.mapeg.gov.tr/ internet adresindeki Bilgi Merkezi" sekmesinde yer alan maden istatistikleri ve faaliyet raporlarından, madencilik faaliyetleri için kazılan alanların o ilimizin yüz ölçümüne oranına ilişkin bilgilere ise yine MAPEG'in resmi internet sayfasında yer alan TURMES Bilgi Haritasından ulaşılabilmektedir.

Yürütülecek olan faaliyetlerin çevresel etkilerini konu alan ÇED sürecine ilişkin işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Aliye Timisi Ersever (Yeni Parti, Ankara). “2020'den bu yana Türkiye genelinde verilen maden arama ve işletme ruhsatlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47841, 12 Ağustos 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47841-2020-den-bu-yana-turkiye-genelinde-verilen-maden-arama-ve-isletme-ruhsatlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b5373d6f-4e92-4511-91f0-019ffa50c682

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
