# 2018 yılında Hakkari ili Çukurca ilçesinde açılışı yapılan petrol sondaj kuyusunun akıbetine ve petrol aramalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/4846 - **Veren:** Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 29 Eylül 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 7 Kasım 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d6f9daf8-3c72-4b4d-b37a-018aeb14b3c6 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4846-2018-yilinda-hakkari-ili-cukurca-ilcesinde-acilisi-yapilan-petrol-sondaj-kuyusunun-akibeti > Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti), 29 Eylül 2023 tarihinde 7/4846 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 7 Kasım 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 29.09.2023 ole "Coşkun PARLAK Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın web sitesinde yer alan 16.05.2018 tarihli habere göre Hakkari'nin Çukurca ilçesinde bir petrol arama kuyusu açılmıştır. Dönemin bakanı Berat ALBAYRAK, kuyunun açılış töreninde yaptığı konuşmada bölgenin petrol rezervleri açısından çok zengin olduğunu, burada yapılacak üretim sayesinde Türkiye'nin enerjide dışa bağımlılığının azalacağını söylemiştir. Fakat bu tarihten sonra Çukurca'daki petrol aramalarının sonucu ya da bölgedeki petrol rezervleriyle ilgili bir açıklama ya da habere rastlanmamaktadır. Bakanlığın ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın web sitelerinde Çukurca"daki petrol arama faaliyetleri ve sonuçlarıyla ilgili herhangi bir bilgi mevcut değildir. 2023'ün Temmuz ve Ağustos aylarında Hakkari'de ve yine özellikle Çukurca'da yeni petrol sahalarının keşfedildiği, üretim yapılması için kuyu açma çalışmalarının başladığı haberleri basına yansımıştır. Mevcut Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, petrolde yeni hedefin Hakkari olduğunu söylemiştir. Basında çıkan haberlere göre TPAO Batman Bölge Müdürlüğü tarafından Çukurca'nın Çınarlı mahallesi mevkiinde bir petrol arama kuyusu açılacağı belirtilmiştir. Bilindiği gibi petrol arama faaliyeti, maliyeti yüksek bir faaliyettir. Rezerv bulunma ihtimali yüksek olmayan yerlerde arama faaliyeti yapmak, kamu kaynaklarının israf edilmesi riski taşımaktadır. Diğer yandan, petrol arama faaliyetlerinin yapıldığı yerlerde doğa tahrip olmakta, ağaçlar kesilmekte, toksik maddeler toprağa ve havaya karışabilmektedir. Ayrıca petrolün çıkmasıyla birlikte bölge ekonomisinin canlanacağı yönünde ortaya çıkan umutlar bir süre sonra karşılıksız kalmaktadır. Bu bağlamda; 1. Mayıs 2018'de dönemin bakanı Berat Albayrak tarafından açılışı yapılan Çukurca derin sondajının akıbeti ne olmuştur? Sondaj sonucunda petrol rezervi bulunmuş mudur? Bulunduysa bunun miktarı ve ekonomik değeri ne kadardır? 2. Hakkari'de halihazırda hangi bölgelerde petrol arama faaliyetleri devam etmektedir? 3. Hakkari'deki petrol arama ve çıkarma bölgelerinde günlük ve yıllık üretim kaç varildir? Bunun bölge ekonomisine katkısı ne düzeydedir? Petrol arama ve çıkarma sektöründe kaç kişiye istihdam sağlanmaktadır? Hakkari'de 2018 — 2023 yılları arasında yapılan petrol arama faaliyetlerinin kamuya maliyeti ne kadar olmuştur? Petrol arama faaliyetlerinin ihalesi şeffaf şekilde yapılmış mıdır ve ihaleleri hangi şirketler almıştır? Bakanın yeni petrol rotası olarak bahsettiği Hakkari'de nasıl bir arama faaliyeti öngörülmektedir? Kaç adet arama kuyusu açılacaktır ve bunların tahmini maliyeti ne kadardır? Petrol arama faaliyeti yapılan yerlerde doğanın korunması için ne gibi önlemler alınmaktadır? Olası doğa tahribatını ölçmek için gerekli çalışmalar yapılmış mıdır; yapıldı ise sonuçları nelerdir? ## Bakanlığın cevabı DÖNEM | ESASNO 282 O! 714846 Ülkemiz genelinde yürütülen arama faaliyetleri kapsamında jeolojik saha ve sismik yorum çalışmaları ile belirlenen noktalarda kuyu sondaj operasyonları planlanmakta olup, bu kapsamda kamu kaynakları etkin şekilde kullanılmaktadır. 2017/10472 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, TPAO'ya ait kara sondaj, workover, kuyu tamamlama ve jeofizik operasyonları servis hizmetleri ile bu hizmetlere ait her türlü araç ve gereçler, bir başka kamu şirketi olan Turkish Petroleum International Company (TPICY'e devredilmiştir. Petrol arama faaliyetleri öncesinde projenin çevresel etkilerine yönelik gerekli tedbirlerin alınacağına dair taahhüdü içeren Proje Tanıtım Dosyası (PTD) TPAO tarafından hazırlanarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerinin onayına sunulmakta ve bu kurumlardan onay alınmadan herhangi bir faaliyete başlanmamaktadır. Bununla birlikte Petrol Kanunu Uygulama Yönetmeliği kapsamında arama ve sondaj faaliyetlerine başlanmadan önce "EK-50 Çevresel Etkiler Ön Bilgi Formu" ile insan sağlığı ve çevrenin korunabilmesi amacıyla yapılacak işlemlere dair eylem planları da yine TPAO tarafından Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne sunulmaktadır. Sondaj ve kuyu tamamlama faaliyetlerinde açığa çıkan her türlü atığın taşınması, geri kazanılması ve bertarafı ile ilgili çalışmalar ise yine mevzuata uygun şekilde lisanslı firmalara yaptırılmakta olup, söz konusu atık yönetim süreçleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı online sistem olan e-csb üzerinden yürütülmektedir. Ayrıca operasyon yürütülen bölgede keşif yapılması durumunda Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Belgesi'nin alınmasına ilişkin ilgili kurumlara gerekli başvurular yapılmakta ve mevzuatta belirlenen izin süreçleri takip edilmektedir. Bununla birlikte TPAO tarafından yürütülen tüm faaliyetler ilgili yerel yönetimlere önceden bildirildiği için ilgili kurum/kuruluşların sahalarda haberli ya da habersiz denetim yapma, sahada yürütülen faaliyetlere ilişkin bilgi ve belge talep etme yetkisi bulunmaktadır. Alpaysfan BAYRAKTAR Bakan --- **Kaynak gösterme:** Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari). “2018 yılında Hakkari ili Çukurca ilçesinde açılışı yapılan petrol sondaj kuyusunun akıbetine ve petrol aramalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4846, 29 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4846-2018-yilinda-hakkari-ili-cukurca-ilcesinde-acilisi-yapilan-petrol-sondaj-kuyusunun-akibeti (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d6f9daf8-3c72-4b4d-b37a-018aeb14b3c6 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.