# 2020'den bu yana Çankırı Karatekin Üniversitesi tarafından engelli bireylere yönelik gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/48137
- **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 25 Ağustos 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 21 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0cf78a96-74d3-48f8-ae8f-01a03d5bb439
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-48137-2020-den-bu-yana-cankiri-karatekin-universitesi-tarafindan-engelli-bireylere-yonelik-gerce

> Ali Karaoba (CHP), 25 Ağustos 2026 tarihinde 7/48137 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 21 Eylül 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Millî Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Saygılarımla, Üniversiteler yalnızca akademik bilgi üreten kurumlar değil; bulundukları şehirlerin ekonomik, sosyal, kültürel ve bilimsel potansiyelini toplumsal faydaya dönüştürmesi beklenen kamusal yapılardır. Bu sorumluluğun en önemli başlıklarından biri de engelli ve özel gereksinimi! bireylerin eğitime, üretime, istihdama ve sosyal yaşama eşit katılımını sağlayacak çalışmaların geliştirilmesidir.

Çankırı ili; İç Anadolu ile Batı Karadeniz arasında geçiş konumunda bulunan, kırsal yerleşim yapısı, sert kış koşulları, tarım ve hayvancılık potansiyeli, tuz ve maden varlığı, sanayi alanları, doğal ve kültürel değerleri, genç nüfusu ve ilçeler arası ulaşım ihtiyaçlarıyla özel öneme sahip illerden biridir. Bu yapı, engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitim, sağlık, ulaşım, istihdam, sosyal yaşam ve kamusal hizmetlere erişimini doğrudan etkilemektedir.

Çankırı'da engelli bireylerin yükseköğretime erişimi yalnızca üniversiteye kayıt yaptırabilme meselesi değildir. İlçelerden, beldelerden ve köylerden merkeze ulaşım, kış koşullarında kampüse erişim, kampüs içi hareketlilik, barınma, yemekhane, sağlık hizmetlerine erişim, dijital altyapı, ders materyallerinin erişilebilirliği, sınav uyarlamaları, psikososyal destek, sosyal-kültürel etkinliklere katılım, ailelerin bilgilendirilmesi ve mezuniyet sonrası istihdam olanakları birlikte değerlendirilmelidir.

Çankırı Karatekin Üniversitesi; ilin yükseköğretim kapasitesini güçlendiren, genç nüfusun eğitim olanaklarını artıran ve Çankırı'nın sosyal, ekonomik, kültürel ve bilimsel gelişimine katkı sunması beklenen en önemli kamusal kuramlardan biridir. Üniversitenin iktisadi ve idari bilimler, mühendislik, edebiyat, güzel sanatlar, sağlık bilimleri, orman, ilahiyat, spor, meslek yüksekokulları, sosyal bilimler, teknoloji, tarım, hayvancılık, orman ürünleri, yerel kalkınma ve kültürel çalışmalar alanındaki kapasitesi, engelli ve özel gereksinimi! bireylerin eğitime erişimi ve toplumsal yaşama katılımı bakımından özel bir sorumluluk doğurmaktadır.

Çankırı Karatekin Üniversitesi'nin engelli bireylere yönelik çalışmaları yalnızca kampüs içinde rampa, asansör veya fiziki düzenlemelerle sınırlı kalmamalıdır. Üniversite; Çankırı'nın kırsal yapısını, sert iklim koşullarını, tuz ve maden varlığını, tarım ve hayvancılık potansiyelini, orman ürünleri ve sanayi alanlarını, doğal-kültürel değerlerini ve genç nüfusun istihdam ihtiyacını dikkate alarak engelli bireylerin mesleki beceri kazanmasına, istihdama hazırlanmasına, sosyal yaşama katılmasına ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesine yönelik somut çalışmalar yürütmelidir. Üniversitenin 'Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü ' ve ayrı bir web sayfası bulunmakta, bu sayfada bazı faaliyetlere, çalışmalara, erişilebilir kampüs planlarına ulaşılabilmektedir. Ancak üniversitede engelli alanında gerçekleştirilen faaliyetlere ait yıllara göre planlar ve raporlar, projeler ve çalışmalarla ilgili detaylara ulaşılamamaktadır.

Çankırı'da özellikle engelli öğrencilerin kampüse ulaşımı, eğitim materyallerine erişimi, dijital sistemleri kullanabilmesi, laboratuvar ve uygulamalı eğitimlere katılımı, sosyal-kültürel etkinliklerden yararlanması, spor alanlarına erişimi, staj süreçlerinde desteklenmesi ve sağlık hizmetlerine ulaşabilmesi büyük önem taşımaktadır. Üniversitenin mühendislik, sağlık bilimleri, orman, sosyal bilimler, spor, meslek yüksekokulları ve uygulamalı programları aracılığıyla engelli bireylerin sağlık, rehabilitasyon, tarım, hayvancılık, orman ürünleri, sanayi, madencilik, kamu hizmetleri, turizm ve sosyal hizmet alanlarında desteklenmesi beklenmektedir.

