# Mülki idare amirleri ve üst düzey kolluk yöneticileri hakkındaki suç iddialarının soruşturulmasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/47856 - **Veren:** Mahmut Tanal (Yeni Parti, Şanlıurfa) - **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Mustafa Çiftçi) - **Veriliş tarihi:** 13 Ağustos 2026 - **Durum:** Cevap bekleniyor - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/81b65380-490c-4e72-b466-019fff1ba1c9 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47856-mulki-idare-amirleri-ve-ust-duzey-kolluk-yoneticileri-hakkindaki-suc-iddialarinin-sorustur > Mahmut Tanal (Yeni Parti), 13 Ağustos 2026 tarihinde 7/47856 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. Cevap bekleniyor. ## Önerge metni YENİ PARTİ I Grup Bafkanltğı ''^-VaRTT- Târih 2026 say. ,..,243 47 856 -TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NAıtaatfittiâtf Aşağıda belirtilen sorularımın, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından Anı la^m 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu mad, :eri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 10.08.2026 Hukuk devletinde kamu gücünün denetlenmesi yalnızca bîr suç işlendiği iddiasının ortaya çıkmasından sonra ceza soruşturması yürütülmesinden ibaret değildir. Asıl olan; kamu makamından kaynaklanan gücün kişisel nüfuza dönüşmesini önlemek, çıkar çatışmalarını zamanında tespit etmek, ihbar ve şikâyet mekanizmalarını güvence altına almak ve denetim organlarının hiyerarşik baskıdan bağımsız biçimde çalışmasını sağlamaktır. Bu husus özellikle vali, kaymakam ve üst düzey kolluk yöneticileri bakımından önem taşımaktadır. Bu görevlilerin personel, kamu kaynakları, bilgi sistemleri ve diğer kamu kuramlarıyla koordinasyon konusunda sahip oldukları geniş yetkiler, etkili ve bağımsız denetim mekanizmalarını zorunlu kılmaktadır. Gülistan Doku'nım 5 Ocak 2020 tarihinde kaybolmasına ilişkin devam eden soruşturma kapsamında dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel hakkında 2026 yılında tutuklama kararı verildiğinin kamuoyuna yansıması, devam eden yargısal süreç ve masumiyet karinesi saklı kalmak kaydıyla, daha geniş bir kuramsal soruyu gündeme getirmiştir: Üst düzey bir kamu görevlisi veya görev alanıyla bağlantılı kişiler hakkında ciddi iddialar bulunduğunda, mevcut idari sistem makamdan kaynaklanan nüfuzun denetim, ihbar, teftiş ve inceleme süreçlerini etkileyip etkilemediğini zamanında ortaya çıkarabilecek yeterli güvencelere sahip midir? Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubunun (GRECO) Türkiye'ye ilişkin değerlendirmelerinde üst düzey yürütme görevlileri ile kolluk bakımından bütünlük, çıkar çatışması, risk analizi, şeffaflık ve bağımsız dış denetim mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik tavsiyeler bulunmaktadır. Türkiye'de Mülkiye Teftiş Kurulu, Kolluk Gözetim Komisyonu, Kamu Görevlileri Etik Kurulu, disiplin hukuku, mal bildirimi ve ceza hukuku mekanizmaları mevcut olmakla birlikte; denetlenecek kişinin aynı zamanda idari hiyerarşinin üst kademesinde bulunması hâlinde bü mekanizmaların ne ölçüde bağımsız ve etkili çalışabildiği açıklığa kavuşturulmalıdır. Anayasa'nın 2'nci maddesinde düzenlenen hukuk devleti, lO'uncu maddesinde düzenlenen kanun önünde eşitlik, 129'uncu maddesinde düzenlenen kamu görevlilerinin Anayasa ve kanunlara sadakat yükümlülüğü ile 137'nci maddesindeki kanunsuz emir yasağı, kamu gücünün keyfî veya kişisel amaçlarla kullanılmasına karşı etkili denetimi gerekli kılmaktadır. Bu kapsamda amaç, devam eden herhangi bir soraşturmamn maddi gerçeğini veya kişilerin cezai sorumluluğunu TBMM denetiminin konusu hâline getirmek değil; kamu gücünün kişisel nüfuza dönüşmesini önleyecek kuramsal güvencelerin yeterliliğini sorgulamaktır. Bu bağlamda; 1. Vali, kaymakam, il emniyet müdürü, jandarma komutanı ve diğer üst düzey mülki idare ve kolluk yöneticileri hakkında görevleri sırasında ortaya çıkan çıkar çatışması, nüfuz kullanımı veya kamu gücünün kişisel amaçlarla kullanılması risklerini önceden tespit etmeye yönelik hangi mekanizmalar bulunmaktadır? 2. Son on yılda vali ve kaymakamlar hakkında Bakanlığınıza ulaşan şikâyet, ihbar, ön inceleme, disiplin soruşturması ve teftiş sayısı yıllar itibarıyla kaçtır? Bunların kaçı hakkında işlem yapılmıştır? 