# Evde bakım aylığı ile ilgili düzenleme yapılması talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/4812
- **Veren:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin)
- **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş)
- **Veriliş tarihi:** 29 Eylül 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 17 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4ce4f98e-ae49-4d12-8d4b-018aeeef9c54
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4812-evde-bakim-ayligi-ile-ilgili-duzenleme-yapilmasi-talebine-iliskin

> Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti), 29 Eylül 2023 tarihinde 7/4812 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 17 Kasım 2023).

## Önerge metni

ği Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Evde bakım aylığı bağlama konusunda, engellilerin hane içerisinde fert başına düşen geliri esas alınmaktadır. Bu durum engellilerin bakım aylığı hakkından yararlanmalarını oldukça zorlaştırmaktadır. Ayrıca engelliler işsizlik konuşunda da önemli sorunlar yaşamaktadır. 2022 EKPSS atamalarında 46 bin 454 engelli atanmak amacıyla tercihte bulunmuş, fakat buna karşılık yalnızca 2 bin 556 kişi işe yerleştirilmiştir. Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 12'lik bölümü engelli vatandaşlarımızdan oluşmaktadır. Kamu ve özel sektördeki engelli alım kotaları yetersiz kalmaktadır.

Bu bilgiler ışığında;

I. Evde bakım aylığı bağlama konusunda hane içerisinde kişi başına düşen gelir kriteri yerine, engelli bireyin kendi gelirinin esas alınması konusunda bir çalışmanız var mıdır? Engelli vatandaşlarımızın bu konudaki taleplerini değerlendirmeyi düşünüyor musunuz?

2. 2022 EKPSS atamalarında 46 bin 454 engelli atanmak amacıyla tercihte bulunmuş, fakat buna karşılık yalnızca 2 bin 556 kişi işe yerleştirilmiştir. Kamuda yüzde 4 ve özel sektör de yüzde 3 olarak uygulanan işe alım kotalarını artırarak daha fazla engelli vatandaşımızın istihdam edilmelerini sağlamayı düşünüyor musunuz? Bu konuda bir çalışmanız var mıdır?

3. Evde bakım hizmeti genellikle, aile içinde anne ve babalar tarafından 7 gün 24 saat sürmektedir. Bu nedenle, memur katsayısındaki değişiklik sonrası 4 bin 336 TL'den sadece 5 bin 98 TI.'ye yükselen evde bakım aylığını en az asgari ücret seviyesine çıkarmayı düşünüyor musunuz? Bu konuda bir planınız var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 06.10.2023 tarihli ve 1298070 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Burhanettin KOCAMAZ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/4812 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Mersin Milletvekili Sayın Burhanettin KOCAMAZ" a Ait 7/4812 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız engelli bireyler ve ailelerinin güçlendirilmesi ve yaşam standartlarının iyileştirilmesi amacıyla çalışmalar yürütmekte, engelli bireylerin istihdamına ve toplumsal hayata etkin olarak katılımına büyük önem vermektedir.

Evde Bakım Yardımı, 26.05.2023 tarih ve 32202 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Evde bakım yardımından yararlanılması noktasında tek husus gelir kriteri değildir. Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nin 5 inci maddesinin | inci bendine göre engelli bireyin evde bakım yardımından yararlanması için; e Hanede ikamet eden tüm bireylerin her ne ad altında olursa olsun her türlü gelir toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3*ünden daha az olması, e Sağlık kurulu raporunda 18 yaş üstü kişiler için "tam bağımlı/ağır engelli" ibaresi bulunması, (ÇÖZGER) çocuklar için sağlık kurulu raporunda "Çok İleri Düzeyde Özel Koşul Gereksinimi Var (ÇÖGV)", "Belirgin Özel Koşul Gereksinimi Var (BÖGV)" ve "Özel Koşul Gereksinimi Var (ÖKGV)" ibarelerinin bulunması, e Günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyeceğinin bakım raporuyla tespit edilmesi gerekmektedir.

Bakanlığımız tarafından mevzuat gereği, evde bakım ücreti olarak (10.000) gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar aylık yardım ödemesi yapılmaktadır. 2023 yılı Temmuz ayı itibarıyla 1 engelli için ödenen ücret 5.097,96 TL'dir. Bu kapsamda memur maaşlarına yapılan zamlara bağlı olarak bu yardım tutarları da artırılmaktadır.

Ülkemizde engelli bireylerin işçi olarak istihdamı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30 uncu maddesinde öngörülen kota sistemi ile sağlanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu"nun 30 uncu maddesinde öngörülen kota sistemi kapsamında; e 50 veyadaha fazla işçi (tarım ve orman işletmelerinde 51 veya daha fazla) çalıştırdıkları;

"e Özel sektör işyerlerinde "o 3 engelli, e Kamu işyerlerinde ise "o 4 engelli meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.

Özel sektör işverenlerinin çalıştırdıkları her bir engelli için asgari ücret düzeyindeki sosyal güvenlik primi işveren paylarının tamamı Hazinece karşılanmaktadır.

Engelli işçi çalıştırmadığı için işverenlerden tahsil edilen ceza paraları; engellilerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılmaktadır.

İŞKUR'a kayıt olarak iş arayan engelli bireylere, iş ve meslek danışmalığı hizmetleri verilerek ya mesleki niteliklerini artırmak için kurs veya işbaşı eğitim programlarına yönlendirilmekte ya da durumlarına uygun işlere yerleştirilmekte; ayrıca engelli bireylerin kendi işlerini kurmaları teşvik edilmektedir.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53 üncü maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşları toplam dolu kadrolarının 63'ü kadar engelli birey çalıştırmak zorundadırlar. Engelli kamu personel alımları ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaçlarına ve taleplerine göre belirlenmektedir. Kamu kurumlarında çalışan toplam memur sayısı arttıkça asgari düzeyde istihdam edilmesi gereken 963 engelli memur kontenjanı artmakta olup; cari dönemde kontenjan açığını tamamlayan kurumlar 963'ün üzerinde engelli birey alımı yapmaya devam ederek engelli memur istihdamına katkı sağlamaktadır. Kamuda engelli memur kotasının artırılması 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu"nda değişiklik yapılmasını gerektirmekte olup bu konuda yetki Türkiye Büyük Millet Meclisimize aittir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin). “Evde bakım aylığı ile ilgili düzenleme yapılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4812, 29 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4812-evde-bakim-ayligi-ile-ilgili-duzenleme-yapilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4ce4f98e-ae49-4d12-8d4b-018aeeef9c54

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