Ayrıca Çankırı gibi il merkezi ile ilçeleri arasında eğitim, ulaşım, sağlık ve istihdam hizmetlerine erişimin farklılaşabildiği bir şehirde, üniversite ile Çankırı İl Millî Eğitim Müdürlüğü, Aile ve

Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, I1 Sağlık Müdürlüğü, IŞKUR, belediyeler, kaymakamlıklar, organize sanayi bölgeleri, meslek odaları, tarım ve hayvancılık örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve engelli dernekleri arasında güçlü bir koordinasyon kurulması gerekmektedir. Özel eğitimden yükseköğretime geçiş, rehberlik, aile desteği, sağlık ve rehabilitasyon hizmetleri, mesleki yönlendirme ve istihdam başlıkları ancak kurumlar arası ortak çalışma ile etkili hale gelebilir. Bu nedenle Çankırı ili ve Çankırı Karatekin Üniversitesi özelinde 2020-2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik yürütülen çalışmaların kapsamlı biçimde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda;

1. Çankırı Karatekin Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, projeler, programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir?

2. Çankırı Karatekin Üniversitesi'nde engelli bireylere yönelik koordinasyon hangi birimler aracılığıyla yürütülmektedir? Bu birimlerde görev yapan personel sayısı kaçtır?

3. 2020-2026 yılları arasında Çankırı Karatekin Üniversitesi kampüslerinde erişilebilirlik kapsamında yapılan fiziki düzenlemeler nelerdir? Bu düzenlemeler hangi fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu, kütüphane, yemekhane, laboratuvar, spor alanı ve sosyal tesislerde uygulanmıştır?

4. Görme, işitme, ortopedik, zihinsel, nörogelişimsel, süreğen hastalık veya diğer engel gruplarına sahip öğrencilerin eğitime erişimini kolaylaştırmak amacıyla hangi akademik uyarlamalar yapılmıştır?

5. Çankırı Karatekin Üniversitesi'nde 2020-2026 yılları arasında öğrenim gören engelli öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin engel gruplarına, fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu, enstitü, program ve yıllara göre dağılımı nasıldır?

6. Aynı dönemde üniversitede görev yapan engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır?

7. Çankırı Karatekin Üniversitesi ile Çankırı İl Millî Eğitim Müdürlüğü arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik, engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişi ve aile bilgilendirme çalışmaları kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir?

8. Çankırı'nın kırsal yerleşim yapısı, sert kış koşulları, ilçe-köy bağlantıları ve ulaşım ihtiyaçları dikkate alınarak engelli öğrencilerin kampüse ulaşımı, barınması ve kampüs içi hareketliliği için özel düzenlemeler yapılmış mıdır?

9. Çankırı'nın tarım, hayvancılık, orman ürünleri, tuz, maden, sanayi, doğal-kültürel değerler ve hizmet sektörü potansiyeli dikkate alınarak engelli bireylerin beceri kazanmasına ve istihdama hazırlanmasına yönelik özel bir çalışma yürütülmüş müdür?

10. Üniversite tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmus+, Avrupa Birliği fonları. Birleşmiş Milletler programları, kalkınma ajansı destekleri veya benzeri ulusal/uluslararası projeler yürütülmüş müdür?

11. Çankırı Karatekin Üniversitesi ile yerel yönetimler, kamu kurumları, organize sanayi bölgeleri, meslek odaları, tarım ve hayvancılık örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve engelli demekleri arasında yürütülen iş birlikleri nelerdir?

12. Üniversitenin dijital platformları, öğrenci bilgi sistemleri, uzaktan eğitim altyapıları, kütüphane hizmetleri ve başvuru sistemleri engelli bireylerin kullanımına uygun mudur?

13. 2020-2026 yılları arasında Çankırı Karatekin Üniversitesi'ne veya Bakanlığınıza ÇİMER üzerinden iletilen ve engelli bireylerle ilgili başvuru sayısı kaçtır?

14. Çankırı ili özelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin yükseköğretime erişimi, kampüs yaşamına katılımı, mezuniyet sonrası istihdamı ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesi bakımından tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?

15. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak Millî Eğitim Bakanlığı'nın Çankırı Karatekin Üniversitesi, Çankırı İl Millî Eğitim Müdürlüğü, yerel yönetimler, kamu kurumları, organize sanayi bölgeleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte yürüttüğü veya 2026 ve sonrası için planladığı özel bir çalışma, program veya strateji belgesi bulunmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

b) 27.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1926949 sayılı yazınız. 7 / 48325

c) 31.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1928823 sayılı yazınız.