3. Aynı dönemde il emniyet müdürleri ve üst düzey jandarma yöneticileri hakkında kaç ihbar ve şikâyet alınmış, kaç inceleme veya soruşturma gerçekleştirilmiştir? 4. Hakkında şikâyette bulunulan kişinin ilin en üst mülki idare amiri olması hâlinde, şikâyetin aynı idari hiyerarşi içerisinde etkisizleşmesini önleyen özel ve bağımsız bir mekanizma bulunmakta mıdır? 5. Bir valinin bizzat kendisinin veya yakın ilişki içerisinde bulunduğu kişilerin şikâyete konu olduğu durumlarda, soruşturmanın tarafsızlığını güvence altına almak amacıyla dosyanın otomatik olarak merkez teşkilatına veya bağımsız bir denetim birimine aktarılmasını sağlayan bir düzenleme mevcut mudur? 6. Mülkiye Teftiş Kurulunun üst düzey mülki idare amirleri hakkındaki ihbarları resen ve herhangi bir makamın iznine ihtiyaç duymaksızın inceleme yetkisinin kapsamı nedir? 7. Kolluk personelinin kendi amiri veya ilin üst düzey yöneticileri hakkında güvenli şekilde ihbarda bulunabileceği, kimliğinin korunacağı ve sonrasında görev yeri değişikliği, disiplin işlemi veya başka bir misillemeyle karşılaşmayacağı bağımsız bir ihbar sistemi mevcut 8. Son on yılda üstleri hakkında ihbarda bulunan kaç kolluk görevlisinin görev yeri değiştirilmiş veya hakkında disiplin işlemi uygulanmıştır? 9. Vali, kaymakam ve üst düzey kolluk yöneticilerinin mal bildirimleri ve çıkar çatışması riskleri hangi sıklıkla ve hangi kurum tarafından fiilen incelenmektedir? 10. Mal bildirimlerinin yalnızca teslim edilmesiyle yetinilmeyip gelir, servet artışı ve olası çıkar çatışmaları bakımından etkin biçimde denetlenmesine yönelik bir sistem bulunmakta mıdır? 11. 5176 sayılı Kanun kapsamında bazı üst düzey siyasi makamların Kamu Görevlileri Etik Kurulunun görev alanı dışında bulunmasının, GRECO tavsiyeleri doğrultusunda yeniden değerlendirilmesine yönelik Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? 12. GRECO'nun Türkiye bakımından üst düzey yürütme görevlileri ve kolluk hakkında yaptığı çıkar çatışması, bütünlük, şeffaflık, ihbarcıların korunması ve bağımsız denetime ilişkin tavsiyelerinin hangileri yerine getirilmiştir, hangileri henüz yerine getirilmemiştir? 13. Kolluk Gözetim Komisyonunun, şikâyete konu kişinin üst düzey mülki idare veya kolluk yöneticisi olduğu durumlarda kurumsal ve işlevsel bağımsızlığını güvence altına alan hükümler yeterli midir? 14. Gülistan Doku'nun kaybolmasına ilişkin süreçte, dönemin mülki idare veya kolluk yöneticilerinin eylem ve işlemleri hakkında Bakanlığınıza herhangi bir ihbar veya şikâyet ulaşmış mıdır? Ulaşmışsa hangi tarihlerde hangi idari işlemler yapılmıştır? 15. Söz konusu olayla bağlantılı olarak Bakanlık müfettişlerince herhangi bir inceleme, ön inceleme, teftiş veya disiplin soruşturması gerçekleştirilmiş midir? Gerçekleştirilmişse hangi tarihlerde yapılmış ve hangi idari sonuçlara ulaşılmıştır? 16. Devam eden ceza soruşturmasının esasına girilmeksizin soruyorum: Bir üst düzey kamu görevlisi hakkındaki ciddi iddiaların yıllar sonra adli sürece konu olabilmesi, mevcut erken uyarı ve idari denetim mekanizmalarının yeterliliği bakımından Bakanlığınızca incelenmiş midir? 1. kamu gücünün kişisel nüfuza dönüşmesini engellemek, üst düzey kamu görevlileri bakımından çıkar çatışmalarını önlemek ve siyasi veya idari makamdan bağımsız dış denetim mekanizması oluşturmak amacıyla yeni bir yasal düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? 18. Bakanlığınız, "denetlenen kişinin denetim mekanizması üzerinde hiyerarşik nüfuz sahibi olamayacağı" temel ilkesini güvence altına alacak bir mevzuat değişikliğine destek verecek midir? --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (Yeni Parti, Şanlıurfa). “Mülki idare amirleri ve üst düzey kolluk yöneticileri hakkındaki suç iddialarının soruşturulmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47856, 13 Ağustos 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47856-mulki-idare-amirleri-ve-ust-duzey-kolluk-yoneticileri-hakkindaki-suc-iddialarinin-sorustur (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/81b65380-490c-4e72-b466-019fff1ba1c9 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.