ç) 04.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1932004 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazılarla iletilen Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/47946, 7/48033 ve 7/48137, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLIOGLU'nun 7/48136 ile Muğla Milletvekili Metin ERGUN'un 7/48325 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 63955 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.

YIK T.C.

Sayı : E-57802651-610-63955 5957 Konu : Soru Önergeleri-7/48137

b) Çankırı Karatekin Üniversitesi Rektörlüğünün 07.09.2026 tarihli ve E-52133317-000- 2600086108 sayılı yazısı.

Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/48137 esas numaralı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir.

Konuya ilişkin soru önergesine verilecek cevaplara esas teşkil etmek üzere Çankırı Karatekin Üniversitesi Rektörlüğü'nün vermiş olduğu bilgiler ekte sunulmaktadır.

: E-52133317-000-2600086108 Sayı 07.09.2026

Konu : Soru Önergeleri-7/48137 59

İlgi'de kayıtlı yazınıza istinaden; Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/48137 esas numaralı yazılı yazılı soru önergesine verilecek cevaplara esas teşkil edecek bilgiler Ek'te gönderilmiştir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Telefon No: Faks No: Telefon No: (0 376) 2189510 - 7207

SORU LİSTESİ

1. Çankırı Karatekin Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, projeler, programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir?

Çankırı Karatekin Üniversitesi'nde engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik çalışmalar, doğrudan Rektörlüğe bağlı Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü ile akademik birimlerde görevlendirilen birim temsilcileri aracılığıyla yürütülmektedir. 2020-2026 döneminde bu kapsamda; İktisadi ve İdari Bilimler, Fen, Mühendislik, Orman, Sağlık Bilimleri ile İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültelerinde ve Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler, Eldivan Sağlık Hizmetleri, Çerkeş ve Kurşunlu Meslek Yüksekokullarında özel gereksinimli öğrencilere yönelik oryantasyon, mekan erişilebilirliği ve eğitimde erişilebilirlik eğitimleri düzenlenmiş; Engelli Birey Farkındalık Eğitimi", "Engelsiz Üniversite: Birlikte Güçlüyüz" konferansı, Farkındalık Bılgilendirme Eğitim Serisi, Engelliler Haftası etkinlikleri, engelli bireylerin üniversite yaşamındaki biyopsikososyal zorluklarının ve çözüm önerilerinin ele alındığılı. Engelsiz Beş Çayı" etkinliği, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü Sempozyumu ve YÖK Engelsiz Üniversite Bayrak Ödülleri bilgilendirme toplantısı gerçekleştirilmiştir. Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı iş birliğiyle, Üniversitemizdeki özel gereksinimli bireylerin spora yönlendirilmesi amacıyla "Spor Engel Tanımaz" seminerleri düzenlenmiş paralimpik sporlar tanıtılmıştır (https://engelsiz.karatekin.edu.tr/tüm-etkinlikler). Koordinatörlük bünyesinde akran desteği, burs bilgilendirmesi, engelsiz kitap ve kurs talebi, işaret dili tercümanı talebi, öğretim elemanı bilgilendirme ve erişilebilirlik tespit formları ile çevrim içi Braille öğrenme uygulaması hizmete sunulmuş; erişilebilirlik kılavuzları ve engelsiz kampüs planları web sayfası üzerinden erişime açılmıştır. Bu çalışmalar neticesinde Üniversitemiz, 2024 yılı YÖK Engelsiz Üniversite Ödülleri'nde İktisadi ve İdari Bilimler, Fen ve Mühendislik Fakültesi binalarıyla mekanda erişilebilirlik kategorisinde üç turuncu bayrak almaya hak kazanmıştır. Kurumsal düzenlemeler bakımından ise 2014 tarihli iki ayrı yönergenin yerini alan "Çankırı Karatekin Üniversitesi Özel Gereksinimli Öğrenciler İçin Kapsayıcı Eğitim Yönergesi", Üniversitemiz Senatosunun 31.07.2025 tarihli kararıyla kabul edilerek yürürlüğe girmiş ve uygulanmaya başlanmıştır. Söz konusu Yönerge; Koordinatörlüğün organizasyon yapısı ile Yönetim ve Danışma Kurullarını, ders ve sınav uyarlamalarını (ek süre, okuyucu/işaretleyici gözetmen, farklı formatta soru kağıdı, bilgisayar ortamında sınav vb.), ders muafiyeti ve intibakı, kısmi zamanlı ve gönüllü öğrenci desteğini, mimari erişilebilirliği, bilgiye erişimi, sağlık ve rehabilitasyon hizmetleri ile sosyal-kültürel etkinliklere katılımı düzenlemektedir.

2. Çankırı Karatekin Üniversitesi'nde engelli bireylere yönelik koordinasyon hangi birimler aracılığıyla yürütülmektedir? Bu birimlerde görev yapan personeł sayısı kaçtır?

Üniversitemizde engelli bireylere yönelik koordinasyon, doğrudan Rektörlüğe bağlı olarak faaliyet gösteren Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü tarafından yürütülmektedir. Koordinatörlükte 5 öğretim üyesi ve 2 idari personel olmak üzere toplam 7 personel görev yapmaktadır. Ayrıca öğrencilerle iletişimi kolaylaştırmak amacıyla her akademik birimde, Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü birim temsilcisi olarak görevlendirilen bir öğretim elemanı bulunmaktadır. Bu sayede öğrencilerin gereksinimleri ve talepleri, akademik birim temsilcileri ile Koordinatörlük arasında koordineli biçimde takip edilerek çözüme kavuşturulmaktadır.

3. 2020-2026 yılları arasında Çankırı Karatekin Üniversitesi kampüslerinde erişilebilirlik kapsamında yapılan fiziki düzenlemeler nelerdir? Bu düzenlemeler hangi fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu, kütüphane, yemekhane, laboratuvar, spor alanı ve sosyal tesislerde uygulanmıştır?

Üniversitemiz kampüslerinde erişilebilirlik çalışmaları, TS 9111 "Özürlüler ve Hareket Kısıthılığı Bulunan Kişiler İçin Binalarda Ulaşılabilirlik Gerekleri" standardı esas alınarak, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı ile Engelsiz Universite Koordinatörlüğünün iş birliğiyle yürütülmektedir. 2020-2026 döneminde bina girişlerinde uygun eğimli rampalar ve engelli otopark alanları oluşturulmuştur. Binaların inşa aşamasında giriş kapıları ve koridorlar tekerlekli sandalye kullanımına uygun genişliğe (kapılarda asgari 90 cm, koridorlarda asgari 122 cm) sahip olarak yapılmıştır. Asansörlerde sesli ve ışıklı bilgilendirme sistemleri ve kabartma butonlar uygun yükseklikte bulunmaktadır. Görme engelli bireylerin bağımsız hareketini desteklemek amacıyla bina içi ve dışı güzergahlarda hissedilebilir yüzey uygulamaları ve kılavuz izler, merdiven başlangıç-bitiş noktalarında uyarıcı yüzeyler, yüksek kontrastlı işaretlemeler, kabartma yazılı yönlendirme levhaları ve hissedilebilir kat planları birçok alanda uygulanmıştır. Merdivenlerde çift taraflı ve kesintisiz korkuluk-tırabzan düzenlemesi yapılmış, TS 9111 standardına uygun engelsiz tuvaletler ile tutunma barları hizmete alınmış, bilgilendirme ve yönlendirme levhaları erişilebilir yükseklik aralığında konumlandırılmıştır. Ayrıca kampüs içi yaya yollarında kaldırım rampaları ve zemin düzenlemeleri yapılarak birimler arası erişim kolaylaştırılmış, erişilebilir kampüs planları hazırlanarak Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü web sayfası üzerinden erişime açılmıştır.

Bu düzenlemeler Uluyazı Kampüsünde bulunan Rektörlük binası, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Fen Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Orman Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, Hukuk Fakültesi, İslami İlimler Fakültesi ile Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Eldivan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Çerkeş Meslek Yüksekokulu ve Kurşunlu Meslek Yüksekokulu binalarında yapılmıştır. Ayrıca Merkez Kütüphane, öğrenci yemekhanesi, konferans salonları, laboratuvar ve uyğulama birimleri, spor salonu ve sosyal tesislerde de benzer uygulamalar bulunmaktadır. Bu çalışmalar kapsamında akademik birimlerde mekan erişilebilirliği tespit ve oryantasyon toplantıları düzenlenerek mevcut durum raporlanmış, tespit edilen eksiklikler iyileştirme planlarına dahil edilmiştir. Yürütülen çalışmalar sonucunda Üniversitemiz, 2024 yılı YÖK Engelsiz Üniversite Ödülleri'nde İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Fen Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi binalarıyla mekanda erişilebilirlik (turuncu bayrak) kategorisinde üç bayrak almaya hak kazanmıştır.

4. Görme, işitme, ortopedik, zihinsel, nörogelişimsel, süreğen hastalık veya diğer engel gruplarına sahip öğrencilerin eğitime erişimini kolaylaştırmak amacıyla hangi akademik uyarlamalar yapılmıştır?

Üniversitemizde akademik uyarlamalar, engel grubu ve öğrencinin bireysel gereksinimi esas alınarak, ilgili öğretim elemanı, akademik danışman, birim temsilcisi ve Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğünün iş birliğiyle planlanmaktadır. Her akademik birimde özel gereksinimli öğrencimiz bulunmamakla birlikte, eğitime erişimin kolaylaştırılması amacıyla tüm akademik birimlerimize yönelik bilgilendirme ve farkındalık eğitimleri planlanmış ve yürütülmüştür. Halihazırda özel gereksinimli öğrencisi bulunan birimlerde uygulanan düzenlemeler ile bundan sonra öğrenci kaydı hâlinde yapılacak düzenlemeler, 31.07.2025 tarihli Senato kararıyla kabul edilen Özel Gereksinimli Oğrenciler İçin Kapsayıcı Eğitim Yönergesi (https://drive.google.com/file/d/1mjArLNayfnHjF_SnXTvUMTVPQTTVdxKb/view) ile kurumsal olarak kesinleştirilmiş ve güvence altına alınmıştır. Bu yönerge uyarınca ders izlenelerine, öğrencilerin engel durumundan kaynaklanan akademik uyarlama taleplerini öğretim elemanına iletebileceğine ilişkin bilgilendirme ifadesi eklenmiş; her eğitim-öğretim yılı başında özel gereksinimli öğrencilere yönelik oryantasyon toplantıları düzenlenmiş ve öğretim elemanlarının engel gruplarına uygun materyal hazırlama ile danışmanlık konularında hizmet içi eğitimlere katılımı sağlanmıştır. Öğrencilere ilişkin kişisel verilerin gizliliği ise tüm süreçlerde esas alınmaktadır. Görme engelli ve az gören öğrenciler için ders materyalleri büyütülmüş punto ile sağlanmaktadır. Dersler sırasında görsel materyallerin sesli betimlemesi yapılmaktadır. Ayrıca Merkez kütüphanede yazılı metinleri sese dönüştüren teknolojik araçlar ile ekran okuyucu yazılım ve erişilebilirlik özellikli donanım yüklü bilgisayarlar ile öğrencilerin ders materyallerini kullanması kolaylaştırılmaktadır. İşitme engelli öğrenciler için öğretim elemanlarının dudak okumayı kolaylaştıracak biçimde ders anlatması sağlanır. Ders notlarının gönüllü akran aracılığıyla tutularak öğrenciye elektronik ortamda iletilmesi uygulanmaktadır. Ortopedik engelli ve hareket kısıtlılığı bulunan öğrenciler için derslik ve sınav salonu tahsisleri erişilebilir mekanlardan yapılmaktadır. Oturma düzeni gereksinime göre düzenlenmekte ve gerektiğinde ders programı ve derslik değişikliği yoluna gidilmektedir. Zihinsel ve nörogelişimsel farklılıkları bulunan öğrenciler ile öğrenme güçlüğü yaşayan öğrenciler için ödev ve projeler engel grubu dikkate alınarak uyarlanmaktadır. Ayrıntılı ders izlencesi paylaşılmaktadır ve akran desteği ve bireysel akademik destek sağlanmaktadır. Talep halinde ayrı bir salonda ve gözetmen eşliğinde sınav imkanı tanınmaktadır. Süreğen hastalığı bulunan öğrenciler için ise kullandıkları ilaç ve tıbbi malzeme ile sınava girmelerine izin verilmektedir. Sınav süresince biyolojik ve psikolojik gereksinimleri doğrultusunda gözetmen nezaretinde kısa süreli ara verilebilmektedir. Sınav uygulamalarında ayrıca sınav salonlarının erişilebilirlik ölçütlerine göre belirlenmesi, sınav duyurularının engel grubuna uygun biçimde yapılması, hiç görmeyen veya az gören öğrenciler için okuyucu ya da işaretleyici gözetmen görevlendirilmesi, sınavların bilgisayar ortamında yapılabilmesi, işitme cihazı, büyüteç, teleskopik ve prizmatik gözlük gibi yardımcı araçlarla sınava girilebilmesi, konuşma veya işitme güçlüğü bulunan öğrenciler için sözlü sınavlarda uygun ölçme-değerlendirme yöntemlerinin kullanılması ve gereksinimi tespit edilen öğrencilere sınav süresinin yarısı kadar ek süre verilmesi uygulanmaktadır.

Tüm bunlara ek olarak üniversitemizde akran desteği uygulaması bulunmaktadır. Eğitim alanındaki akran desteği yanı sıra sosyal-kültürel etkinliklerde de akran desteği uygulaması işletilmektedir.

5. Çankırı Karatekin Üniversitesi'nde 2020-2026 yılları arasında öğrenim gören engelli öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin engel gruplarına, fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu, enstitü, program ve yıllara göre dağılımı nasıldır?

Üniversitemizde özel gereksinimli öğrencilere ilişkin veriler, öğrencinin engel durumunu belgelendirmesi esasına dayalı olarak Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı ve Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü kayıtlarında tutulmaktadır. Bu kapsamda 2020- 2026 döneminde Universitemizde öğrenim gören özel gereksinimli öğrenci sayısı 40'tır. Bu öğrencilerin 19'u hâlen kayıtlı öğrenci, 12'si mezun, 7'si ilişiği kesilmiş, 2'si ise yatay geçiş yoluyla ayrılmış durumdadır. Engel gruplarına göre dağılım; 12 görme engelli, 5 kronik/süreğen sağlık sorunu bulunan, 3 fiziksel engelli, 2 ruhsal ve duygusal güçlük yaşayan, 1 işitme engelli, 1 dil ve konuşma güçlüğü olan ve 16 diğer engel grubunda yer alan öğrenci şeklindedir. Akademik birimlere göre dağılım ise 13 öğrenci ile İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, 5 öğrenci ile İslami İlimler Fakültesi, 4 öğrenci ile Meslek Yüksekokulu, 3'er öğrenci ile Orman Fakültesi ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 2'şer öğrenci ile Mühendislik Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, Eldivan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ve Yapraklı Meslek Yüksekokulu, l'er öğrenci ile Fen Fakültesi ve Turizm Fakültesi biçimindedir. Enstitülerimizde kayıtlı özel gereksinimli öğrenci bulunmamaktadır.

6. Aynı dönemde üniversitede görev yapan engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır?

Üniversitemizde 2020-2026 yılları arasında görev yapan engelli idari personel sayısı 12'dir. Buna karşın bildirilen engelli akademik personel bulunmamaktadır.

7. Çankırı Karatekin Üniversitesi ile Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik, engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişi ve aile bilgilendirme çalışmaları kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir? Çankırı Karatekin Üniversitesi ile Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik, engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişi ve aile bilgilendirme çalışmaları başlıklarında özel olarak kurgulanmış bir protokol veya ortak çalışma bulunmamaktadır.

8. Çankırı'nın kırsal yerleşim yapısı, sert kış koşulları, ilçe-köy bağlantıları ve ulaşım ihtiyaçları dikkate alınarak engelli öğrencilerin kampüse ulaşımı, barınması ve kampüs içi hareketliliği için özel düzenlemeler yapılmış mıdır?

Üniversitemiz kampüsüne ulaşım, Çankırı Belediyesine ait toplu taşıma hizmetleriyle sağlanmaktadır. Bu araçlarda engelli bireylerin kullanımını kolaylaştıracak düzenlemeler bulunmaktadır. Öğrencilerimizin barınma ihtiyacı ise kampüs içinde yer alan yurtlar aracılığıyla karşılanmaktadır. Kampüs içi hareketliliğin kolaylaştırılması amacıyla bina girişlerinde rampa, asansör ve hissedilebilir yüzey uygulamaları ile yaya güzergahlarında erişilebilirlik düzenlemeleri yapılmıştır. Kış koşullarında güvenli erişimin sağlanabilmesi için kar ve buzlanmaya karşı yol ve kaldırım temizliği öncelikli olarak yürütülmektedir.

9. Çankırı'nın tarım, hayvancılık, orman ürünleri, tuz, maden, sanayi, doğal-kültürel değerler ve hizmet sektörü potansiyeli dikkate alınarak engelli bireylerin beceri kazanmasına ve istihdama hazırlanmasına yönelik özel bir çalışma yürütülmüş müdür?

Çankırı'nın tarım, hayvancılık, orman ürünleri, tuz, maden, sanayi, doğal-kültürel değerler ve hizmet sektörü potansiyeli özelinde kurgulanmış, engelli bireylerin beceri kazanmasına ve istihdama hazırlanmasına yönelik özel bir çalışma Üniversitemizce yürütülmemiştir.

10. Üniversite tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmus+, Avrupa Birliği fonları, Birleşmiş Milletler programları, kalkınma ajansı destekleri veya benzeri ulusal/uluslararası projeler yürütülmüş müdür? 2020-2026 döneminde Universitemizce engelli bireyler odağında TÜBITAK, Erasmust, Avrupa Birliği fonları, Birleşmiş Milletler programları veya kalkınma ajansı destekleri kapsamında yürütülen ulusal ya da uluslararası nitelikte bir proje bulunmamaktadır. Bununla birlikte Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğümüzce kurum içi imkanlarla öğrencilerimizin ve personelimizin Braille alfabesini öğrenmesine yönelik "Nokta Nokta Braille Öğrenme Yolculuğu" adlı çevrim içi öğrenme uygulaması geliştirilmiştir. Mekanda erişilebilirlik kılavuzları ile engelsiz kampüs planları hazırlanmış ve akademik birimlerde erişilebilirlik tespit çalışmaları yürütülmüştür. Ayrıca Koordinatörlüğümüzce gerçekleştirilen faaliyetler, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (özellikle SKA 3, SKA 4 ve SKA 10) ile ilişkilendirilerek izlenmekte ve raporlanmaktadır.

11. Çankırı Karatekin Üniversitesi ile yerel yönetimler, kamu kurumları, organize sanayi bölgeleri, meslek odaları, tarım ve hayvancılık örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve engelli dernekleri arasında yürütülen iş birlikleri nelerdir? Üniversitemizin özel gereksinimli bireylere yönelik çalışmaları, kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde yürütülmektedir. Bu kapsamda Çankırı Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile iş birliği yapılarak, 10-16 Mayıs Engelliler Haftası kapsamında engelli çocuğu olan ailelere bütüncül yaklaşım, engelli bireylerin toplumsal yaşama katılımı, erişilebilirlik ve sosyal destek mekanizmaları konularının ele alındığı sempozyum düzenlenmiştir. Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğümüzce programda moderatörlük ve konuşma yapılmıştır. Programa Valilik, Cumhuriyet Başsavcılığı, il müdürlükleri, sivil toplum kuruluşu temsilcileri ile engelli bireyler ve aileleri katılım sağlamıştır.

Çankırı Belediyesi Engelliler Koordinasyon Merkezi ile iş birliği içinde, Sağlık Bilimleri Fakültemiz Sosyal Hizmet Bölümü tarafından Dünya Engelliler Haftası kapsamında farkındalık etkinliği düzenlenmiştir. Etkinliğe engelli bireyler ve aileleri katılmıştır.

Ayrıca Gençlik ve Spor Bakanlığı Üniversite Öğrenci Toplulukları İş Birliği ve Destek Programı (UNIDES) kapsamında desteklenen ibin Nefes Bir Iz: Sanatla Dayanışma ve 'Umut" projesi kapsamında, öğrenci topluluğumuz ile engelli bireyler ve aileleri sekiz hafta boyunca geleneksel dokuma, batik, baskı, geri dönüşüm tasarımı ve keçe tasarımı alanlarında ortak çalışmalar yürütmüş ve ortaya çıkan eserler Üniversitemizde sergilenmiştir. Proje sürecinde katılımcı ailelerce "Bir Nefes Bin Umut" adıyla bir dernek kurulmuştur.

Organize sanayi bölgeleri, meslek odaları ile tarım ve hayvancılık örgütleriyle engelli bireyler özelinde yürütülen bir iş birliği bulunmamaktadır.

12. Üniversitenin dijital platformları, öğrenci bilgi sistemleri, uzaktan eğitim altyapıları, kütüphane hizmetleri ve başvuru sistemleri engelli bireylerin kullanımına uygun mudur?

Üniversitemizin kurumsal web siteleri, öğrenci bilgi sistemi (UBYS), uzaktan eğitim altyapısı (UZEM), kütüphane katalog ve veri tabanı hizmetleri ile çevrim içi başvuru sistemleri, erişilebilirlik ölçütleri gözetilerek yapılandırılmıştır. Bu kapsamda web sitelerimizde ekran okuyucu yazılımlarla uyumlu sayfa yapısı, "içeriğe atla" bağlantısı, yüksek kontrast seçeneği ve yazı boyutu büyütme aracı sunulmaktadır. Her birim sayfasında Erişilebilirlik Bildirimi yayımlanmaktadır ve kullanıcıların erişilebilirlik sorunlarını bildirebilmesi için ayrı bir destek adresi tanımlanmıştır. Kapsayıcı Eğitim Yönergemiz uyarınca Üniversitemizin kullandığı tüm elektronik sistem ve teknolojiler özel gereksinimli öğrencilerin ihtiyaçlarına göre düzenlenmektedir. Web tabanlı hizmetler W3C tarafından yayımlanan Web Içeriği Erişilebilirlik Kılavuzu (WCAG) 2.2 AA düzeyi hedeflenerek hazırlanmaktadır. Nisan 2026'da Google Lighthouse aracıyla yapılan ölçümde kurumsal web sitemizin erişilebilirlik puanı 100 üzerinden 96 olarak tespit edilmiştir. Sayfa dili tanımı, görsellerde alternatif metin, düğme ve bağlantıların ekran okuyucuya uygun adlandırılması, sıralı başlık hiyerarşisi, klavye ile kullanılabilen odak yönetimi ve sayfa büyütme imkânı gibi ölçütlerin karşılandığı doğrulanmıştır. Aynı ölçümde bazı içerik kartlarındaki renk kontrast oranının yetersiz kaldığı tespit edilmiş olup, bu eksikliğin giderilmesine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Merkez Kütüphanemizde özel gereksinimli kullanıcılar için ayrılmış okuma alanları ile gerekli araç ve gereçler sağlanmaktadır. Görme engelli kullanıcılarımıza yönelik erişilebilir formatta kaynak sunulmakta olup, Stratejik Planımızda bu alanda belirlenen 400 kaynak hedefine ulaşılmıştır, Ayrıca öğrencilerin dersleriyle ilgili materyaller, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na uygun olarak talep edilen formatta (MP3, Braille, MS Word, PDF vb.) çoğaltılarak öğrencilerin erişimine sunulmaktadır. Kütüphane kaynaklarına kampüs dışından uzaktan erişim imkânı da bulunmaktadır.

13. 2020-2026 yılları arasında Çankırı Karatekin Üniversitesi'ne veya Bakanlığınıza CIMER üzerinden iletilen ve engelli bireylerle ilgili başvuru sayısı kaçtır? 2020-2026 yılları arasında Üniversitemize CIMER üzerinden iletilen ve engelli -bireylerle ilgili herhangi bir başvuru bulunmamaktadır.

14. Çankırı ili özelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin yükseköğretime erişimi, kampüs yaşamına katılımı, mezuniyet sonrası istihdamı ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesi bakımından tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?

Çankırı'nın kırsal yerleşim yapısı ilçe ve köylerden kampüse ulaşımı güçleştirmektedir, Mevcut binalarda erişilebilirlik düzenlemeleri bütçe imkanları ölçüsünde kademeli olarak sürdürülmektedir. Öğrencilerin engel durumunu bildirme konusundaki çekinceleri, destek hizmetlerine geç başvurulmasına yol açmaktadır. İl genelinde engelli bireylere yönelik istihdam olanakları sınırlıdır ve mezuniyet sonrası izleme mekanizmaları yeterince gelişmemiştir. Bağımsız yaşam becerilerini destekleyecek rehabilitasyon ve sosyal destek hizmetlerinin çeşitliliği de sınırlı kalmaktadır. Bu başlıklarda kurumlar arası veri paylaşımı ve koordinasyonun güçlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır.

15. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın Çankırı Karatekin Üniversitesi, Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğü, yerel yönetimler, kamu kurumları, organize sanayi bölgeleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte yürüttüğü veya 2026 ve sonrası için planladığı özel bir çalışma, program veya strateji belgesi bulunmakta mıdır?

Milli Eğitim Bakanlığı, Üniversitemiz, Çankırı 1l Milli Eğitim Müdürlüğü, yerel yönetimler, kamu kurumları, organize sanayi bölgeleri ve sivil toplum kuruluşlarının birlikte yürüttüğü, engelli bireyler özelinde hazırlanmış bir program veya strateji belgesi bulunmamaktadır.

Bununla birlikte engellilik alanı, Üniversitemizin kurumsal planlama süreçlerinde yer almaktadır. 2022-2026 Stratejik Planımızın temel değerleri arasında "Engelsiz bir üniversite olmaki ifadesi bulunmaktadır. Plan kapsamında binaların engelli erişilebilirliğine ilişkin performans göstergesinde belirlenen hedefe ulaşılmış ve erişilebilir bina sayısı artırılmıştır. Görme engelli kullanıcılar için sunulan kaynak sayısına ilişkin 400 kaynak hedefi de gerçekleştirilmiştir. Ayrıca 31.07.2025 tarihli Senato kararıyla kabul edilen Özel Gereksinimli Öğrenciler İçin Kapsayıcı Eğitim Yönergesi, bu alandaki uygulamaları kurumsal güvence altına almıştır. Halihazırda 2027-2031 dönemi Stratejik Planımızın hazırlık çalışmaları sürdürülmektedir. Bu süreçte erişilebilirlik, kapsayıcı eğitim ve engelli bireylerin istihdama hazırlanması başlıklarının amaç ve hedefler arasında yer alması ile ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliğinin güçlendirilmesi değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “2020'den bu yana Çankırı Karatekin Üniversitesi tarafından engelli bireylere yönelik gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/48137, 25 Ağustos 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-48137-2020-den-bu-yana-cankiri-karatekin-universitesi-tarafindan-engelli-bireylere-yonelik-gerce (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0cf78a96-74d3-48f8-ae8f-01a03d5bb439

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
